ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΜΗΛΟΧΩΡΙΟΥ 2025-2026

ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

1. Τίτλος Δράσης: «ΤΟ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ ΤΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ»

Επίπεδο: Νηπιαγωγείο

Σύντομη περιγραφή

Το πρόγραμμα αυτό βοηθάει τους μαθητές να προβληματιστούν και να βρούνε λύσεις σχετικά με το ζήτημα των διαρκώς εξαντλούμενων φυσικών πόρων της γης. Η σύνδεση της υγιεινής διατροφής με τη διατροφή που αφήνει στον πλανήτη μικρό οικολογικό αποτύπωμα είναι άμεση . Η διατροφή από την μικρότερη ηλικία έχει υψηλή αξία στην ζωή μας και καθορίζει το μέλλον μας, αλλά και το μέλλον του πλανήτη

Θεματικό Πεδίο ή τομέας του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων που εντάσσεται:

Πρόγραμμα Σπουδών (2023) για την Προσχολική Εκπαίδευση:

 Θεματικά Πεδία του Νέου ΠΣ που καλύπτει το σχέδιο

1. Περιβάλλον – Οικολογία – Βιώσιμη Ανάπτυξη
   • Έννοια του αποτυπώματος και οικολογικού αποτυπώματος.
   • Σπατάλη φυσικών πόρων (νερού, χαρτιού, ενέργειας).
   • Σπατάλη τροφίμων και τρόποι αποφυγής.
   • Επιπτώσεις ανθρώπινων δραστηριοτήτων στη Γη.
   • Ευαισθητοποίηση για τον ρόλο του ενεργού πολίτη.
2. Φυσικές Επιστήμες
   • Παρατήρηση και μελέτη ιχνών και αποτυπωμάτων στη φύση.
   • Αναγνώριση αιτίας – αποτελέσματος (π.χ. ρύπανση από εργοστάσια, καυσαέρια, μεταφορές τροφίμων).
   • Κατανόηση φυσικών φαινομένων μέσα από πειραματισμό και παρατήρηση.
3. Γλώσσα – Επικοινωνία
   • Ανάπτυξη προφορικού λόγου μέσα από συζήτηση και επιχειρηματολογία.
   • Εμπλουτισμός λεξιλογίου με έννοιες σχετικές με το περιβάλλον και τη διατροφή.
   • Αφήγηση ιστοριών και περιγραφή εικόνων (π.χ. ταξίδι της μπανάνας).
4. Μαθηματικά
   • Κατηγοριοποίηση και ταξινόμηση συσκευασιών.
   • Χρήση συμβόλων και καταγραφών για μετρήσεις (π.χ. συχνότητα οικολογικών αποτυπωμάτων στο σχολείο).
5. Δημιουργία και Έκφραση (Εικαστικά, Δράμα, Μουσική, Κίνηση)
   • Εικαστικές δημιουργίες (πατούσες, παλάμες, κολλάζ).
   • Παιχνίδια ρόλων (κανόνες συντήρησης τροφίμων).
   • Θεατρικό παιχνίδι (σούπερ ήρωες – προστάτες της Γης).
6. ΤΠΕ (Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνιών)
   • Χρήση βίντεο και παρουσιάσεων ως μέσο γνώσης.
   • Δημιουργία ενημερωτικού υλικού για γονείς με χρήση υπολογιστή.
7. Κοινωνικές και Συναισθηματικές Δεξιότητες – Ζώνη Κοινωνικής Μάθησης
   • Συνεργασία και ομαδική εργασία.
   • Ανάπτυξη υπευθυνότητας και στάσης ενεργού πολίτη.

Εργαστήρια Δεξιοτήτων:

1.Φροντίζω το περιβάλλον- Οικολογική Συνείδηση

Το σχέδιο καλλιεργεί την οικολογική συνείδηση μέσα από δραστηριότητες που στοχεύουν στην αλλαγή των παιδιών σχετικά με τη διατροφή τους και τη μείωση του οικολογικού τους αποτυπώματος.

2. Δημιουργώ και Καινοτομώ- Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία

Τα παιδιά συμμετέχουν σε δημιουργικές δράσεις, όπως η δημιουργία αποτυπωμάτων, ενισχύοντας τη φαντασία και τη δημιουργικότητά τους.

3. Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ- Ενεργός Πολίτης

Το σχέδιο συνδέεται με την ενίσχυση της ενεργού πολιτειότητας καθώς τα παιδιά συμμετέχουν σε δράσεις που αφορούν τη μείωση των οικολογικών αποτυπωμάτων ενημερώνοντας τη σχολική και τοπική κοινότητα.

4.Ζω καλύτερα- Ευ Ζην

Η δράση προάγει τη συνεργασία, την υπευθυνότητα και τη συναισθηματική ανάπτυξη, ενισχύοντας τη σύνδεση των παιδιών με το περιβάλλον και την κοινότητα.

Εργαστήρια Δεξιοτήτων: 

Θεματική Ενότητα: Φροντίζω το περιβάλλον

Υποενότητα: Οικολογία

Προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:

🔹 Γνώσεις

• Κατανόηση της έννοιας του αποτυπώματος (φυσικού και ανθρώπινου).
• Εισαγωγή στην έννοια του οικολογικού αποτυπώματος και των επιπτώσεών του στο περιβάλλον.
• Γνώση για τις ανθρώπινες δραστηριότητες που επηρεάζουν τη Γη (κατανάλωση ενέργειας, σπατάλη νερού, σκουπίδια, καυσαέρια).
• Στοιχεία για τη διατροφή και το οικολογικό της αποτύπωμα (προέλευση τροφίμων, μεταφορές, συσκευασία, επεξεργασία, εποχικότητα).
• Κατανόηση της έννοιας της σπατάλης τροφίμων και τρόποι αποφυγής της.

🔹 Δεξιότητες

• Παρατήρηση – σύγκριση – ανάλυση (π.χ. αποτυπώματα ζώων/ανθρώπων, ταξίδι μπανάνας).
• Δημιουργική σκέψη μέσα από εικαστικές δραστηριότητες (πατούσες, παλάμες, κολλάζ).
• Συνεργασία και ομαδική εργασία (έρευνα στο σχολείο, παιχνίδια ρόλων, κολλάζ σε ομάδες).
• Κριτική σκέψη και επίλυση προβλήματος (αναγνώριση ρύπανσης, προτάσεις βελτίωσης).
• Γλωσσική έκφραση και επικοινωνία (περιγραφή εικόνων, έκφραση συναισθημάτων, παρουσίαση ιδεών).
• Κοινωνικές δεξιότητες (να περιμένω τη σειρά μου, να ακούω τον άλλον, να εκφράζω και να αποδέχομαι ιδέες).

🔹 Στάσεις

• Περιβαλλοντική ευαισθησία: κατανόηση ότι οι πράξεις μας αφήνουν αποτύπωμα στη Γη.
• Υπευθυνότητα και σεβασμός απέναντι στο περιβάλλον και στους φυσικούς πόρους.
• Αλληλεγγύη: ενδιαφέρον για το κοινό καλό (να φροντίζω τη Γη για όλους).
• Αυτονομία και ενεργός πολίτης: ικανότητα να παίρνω αποφάσεις και να υιοθετώ υπεύθυνες συνήθειες (εξοικονόμηση νερού/ρεύματος, μείωση σπατάλης).

Πεδίο Υλοποίησης

Εντός Σχολείου:

Δραστηριότητες στην τάξη:

• Τα παιδιά μέσα στην τάξη παρατηρούν διαφορετικά αποτυπώματα, ξεχωρίζουν το αποτύπωμα από το οικολογικό αποτύπωμα και συμμετέχουν σε δράσεις για τη μείωση του και την προστασία του περιβάλλοντος.
• Τα παιδιά ζωγραφίζουν τις πατούσες/παλάμες τους σε χαρτί και γράφουν/εικονογραφούν μέσα τι κάνουν που «βοηθάει» και τι που «επιβαρύνει» τη Γη.

Εκτός Σχολείου:

• Τα παιδιά ψάχνουν έξω από το σχολείο ίχνη ανθρώπινης δραστηριότητας (σκουπίδια, ρύπανση, αυτοκίνητα, ).
• Τα παιδιά ενημερώνουν τους γονείς και την τοπική κοινότητα (με αφίσες και κολλάζ) για τους τρόπους που βρήκαν για να μειώσουν τα οικολογικά τους αποτυπώματα.

Φάσεις Υλοποίησης

Διερεύνηση [μία (1) διδακτική ώρα]

Δείχνουμε στα παιδιά εικόνες και παρατηρούν αποτυπώματα ζώων και ανθρώπων πάνω σε άμμο, χώμα και χιόνι. Έτσι ξεκινάει η συζήτηση για το αποτύπωμα αλλά και το οικολογικό αποτύπωμα.

Ενδεικτικές ερωτήσεις:

• Όλα τα ζωντανά αφήνουν αποτύπωμα;
• Τι αποτύπωμα αφήνει το σχολείο μας στη Γη;
• Τι κάνουμε για να μην πετάμε τρόφιμα;

Εισαγωγή στο θέμα

Η έννοια του αποτυπώματος αποτελεί ένα σημαντικό σημείο εκκίνησης για να αντιληφθούν οι μαθητές/τριες ότι όλοι, άνθρωποι και ζώα, αφήνουμε τα ίχνη μας πάνω στη γη. Αρχικά, διερευνούμε τα φυσικά αποτυπώματα στη φύση (χιόνι, άμμος, χώμα), ενώ στη συνέχεια εισάγεται η διάσταση του οικολογικού αποτυπώματος, δηλαδή των ιχνών που αφήνουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες στο περιβάλλον.

Με παρουσιάσεις, βίντεο, εικόνες και συζητήσεις οι μαθητές/τριες αποκτούν γνώσεις για τις επιπτώσεις που έχουν οι επιλογές μας στον πλανήτη, καλλιεργώντας παράλληλα δεξιότητες συνεργασίας, σεβασμού και υπευθυνότητας.

Υλοποίηση

Η δράση υλοποιείται σε επιμέρους φάσεις με δραστηριότητες ατομικές, ομαδικές και συλλογικές:

1. Η έννοια του αποτυπώματος

• Παρουσίαση και συζήτηση: «Τι ονομάζουμε αποτύπωμα;»
• Παρατήρηση αποτυπωμάτων στη φύση (ζώων, ανθρώπων, απολιθωμάτων).
• Ομαδική δραστηριότητα εντοπισμού διαφορετικών αποτυπωμάτων.
• Φύλλο εργασίας Φ1: Δημιουργία προσωπικού αποτυπώματος (πατούσα).

2. Το οικολογικό αποτύπωμα

• Παρουσίαση: «Τι είναι το οικολογικό αποτύπωμα;»
• Συζήτηση για τις ανθρώπινες δραστηριότητες που αφήνουν ίχνη στο περιβάλλον (σκουπίδια, καυσαέρια, φωτισμός, σπατάλη νερού).
• Φύλλο εργασίας Φ2: Κολλάζ με πατούσες και εικόνα λυπημένης Γης.
• Έρευνα στο σχολικό περιβάλλον για οικολογικά αποτυπώματα.
• Φύλλο εργασίας Φ3: Δημιουργία αποτυπωμάτων (παλάμες) με προτάσεις δράσης για τη μείωση του οικολογικού αποτυπώματος.

3. Το οικολογικό αποτύπωμα της διατροφής

• Προβολή βίντεο «Το οικολογικό αποτύπωμα της διατροφής για το Νηπιαγωγείο» και συζήτηση.
• Ζωγραφική για την αποτύπωση συναισθημάτων και σκέψεων.
• Παρουσίαση: «Από το αγρόκτημα στο ποτήρι μας: Το γάλα». Συζήτηση για τη διαδρομή των προϊόντων και τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

4. Μια μπανάνα ταξιδεύει…

• Προβολή βίντεο «Μια μπανάνα ταξιδεύει…» και συζήτηση.
• Φύλλο εργασίας Φ4: Παιχνίδι αλληλουχίας εικόνων για το ταξίδι της μπανάνας.
• Συζήτηση για τη ρύπανση, την προέλευση και τις εναλλακτικές.

5. Διαλογή συσκευασιών ανάλογα με το οικολογικό τους αποτύπωμα

• Συλλογή συσκευασιών από τα σπίτια των μαθητών/τριών.
• Ομαδική ταξινόμηση με βάση κριτήρια (προέλευση, επεξεργασία, συσκευασία, εποχικότητα).
• Παιχνίδι «Supermarket/μαγαζάκι της τάξης»: επιλογή προϊόντων με μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα.

6. Σπατάλη τροφίμων

• Προβολή βίντεο «Βάλε τέλος στη σπατάλη τροφίμων» και συζήτηση.
• Ομαδική δημιουργία ενημερωτικού εντύπου για τους γονείς με τρόπους μείωσης της σπατάλης.

7. Κανόνες συντήρησης και υγιεινής τροφίμων

• Προβολή βίντεο «Κανόνες υγιεινής και συντήρησης τροφίμων».
• Παιχνίδι ρόλων με τα ψώνια της εβδομάδας.
• Φύλλο εργασίας Φ5: Τοποθέτηση τροφίμων στα σωστά ράφια του ψυγείου.

Επικοινωνία – Διάχυση

• Δημιουργία έκθεσης στην τάξη με τα έργα των μαθητών/τριών (πατούσες, παλάμες, κολλάζ, ζωγραφιές).
• Οργάνωση παρουσίασης/εκδήλωσης στο σχολείο με θέμα «Τα αποτυπώματά μας στη Γη» όπου οι μαθητές/τριες θα εξηγήσουν στους γονείς και στην εκπαιδευτική κοινότητα τι έμαθαν.
• Διανομή του ενημερωτικού εντύπου για τη σπατάλη τροφίμων στους γονείς.
• Ανάρτηση φωτογραφιών και υλικού σε πίνακα ανακοινώσεων ή ιστολόγιο σχολείου.

Αναστοχασμός

• Συζήτηση με τους μαθητές/τριες:
  • Τι καινούριο έμαθα για το αποτύπωμα και το οικολογικό αποτύπωμα;
  • Τι με εντυπωσίασε περισσότερο;
  • Πώς άλλαξε ο τρόπος που βλέπω τις καθημερινές μου συνήθειες;
• Αξιολόγηση δράσης από τον/την νηπιαγωγό και τους μαθητές/τριες (προφορικά, μέσα από ζωγραφιές ή σύντομες φράσεις).
• Καταγραφή προτάσεων για επόμενες δράσεις, ώστε η έννοια του ενεργού πολίτη να παραμείνει ζωντανή.

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΑΠΟΤΥΠΩΜΑ

Το οικολογικό αποτύπωμα είναι ένας δείκτης που δείχνει πόσους φυσικούς πόρους χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να καλύψει τις ανάγκες του και πόση πίεση ασκεί στο περιβάλλον.

Πιο απλά, μετρά πόση γη και νερό χρειάζονται για να παραχθούν τα προϊόντα που καταναλώνουμε, η ενέργεια που χρησιμοποιούμε και για να απορροφηθούν τα απόβλητα που δημιουργούμε (όπως το διοξείδιο του άνθρακα).

Όσο μεγαλύτερο είναι το οικολογικό αποτύπωμα, τόσο περισσότερο επιβαρύνουμε τον πλανήτη.
Αντίθετα, ένα μικρό οικολογικό αποτύπωμα δείχνει ότι ζούμε με πιο βιώσιμο και φιλικό προς το περιβάλλον τρόπο.

Παράδειγμα:

• Όταν χρησιμοποιούμε το αυτοκίνητο συχνά, καταναλώνουμε πολύ κρέας ή σπαταλάμε ρεύμα, το οικολογικό μας αποτύπωμα αυξάνεται.

• Όταν ανακυκλώνουμε, χρησιμοποιούμε ποδήλατο ή επιλέγουμε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, το μειώνουμε.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΩΝ ΣΤΗ ΓΗ

Η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη Γη. Η καύση ορυκτών καυσίμων οδηγεί στην κλιματική αλλαγή, ενώ η αποψίλωση των δασών και η ρύπανση καταστρέφουν το φυσικό περιβάλλον. Η υπερκατανάλωση πόρων και η αστικοποίηση επιβαρύνουν τα οικοσυστήματα και μειώνουν τη βιοποικιλότητα. Παράλληλα, η συσσώρευση αποβλήτων και η μόλυνση του αέρα και του νερού απειλούν την υγεία ανθρώπων και ζώων. Είναι απαραίτητο να ληφθούν μέτρα για την προστασία του πλανήτη και τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΟΠΟΙΗΣΗ ΣΥΣΚΕΥΑΣΙΩΝ

• Πλαστικές συσκευασίες
• Χάρτινες συσκευασίες
• Γυάλινες συσκευασίες
• Μεταλλικές συσκευασίες
• Σύνθετες συσκευασίες

2.Τίτλος Δράσης 

«Μικροί Κηπουροί: Φτιάχνουμε και φροντίζουμε τον σχολικό κήπο»

Λήψη αρχείου

3.Τίτλος Δράσης 

«Χτίζουμε έναν Κόσμο με Δικαιώματα για Όλα τα Παιδιά»

Λήψη αρχείου

ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΜΗΛΟΧΩΡΙΟΥ 2024-2025

ΔΡΑΣΕΙΣ ΕΝΕΡΓΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

Τίτλος Δράσης: «Η ΖΩΗ ΧΩΡΙΣ ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ»

Επίπεδο: Νηπιαγωγείο

Θεματικό Πεδίο: 4,7,11,12,13,17

Σύντομη περιγραφή

Ο σκοπός της δράσης είναι η ευαισθητοποίηση των μαθητών/-τριών για την ανακύκλωση και την προστασία του περιβάλλοντος μέσω βιωματικών και δημιουργικών δραστηριοτήτων. Τα παιδιά μαθαίνουν τη σημασία της ανακύκλωσης και την έννοια των ανακυκλώσιμων υλικών μέσα από παιχνίδια, κατασκευές και άλλες βιωματικές εμπειρίες. Στη συνέχεια, συμμετέχουν σε πρακτικές δράσεις, όπως η διαλογή και η ανακύκλωση υλικών, η δημιουργία έργων τέχνης από ανακυκλώσιμα υλικά και η συνεργασία με την κοινότητα για την προώθηση περιβαλλοντικών μηνυμάτων. Ενισχύεται η αίσθηση της ενεργού συμμετοχής τους στην προστασία του περιβάλλοντος και η ανάπτυξη στάσεων υπευθυνότητας και συνεργασίας. Η δράση ενθαρρύνει τα παιδιά να γίνουν υπεύθυνοι πολίτες.

Θεματικό Πεδίο ή τομέας του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων που εντάσσεται:

Πρόγραμμα Σπουδών (2023) για την Προσχολική Εκπαίδευση:

Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Θετικές Επιστήμες Θεματική Ενότητα: Γ.2 Φυσικές Επιστήμες, Γ.2.1. Ζωντανοί Οργανισμοί.

Εργαστήρια Δεξιοτήτων:

1. Φροντίζω το Περιβάλλον – Οικολογική Συνείδηση

Το σχέδιο καλλιεργεί την οικολογική συνείδηση μέσα από δραστηριότητες που στοχεύουν στην κατανόηση της έννοιας της ανακύκλωσης και της προστασίας του περιβάλλοντος.

2. Δημιουργώ και Καινοτομώ – Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία

Τα παιδιά συμμετέχουν σε δημιουργικές δράσεις, όπως η κατασκευή αντικειμένων από ανακυκλώσιμα υλικά, ενισχύοντας τη φαντασία, τη δημιουργικότητα και την καινοτομία.

3. Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ – Ενεργός Πολίτης

Το σχέδιο συνδέεται με την ενίσχυση της ενεργού πολιτειότητας, καθώς τα παιδιά συμμετέχουν σε δράσεις που αφορούν τη φροντίδα του περιβάλλοντος, ενημερώνοντας τη σχολική και την τοπική κοινότητα.

4. Ζω Καλύτερα – Ευ Ζην

Η δράση προάγει τη συνεργασία, την υπευθυνότητα και τη συναισθηματική ανάπτυξη, ενισχύοντας τη σύνδεση των παιδιών με το περιβάλλον και την κοινότητα.

Σχολικές Ημέρες

Παγκόσμια Ημέρα Ανακύκλωσης (18 Μαρτίου).

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα:

Όταν ολοκληρωθεί η δράση οι μαθητές/-τριες θα μπορούν:

Ως προς τις γνώσεις

• Να κατανοήσουν τι είναι η ανακύκλωση και γιατί είναι σημαντική για το περιβάλλον.
• Να αναγνωρίσουν τα ανακυκλώσιμα υλικά και να διαχωρίζουν τα απορρίμματα.
• Να γνωρίσουν τους βασικούς κανόνες ανακύκλωσης και τα σύμβολα που χρησιμοποιούνται.

Ως προς τις δεξιότητες

• Να εξασκηθούν στη διαλογή υλικών μέσα από παιχνίδια και δραστηριότητες.
• Να δημιουργούν κατασκευές από ανακυκλώσιμα υλικά, καλλιεργώντας τη δημιουργικότητα και τη φαντασία.
• Να επικοινωνούν τις γνώσεις τους για την ανακύκλωση στην οικογένεια και την κοινότητα

Ως προς τις στάσεις

• Να αναπτύξουν θετική στάση απέναντι στην ανακύκλωση ως πράξη φροντίδας για το περιβάλλον.
• Να ενισχυθεί η αίσθηση της υπευθυνότητας απέναντι στη διαχείριση των απορριμμάτων.
• Να καλλιεργηθεί η αξία της ενεργού συμμετοχής και της συνεργασίας για τη βελτίωση της ποιότητας ζωής.

Πεδίο Υλοποίησης

Εντός Σχολείου:

Δραστηριότητες στην τάξη:

Στην τάξη, τα παιδιά συμμετέχουν σε δραστηριότητες όπως διαλογή απορριμμάτων, δημιουργία κατασκευών από ανακυκλώσιμα υλικά, παρακολούθηση εκπαιδευτικών βίντεο για την ανακύκλωση και τη βιωσιμότητα. Επίσης, μπορεί να δημιουργηθούν αφίσες  για την ανακύκλωση και την προστασία του περιβάλλοντος, ενισχύοντας την κατανόηση του θέματος με βιωματικό τρόπο.

Δημιουργία «Πράσινου Σχολείου»:

Μπορεί να δημιουργηθεί ένα σημείο ανακύκλωσης στην τάξη ή στο σχολείο, όπου τα παιδιά θα διαχωρίζουν τα υλικά τους σε ανακυκλώσιμα και μη ανακυκλώσιμα, μαθαίνοντας τις βασικές έννοιες του διαχωρισμού των απορριμμάτων. Επίσης, μπορούν να φτιάξουν ανακυκλωμένο χαρτί στο σχολείο.

Εκτός Σχολείου:

Ενημέρωση και Διάχυση στην Τοπική Κοινότητα:

• Τα παιδιά μπορούν να παρουσιάσουν την έννοια της ανακύκλωσης και τις 4

δραστηριότητές τους στους γονείς ή στην τοπική κοινότητα. Για παράδειγμα, μπορούν να δημιουργήσουν αφίσες ή μικρές εκθέσεις που να ενημερώνουν την κοινότητα για τη σημασία της ανακύκλωσης και την προστασία του περιβάλλοντος. Ακόμη, μπορεί να οργανωθεί μια μικρή εκδήλωση όπου οι μαθητές θα μοιράζονται τα έργα τους με την ευρύτερη κοινότητα, ενθαρρύνοντας και άλλους να συμμετάσχουν στην ανακύκλωση.

Ανοιχτός Χώρος /Σχολική Αυλή:

• Περιβαλλοντικά Παιχνίδια και Δραστηριότητες Εξωτερικού Χώρου:

Στην αυλή του σχολείου, μπορούν να πραγματοποιηθούν παιχνίδια και δραστηριότητες που ενσωματώνουν την ανακύκλωση και την οικολογική συνείδηση. Τα παιδιά μπορούν να παίξουν παιχνίδια διαλογής υλικών ή να συμμετάσχουν σε δραστηριότητες, όπως φυτεύοντας δέντρα ή δημιουργώντας έναν μικρό κήπο με φυτά και λουλούδια από ανακυκλωμένα υλικά.

Φάσεις Υλοποίησης

Διερεύνηση [μία (1) διδακτική ώρα]

Μέσα από συζήτηση, παρατήρηση, διαπίστωση και δραστηριότητες, τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν τις βασικές έννοιες της ανακύκλωσης, θα εκφράσουν τις δικές τους γνώσεις και απόψεις για τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος και θα εξοικειωθούν με τις διαδικασίες που μπορούν να ακολουθήσουν για να συμβάλλουν στην προστασία του πλανήτη.

Αφόρμηση για τη δράση μπορεί να αποτελέσει η παρουσίαση εικόνων με πεταμένα σκουπίδια (π.χ. στη θάλασσα, στον δρόμο, σε δάσος) ή/και η φωτογραφία μιας κοντινής περιοχής που τράβηξε πρόσφατα ο/η εκπαιδευτικός καθώς πήγαινε στο σχολείο. Έτσι, προκύπτει:

Ανοιχτή Συζήτηση για τη Ρύπανση, την Ανακύκλωση και το Περιβάλλον:

Ερωτήσεις προς τα παιδιά:

1. Γιατί υπάρχουν σκουπίδια στο περιβάλλον;
2. Τι είναι η ανακύκλωση; Ποιες είναι οι φράσεις που έχετε ακούσει για την ανακύκλωση;
3. Έχετε παρατηρήσει τι γίνεται με τα απορρίμματα γύρω μας; Ποιες υλικές συσκευασίες μπορούμε να ανακυκλώσουμε
4. Γιατί πρέπει να προστατεύουμε το περιβάλλον;

Εισαγωγή στο θέμα:

Παρουσίαση εκπαιδευτικού βίντεο για την ανακύκλωση (π.χ. ΠΑΙΔΙΚΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΒΙΝΤΕΟ ΓΙΑ ΤΟΝ ΜΠΛΕ ΚΑΔΟ – ΕΕΑΑ https://www.youtube.com/watch?v=jUXWKk3JLCU ).

Η φάση διερεύνησης περιλαμβάνει τη συλλογική διαβούλευση των μαθητών/-τριών και την ανταλλαγή ιδεών αναφορικά με ενέργειες που μπορούν να σχεδιάσουν και να υλοποιήσουν προκειμένου να εμπλακούν ενεργά και να δράσουν με δράσεις ανακύκλωσης για την προστασία του περιβάλλοντος.

Αποφάσεις των παιδιών κατόπιν συζήτησης:

– Δράσεις εντός της τάξης για την καλύτερη γνώση του θέματος.

– Δράσεις εντός της τάξης (εργαστήριο ανακύκλωσης χαρτιού).

– Δράσεις εκτός της τάξης με εντοπισμό εστιών ρύπανσης στη γειτονιά ή κοντά στο σχολείο (έρευνα χώρου/αυτοψία, φωτογράφιση στοιχείων, καταγραφή παρατηρήσεων, προτάσεις για βελτίωση).

– Δράσεις εκτός τάξης στο πλαίσιο εκπαιδευτικής επίσκεψης (π.χ. σταθμός ανακύκλωσης, κτλ.).

– Δράσεις σε συνεργασία με τοπικούς φορείς ή οργανώσεις που δραστηριοποιούνται στην προστασία του περιβάλλοντος ή την ανακύκλωση.

– Δράσεις κοινωνικής προσφοράς (π.χ. καθαρίζουμε το πάρκο/την ακτή/τη γειτονιά, κτλ.).

Προετοιμασία/Σχεδιασμός [δυο (2) διδακτικές ώρες]

Στη φάση αυτή, πραγματοποιείται συλλογικός σχεδιασμός της δράσης, με περιγραφή των επιμέρους φάσεων, οργάνωση των απαραίτητων υλικών και πιθανή προετοιμασία συνεργασιών με εμπλεκόμενους φορείς.

1. Συλλογικός Σχεδιασμός Δράσης

– Δραστηριότητες:

• Συζήτηση και καταιγισμός ιδεών: Ο/Η εκπαιδευτικός συζητά με τα παιδιά τις έννοιες της ανακύκλωσης και της προστασίας του περιβάλλοντος, ενθαρρύνοντάς τα να εκφράσουν τις σκέψεις και τις ιδέες τους σχετικά με τη σημασία της ανακύκλωσης στην καθημερινή ζωή.
• Ανταλλαγή εμπειριών: Τα παιδιά μπορεί να μοιραστούν προσωπικές εμπειρίες ή παρατηρήσεις σχετικά με τη χρήση των ανακυκλώσιμων υλικών (π.χ. πλαστικά μπουκάλια, χαρτί, γυαλί κ.λπ.).
• Επιλογή δραστηριοτήτων: Με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού, τα παιδιά επιλέγουν τις δραστηριότητες που θα ακολουθήσουν στη

διάρκεια της δράσης (π.χ. κατασκευή ανακυκλωμένων έργων τέχνης, δημιουργία αφισών, διαχωρισμός απορριμμάτων, δημιουργία ανακυκλωμένου χαρτιού, κ.λπ.).

2. Ετοιμασία Υλικών και Χώρου

Δραστηριότητες:

Προετοιμασία υλικών για τις δραστηριότητες: Ο/Η εκπαιδευτικός ετοιμάζει τα υλικά που θα χρησιμοποιηθούν στις δραστηριότητες, όπως:

• Ανακυκλώσιμα υλικά (χαρτόνια, πλαστικά μπουκάλια, αλουμινένια κουτιά, χάρτινες συσκευασίες, εφημερίδες).
• Χαρτιά, μαρκαδόρους, κόλλες και ψαλίδια
• Υλικά για τη γωνιά Ανακύκλωσης μέσα στην τάξη

Διαμόρφωση ειδικού χώρου: Δημιουργία γωνιάς στην τάξη για την ανακύκλωση, όπου τα παιδιά θα μπορούν να τοποθετούν τα ανακυκλώσιμα υλικά και να τα ξεχωρίζουν σε διαφορετικές κατηγορίες. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να προετοιμάσει πινακίδες ή σήματα για να βοηθήσει τα παιδιά να κατανοήσουν τη διαδικασία του διαχωρισμού των απορριμμάτων.

3. Σχεδιασμός Συνεργασιών και Εμπλοκής Ενηλίκων

Δραστηριότητες:

• Συνεργασία με γονείς: Ενημέρωση των γονέων για τη δράση και ενθάρρυνση της συμμετοχής τους. Ο/Η εκπαιδευτικός μπορεί να στείλει μια επιστολή ή email στους γονείς, ζητώντας να φέρουν ανακυκλώσιμα υλικά από το σπίτι για την τάξη ή να συμμετέχουν σε μια κοινή δράση ανακύκλωσης (π.χ. να φέρουν βιβλία ή να συμμετέχουν στην κατασκευή έργων τέχνης).
• Συνεργασία με τοπικούς φορείς ή επαγγελματίες: Αν η δραστηριότητα περιλαμβάνει εκπαιδευτικές επισκέψεις, ο εκπαιδευτικός μπορεί να επικοινωνήσει με υπεύθυνους για κέντρα ανακύκλωσης ή περιβαλλοντικούς οργανισμούς και να κανονίσει συνεργασίες για την οργάνωση της επίσκεψης.

4. Οργάνωση Εργαστηρίων Δεξιοτήτων

Δραστηριότητες:

• Προγραμματισμός εργαστηρίων: Ο/Η εκπαιδευτικός διαμορφώνει τα εργαστήρια δεξιοτήτων που θα συνδυάζονται με την ανακύκλωση

(π.χ. χειροτεχνίες με ανακυκλώσιμα υλικά, κατασκευή αφισών για την προστασία του περιβάλλοντος, δημιουργία διαφημιστικών φυλλαδίων ή ενημερωτικών παρουσιάσεων).

• Σύνδεση με το πρόγραμμα Σπουδών: Διασφαλίζεται η σύνδεση των δραστηριοτήτων με τα θεματικά πεδία του νέου Προγράμματος Σπουδών.

5. Σχεδιασμός Ενέργειας Επικοινωνίας και Διάχυσης

Δραστηριότητες:

Ενημέρωση της σχολικής κοινότητας: Προγραμματίζεται η παρουσίαση των αποτελεσμάτων της δράσης (π.χ. έργα τέχνης από ανακυκλωμένα υλικά, διαφημιστικά φυλλάδια) μέσω εκθέσεων στην τάξη ή σχολική γιορτή.

Υλοποίηση [τέσσερις (4) διδακτικές ώρες]

Περιλαμβάνει τις δραστηριότητες που θα εφαρμοστούν στην τάξη και έξω από αυτήν και οι οποίες στοχεύουν στην ενεργοποίηση των παιδιών γύρω από τις έννοιες της ανακύκλωσης, της δημιουργικότητας και της περιβαλλοντικής συνείδησης.

Δραστηριότητες εντός σχολείου:

Εισαγωγή στην Ανακύκλωση και τη Σημασία της

Δραστηριότητες:

• Εισαγωγή στο θέμα: (βλ. σελ. 5). Μπορεί να γίνει και ανάγνωση παραμυθιού ή/και εκπαιδευτικού βιβλίου (π.χ. https://www.agiaparaskevi.gr/portal/images/album/nea_dimou_2017/xartini.pdf ). Ακόμη, η κούκλα της τάξης φωτογράφισε κάποιες εικόνες ρύπανσης κοντά στο σχολείο (προβληματισμός με αξιοποίηση της κούκλας της τάξης).
• Δημιουργία εννοιολογικού χάρτη ή διαγράμματος KWLH: Γίνεται ανίχνευση της προϋπάρχουσας γνώσης των μαθητών/-τριών και σχετικές καταγραφές για τα σκουπίδια (π.χ. τι είναι, που έχετε δει, που καταλήγουν/διαδρομή, ποιες είναι οι συνέπειες ρύπανσης, τι κάνετε τα σκουπίδια στο σπίτι, τι μπορούμε να κάνουμε, τι είναι η ανακύκλωση, κτλ.).
• Συζήτηση στην τάξη: Ο/Η εκπαιδευτικός ξεκινά με μια σύντομη συζήτηση για την ανακύκλωση, εξηγώντας με απλά λόγια τι είναι, γιατί είναι σημαντική και πώς μπορούμε να ανακυκλώνουμε υλικά όπως το χαρτί, το πλαστικό, το γυαλί και το μέταλλο.
• Ερωτήσεις και Δραστηριότητες Εμπλοκής: Τα παιδιά συμμετέχουν σε συζήτηση για την καλή/κακή διαχείριση των σκουπιδιών (βλ. https://www.youtube.com/watch?v=D-GtaiL0PDM).

Απαντούν σε ερωτήσεις όπως: «Ποιες είναι οι χρήσεις των ανακυκλωμένων υλικών;», «Ποιες υλικές κατηγορίες μπορούμε να ανακυκλώνουμε;», «Ποια είναι η σημασία της ανακύκλωσης για το περιβάλλον;». Γίνεται σχετική κατηγοριοποίηση των ανακυκλώσιμων απορριμμάτων (γυαλί, πλαστικό, αλουμίνιο, λευκοσίδηρος). Για την εμπέδωση των κατηγοριών μπορεί να υλοποιηθεί μια δραστηριότητα εκπαιδευτικής ρομποτικής.

• Δημιουργία πινακίδας Ανακύκλωσης: Τα παιδιά δημιουργούν μια πινακίδα για την τάξη που θα θυμίζει τη σημασία της ανακύκλωσης και θα δείχνει πώς να διαχωρίζονται τα υλικά.

Δημιουργία Έργων Τέχνης με Ανακυκλώσιμα Υλικά

Δραστηριότητες:

• Εργαστήριο Δημιουργικής Χειροτεχνίας: Τα παιδιά χρησιμοποιούν ανακυκλώσιμα υλικά (όπως πλαστικά μπουκάλια, χαρτόνια, καπάκια, εφημερίδες) για να δημιουργήσουν έργα τέχνης, όπως κατασκευές, πινακίδες, ζωγραφιές ή γλυπτά.
• Δημιουργία ανακυκλωμένου χαρτιού

Διαχωρισμός και Διαχείριση Ανακυκλώσιμων Υλικών

Δραστηριότητες:

• Πρακτική Δραστηριότητα Διαχωρισμού: Ο/Η εκπαιδευτικός οργανώνει δραστηριότητα διαχωρισμού ανακυκλώσιμων υλικών στην τάξη. Τα παιδιά χωρίζονται σε μικρές ομάδες και αναλαμβάνουν να τοποθετήσουν τα υλικά σε διάφορους κάδους (πλαστικό, χαρτί, μέταλλο, γυαλί).
• Συζήτηση για τη Διαχείριση Απορριμμάτων: Τα παιδιά μαθαίνουν για τη διαδικασία ανακύκλωσης, από το διαχωρισμό των υλικών μέχρι την ανακύκλωση στις ειδικές μονάδες. Εξηγείται πώς αυτό βοηθά στη μείωση των απορριμμάτων και στη προστασία του περιβάλλοντος.

Δημιουργία Ανακυκλωμένου Χαρτιού

Δραστηριότητα: Τα βήματα για τη δημιουργία ανακυκλωμένου χαρτιού, είναι τα εξής: Προετοιμασία του χαρτιού, Πολτοποίηση του χαρτιού, Δημιουργία χαρτιού, Στράγγισμα του Υπολείμματος Νερού, Στέγνωμα του Χαρτιού, Χρήση του Ανακυκλωμένου Χαρτιού.

Ενημέρωση και Διάχυση της Δράσης

Δραστηριότητες:

1. Δημιουργία Αφίσας και Παρουσίαση: Τα παιδιά δημιουργούν αφίσες για την ανακύκλωση με χρώματα, ζωγραφιές και μηνύματα που προωθούν την προστασία του περιβάλλοντος και την ανάγκη για ανακύκλωση. Οι αφίσες θα αναρτηθούν στην τάξη ή στο σχολείο για να ενημερώσουν τη σχολική κοινότητα.
2. Σχολική Παρουσίαση: Στο τέλος της δράσης, τα παιδιά παρουσιάζουν τις κατασκευές τους και εξηγούν τα βήματα της ανακύκλωσης στην υπόλοιπη σχολική κοινότητα ή στους γονείς, μέσω μιας σχολικής γιορτής ή επίδειξης.

Δραστηριότητες εκτός σχολείου:

Καθαρισμός της Τοπικής Κοινότητας ή Πάρκου

Δραστηριότητα: Τα παιδιά, με τη συνοδεία δασκάλων και γονέων, οργανώνουν μια δράση καθαρισμού σε δημόσιο χώρο, όπως ένα πάρκο, μία πλατεία ή την αυλή του σχολείου. Προτείνεται η χρήση ανακυκλώσιμων γαντιών και σακουλών για τη συλλογή των απορριμμάτων.

Επικοινωνία – Διάχυση [δύο (2) διδακτικές ώρες]

Η φάση αυτή επικεντρώνεται στη διάδοση των μηνυμάτων του σχεδίου δράσης τόσο στη σχολική κοινότητα όσο και στην τοπική κοινωνία. Στόχος είναι η ευαισθητοποίηση για θέματα περιβαλλοντικού χαρακτήρα με έμφαση στην ανακύκλωση. Αφορά στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων της δράσης και την ενίσχυση της εμπλοκής της σχολικής και τοπικής κοινότητας μέσω διαδραστικών και συμμετοχικών διαδικασιών.

• Παρουσίαση Στο Σχολείο ή στην Τοπική Κοινότητα.
• Δημιουργία Βίντεο ή Παρουσίασης για το Περιβάλλον.
• Ανακοίνωση και Διανομή Ενημερωτικών Φυλλαδίων για τους Γονείς.
• Παρουσίαση μέσω του Σχολικού Ιστολογίου.

Αναστοχασμός [μία (1) διδακτική ώρα]

Ο αναστοχασμός αποτελεί την τελευταία φάση του σχεδίου δράσης, στην οποία αξιολογούνται οι εμπειρίες, τα συναισθήματα και οι γνώσεις που αποκτήθηκαν από τη διαδικασία. Συμμετέχουν τόσο τα παιδιά όσο και οι εκπαιδευτικοί, ενισχύοντας την αυτοαξιολόγηση και τον κριτικό στοχασμό.

Ανασκόπηση της Δράσης

Δραστηριότητα: Τα παιδιά συζητούν την εμπειρία τους από τις διάφορες φάσεις της δράσης (π.χ., ανακύκλωση, καθαρισμός, δημιουργία έργων τέχνης). Τι έμαθαν από αυτές τις δραστηριότητες; Ποιες ήταν οι πιο ενδιαφέρουσες και ευχάριστες στιγμές;

Σκοπός: Να κατανοήσουν τα παιδιά τη σημασία της συμμετοχής τους και να αναλογιστούν την αξία των πράξεων τους για το περιβάλλον.

Συλλογική Αξιολόγηση της Δράσης

Δραστηριότητα: Όλοι οι συμμετέχοντες (μαθητές, εκπαιδευτικοί, γονείς) αξιολογούν την αποτελεσματικότητα των δραστηριοτήτων και των δράσεων που πραγματοποιήθηκαν. Χρησιμοποιώντας μικρά φυλλάδια ή ψηφοφορία, μπορούν να εκφράσουν ποια δράση τους φάνηκε πιο χρήσιμη ή ενδιαφέρουσα.

Σκοπός: Να επισημάνουν ποιοι τομείς της δράσης ήταν πιο αποτελεσματικοί και να προτείνουν βελτιώσεις για μελλοντικές δράσεις.

Αξιολόγηση Δεξιοτήτων Ενεργού Πολίτη

Δραστηριότητα: Τα παιδιά αξιολογούν πόσο καλά κατάφεραν να συνεργαστούν, να αναλάβουν πρωτοβουλίες, να εκφράσουν τις ιδέες τους και να ενεργοποιηθούν ως ενεργοί πολίτες μέσα στην κοινότητα του σχολείου και της γειτονιάς τους.

Σκοπός: Να συνειδητοποιήσουν οι μαθητές τις δεξιότητες και τις ικανότητες που ανέπτυξαν ως ενεργοί πολίτες και να κατανοήσουν τη σημασία της συλλογικότητας και της συμμετοχής.

Φωτογραφίες