Μήνας: Μάιος 2026

Με αφορμή το φετινό Σχέδιο Δράσης με θέμα τις Φυσικές Καταστροφές , υλοποιήσαμε ένα πρόγραμμα μέσα από το οποίο τα παιδιά γνώρισαν τη φωτιά, κατανόησαν τους κινδύνους της και έμαθαν πώς να προστατεύουν τον εαυτό τους και το περιβάλλον.

Ξεκινήσαμε διερευνώντας τις πρότερες γνώσεις των παιδιών και συζητώντας τις καλές και τις κακές χρήσεις της φωτιάς. Στη συνέχεια γνωρίσαμε το «τρίγωνο της φωτιάς», τα τρία δηλαδή στοιχεία που χρειάζονται για να δημιουργηθεί και να διατηρηθεί μια φωτιά: θερμότητα, καύσιμη ύλη και οξυγόνο. Για να κατανοήσουμε καλύτερα τη λειτουργία του, παίξαμε ένα κινητικό παιχνίδι όπου κάθε παιδί αναπαριστούσε ένα από τα στοιχεία του τριγώνου.

Η γνώση μετατράπηκε σε εμπειρία μέσα από ένα εντυπωσιακό πείραμα με κερί και ποτήρι. Τα παιδιά παρατήρησαν ότι όταν το κερί καλύπτεται από το ποτήρι, η φλόγα σβήνει, καθώς σταματά η παροχή οξυγόνου. Με αυτόν τον τρόπο κατανόησαν βιωματικά πώς λειτουργεί η φωτιά.

Στην πρώτη φάση του προγράμματος ασχοληθήκαμε με την πυρκαγιά στο σπίτι και τους κανόνες ασφαλείας που πρέπει να γνωρίζουν όλοι. Τα παιδιά έμαθαν πώς να αντιδρούν σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης. Εξασκήθηκαν στην τεχνική «σταματώ, πέφτω και κυλιέμαι» για την περίπτωση που πάρουν φωτιά τα ρούχα τους, ενώ δοκίμασαν να μετακινούνται χαμηλά στο πάτωμα, όπως κάνουν οι πυροσβέστες όταν υπάρχει καπνός. Μέσα από παντομίμα και παιχνίδια ρόλων αναπαράστησαν σωστές και λανθασμένες συμπεριφορές και εξάσκησαν τις γνώσεις τους με τρόπο ευχάριστο και δημιουργικό.

Στη δεύτερη φάση μεταφερθήκαμε νοητά στο δάσος και γνωρίσαμε τις δασικές πυρκαγιές. Παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικά βίντεο, συζητήσαμε για τα μέτρα πρόληψης και καταγράψαμε όσα μπορούμε να κάνουμε για να προστατεύσουμε το φυσικό περιβάλλον: να μην ανάβουμε φωτιά στην ύπαιθρο, να μην πετάμε σκουπίδια, να απομακρύνουμε ξερά χόρτα και να δείχνουμε υπευθυνότητα σε κάθε μας δραστηριότητα.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η συζήτηση για τις συνέπειες μιας πυρκαγιάς. Τα παιδιά παρατήρησαν φωτογραφίες καμένων δασών και προβληματίστηκαν για την τύχη των ζώων και των φυτών. Στη συνέχεια δημιούργησαν μια μακέτα καμένου δάσους χρησιμοποιώντας κλαδιά από το προαύλιο, τα οποία έβαψαν μαύρα, προσθέτοντας στοιχεία που αναπαριστούσαν τον καπνό και την καταστροφή.

Για την αξιολόγηση του προγράμματος τα παιδιά δημιούργησαν το δικό τους επιτραπέζιο παιχνίδι τύπου «φιδάκι». Στις κάρτες υπήρχαν ερωτήσεις και καταστάσεις σχετικές με την πυρασφάλεια, ενώ τα πιόνια ήταν μικροί πυροσβέστες με τις φωτογραφίες των ίδιων των παιδιών. Μέσα από το παιχνίδι διαπιστώσαμε πόσα πολλά είχαν μάθει.

Το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε με τη γνωριμία του επαγγέλματος του πυροσβέστη. Δημιουργήσαμε στην τάξη μια γωνιά πυροσβεστικής υπηρεσίας με τηλέφωνα, σειρήνες, εξοπλισμό και ένα μεγάλο πυροσβεστικό όχημα από χαρτόκουτο, το οποίο ενθουσίασε τα παιδιά. Στην αυλή ακολούθησαν αποστολές πυρόσβεσης, όπου οι μικροί πυροσβέστες έσβηναν συμβολικές «φωτιές» με νεροπίστολα και ξεπερνούσαν δοκιμασίες σε ειδικά διαμορφωμένες πίστες.

Στο τέλος  όλοι οι μικροί μας ήρωες έλαβαν το δικό τους «Δίπλωμα Πυροσβέστη», γεμάτοι γνώσεις, εμπειρίες και υπερηφάνεια για όσα κατάφεραν ενώ μας επισκέφτηκε και  η Πυροσβεστική Υπηρεσία της περιοχής μας.

Στο πλαίσιο του Σχεδίου Δράσης με θέμα τις Φυσικές καταστροφές και της έντονη βροχόπτωσης το μήνα Φεβρουάριο ασχοληθήκαμε με το φαινόμενο της Πλημμύρας. Αρχικά, διαβάσαμε παραμύθι και παρακολουθήσαμε βίντεο από την Πρότυπη-Δημόσια-Διαδικτυακή- Υποστηριζόμενη Διαδικτυακή Υπηρεσία Πλημμυριών και Περιβαλλοντικών Κινδύνων( https://ermis-f.eu/ ) . Ακολούθησε συζήτηση και διερεύνηση των πρότερων γνώσεων των παιδιών και ζωγραφική ενός σπιτιού πριν και μετά την πλημμύρα. Ύστερα, δημιουργήσαμε μακέτα μια πόλης με χώμα, αντικείμενα και παιχνίδια της τάξης και ύστερα ρίξαμε αρκετή βροχή. Παρατηρήσαμε τι συνέβη στα σπίτια, τα ζώα , τους δρόμους κτλ.

Τις επόμενες μέρας μέσα από βιωματικές δράσεις και το θεατρικό παιχνίδι γνωρίσαμε τους κανόνες ασφαλείας που πρέπει να ακολουθούμε κατά την διάρκεια και μετά το τέλος της πλημμύρας. Μάθαμε ότι απαγορεύεται να διασχύζουμε ένα πλημμυρισμένο δρόμο και παρατηρήσαμε ανθρωπάκια και αυτοκινητάκια να παρασύρονται από το νερό που ρίχναμε με πίεση.

Το Bee-Bot προσπάθησε να αποφύγει τις λάθος συμπεριφορές κατά την διάρκεια μιας πλημμύρας.

Έπειτα μελετήσαμε το ρόλο του ανθρώπου στην πλημμύρα και κυρίως την ρύπανση από τα σκουπίδια και τα βουλωμένα φρεάτια στους δρόμους. Προκειμένου να αναπαραστήσουμε ένα βουλωμένο φρεάτιο στην τάξη μας, βγήκαμε στο προαύλιο και μαζέψαμε ξερά φύλλα, κλαδιά, χορτάρια κτλ και χρησιμοποιήσαμε το νιπτήρα του μπάνιου. Παρατηρήσαμε ότι όταν υπάρχουν όλα αυτά τα σκουπίδια, το σιφώνι δεν  απορροφά το νερό και ο νιπτήρας πλημμυρίζει όπως γίνεται αντίστοιχα και στους πλημμυρισμένους δρόμους.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε και στη σημασία των δέντρων και του φυσικού περιβάλλοντος στην απορρόφηση του νερού και στην προστασία από πλημμυρικά φαινόμενα. Μέσα από παρατήρηση εικόνων, συζήτηση και βιωματικές δραστηριότητες, τα παιδιά κατανόησαν πως η φροντίδα του περιβάλλοντος συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων. Πιο συγκεκριμένα, τα παιδιά χωρίστηκαν σε δύο ομάδες και κάθε ομάδα πήρε από μία γλάστρα όπου το ένα είχε σκέτο χώμα και η άλλη ένα λουλούδι. Κάτω από τις γλάστρες τοποθετήθηκε από ένα κουβαδάκι και ξεκίνησαν να ρίχνουν την ίδια ποσότητα νερού. Η κάθε ομάδα παρατήρησε, συζήτησε και περιέγραψε τον λόγο που το κουβαδάκι κάτω από τη γλάστρα με το χώμα έχει περισσότερο νερό.

Οι μαθητές σχολίασαν ότι αν η αρχική μακέτα είχε περισσότερα δέντρα δεν θα είχε πλημμυρίσει και έτσι καταλήξαμε στην απόφαση να δημιουργήσουμε εκ νέου την μακέτα μας με περισσότερο δέντρα. Τέθηκε όμως ο προβληματισμός πώς θα φτιάξουμε τα δέντρα ώστε να απορροφούν το νερό. Μετά από τον πειραματισμό με διάφορα υλικά, καταλήξαμε και κατηγοριοποιήσαμε τα υλικά που απορροφούν το νερό και ποια όχι. Τελικά φτιάξαμε τα δέντρα μας από σφουγγάρια και την υπόλοιπη πόλη μας αυτή την φορά την φτιάξαμε από τουβλάκια και πλαστελίνη.

Η αξιολόγηση της ενότητας πραγματοποιήθηκε μέσα από την δημιουργία ενός τραγουδιού σχετικό με την πλημμύρα και τους κανόνες προστασίας.  Το τραγούδι λειτούργησε ως ευχάριστο και αποτελεσματικό μέσο ανατροφοδότησης, επιτρέποντας στα παιδιά να εκφράσουν όσα έμαθαν και να εδραιώσουν τις γνώσεις τους μέσα από το παιχνίδι και τη συνεργασία.

Στο πλαίσιο της ενασχόλησής μας με τις φυσικές καταστροφές και ιδιαίτερα με τον σεισμό, τα παιδιά συμμετείχαν σε μια σειρά βιωματικών δραστηριοτήτων που στόχο είχαν όχι μόνο την απόκτηση γνώσεων αλλά και την καλλιέργεια στάσεων υπευθυνότητας, συνεργασίας και αυτοπροστασίας.

Αρχικά ασχοληθήκαμε με την φυσική καταστροφή του Σεισμού με αφορμή την πρώτη άσκηση σεισμού που έπρεπε να πραγματοποιήσει το σχολείο τον Οκτώβριο, το οποίο αποτελούσε και το πρώτο Εργαστήριο Δεξιοτήτων από την Θεματική Ενότητα: Φροντίζω το Περιβάλλον με τίτλο «Σεισμός. Και τώρα τι κάνω;».

Αξιοποιήθηκε το Google Maps, ώστε τα παιδιά να εντοπίσουν το σχολείο και τις κατοικίες τους, κατανοώντας καλύτερα τον χώρο μέσα στον οποίο ζουν και κινούνται καθημερινά και σιγά σιγά είδαμε την πόλη ολόκληρη, την χώρα μας και τέλος ολόκληρη την γη. Συζητήθηκε αρχικά το εξωτερικό της γης και για τα εσωτερικά στρώματα της Γης και την απεικονίσαμε χρησιμοποιώντας την πλαστελίνη.

Μάθαμε πως δημιουργείται ο σεισμός με την σύγκρουσε των τεκτονικών πλακών και τις αναπαραστήσαμε με το σώμα μας αλλά και με την χρήση μεγάλων καπάκιων από κουτιά στην αμμοδόχο του σχολείου μας. Τα παιδιά είτε ανέβηκαν τα ίδια  πάνω είτε χτίσανε σπιτάκια με τουβλάκια και δημιουργούσαν κινώντας τα συγκρούσεις και κατ’επέκταση σεισμό.

Ακόμη, τα παιδιά κατασκεύασαν έναν αυτοσχέδιο σεισμογράφο, μέσα από τον οποίο προσέγγισαν τον τρόπο καταγραφής των σεισμικών δονήσεων και γνώρισαν την μονάδα μέτρησης του σεισμού, το ρίχτερ.

Παράλληλα, τα παιδιά γνώρισαν τους βασικούς κανόνες προστασίας πριν, κατά τη διάρκεια και μετά τον σεισμό έχοντας ως βάση την αφίσα του Ο.Α.Σ.Π που ήταν ήδη αναρτημένη στο σχολείο μας. Μέσα από συζήτηση, βίντεο προσομοιώσεις και βιωματικές ασκήσεις, κατανόησαν τη σημασία της σωστής αντίδρασης και της συνεργασίας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.  Οι μαθητές απέδωσαν αυτούς τους κανόνες ατομικά είτε μέσω ιχνογραφήματος είτε μέσω παντομίμας.    

Στο πλαίσιο της δράσης εντάχθηκε παράλληλα και η δράση του Ενεργού Πολίτη με τίτλο «Εργαλειοθήκη(toolkit) για περίπτωση έκτακτης ανάγκης». Η δημιουργία τσάντας έκτακτης ανάγκης έδωσε στα παιδιά την ευκαιρία να προβληματιστούν για τα απαραίτητα εφόδια που χρειάζονται σε μια κατάσταση κινδύνου, καλλιεργώντας την έννοια της πρόληψης και της προσωπικής ευθύνης. Οι μαθητές αφού κατέγραψαν τα απαραίτητα αντικείμενα και εφόδια σε χαρτάκια μέσα από κλήρο αποφασίστηκε τι θα έφερνε το κάθε παιδί από το σπίτι του ώστε να γεμίσει η τσάντα. Οι μαθητές επιμελήθηκαν και το στολισμό της τσάντας ζωγραφίζοντας και γράφοντας όλα αυτά που περιείχε μέσα.

Ακόμη, συζητώντας και μαθαίνοντας για τα τηλέφωνα έκτακτης ανάγκης οι μαθητές πρότειναν την ιδέα να χρησιμοποιήσουνε τα τηλέφωνα για να τα τοποθετήσουν στην γωνιά των φυσικών καταστροφών. Αυτή η ιδέα των μαθητών, οδήγησε την ομάδα στην δημιουργία ένα Τηλεφωνικού Κέντρου στην τάξη μας το οποίο χρησιμοποιήθηκε αρκετές φορές στις δράσεις μας για τις φυσικές καταστροφές.

Στο τέλος, δημιουργήθηκε η ενημερωτική αφίσα της τάξης με τις τρεις φάσεις του σεισμού (πριν, κατά την διάρκεια και μετά) με σκοπό να αναστοχαστούν πάνω στις εμπειρίες τους, να οργανώσουν τη σκέψη τους και να μεταδώσουν τα μηνύματα προστασίας και στους άλλους. Οι μαθητές χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες και κάθε ομάδα ανέλαβε μία από τις φάσεις του σεισμού. Κάθε ομάδα ανέλαβε αρχικά να ζωγραφίσει το κάθε κανόνα ασφαλείας που είχε αναλάβει και έπειτα φωτογραφήθηκαν στην πράξη δηλαδή κάνοντας τα ίδια τα παιδιά των κανόνα π.χ. κάποια παιδιά μπήκαν κάτω από το τραπέζι, πήραν ψεύτικα εργαλεία και στερείωσαν την βιβλιοθήκη κτλ. Με τις ζωγραφιές και τις φωτογραφίες δημιουργήθηκε μια μεγάλη αφίσα για την τάξη μας αλλά και διάφορες μικρές αφίσες τις οποίες μοίρασαν οι μαθητές στο σπίτι τους αλλά και στους μαθητές του Δημοτικού Σχολείου Γραμματικούς όπου συστεγάζεται με το νηπιαγωγείο. Συνολικά, όλες οι δράσεις βοήθησαν τα παιδιά να προσεγγίσουν το φαινόμενο του σεισμού με τρόπο βιωματικό, συνεργατικό και ουσιαστικό, αναπτύσσοντας γνώσεις, δεξιότητες και στάσεις που συμβάλλουν στη διαμόρφωση ενεργών και υπεύθυνων πολιτών ενώ κατά την διάρκεια της χρονιάς πραγματοποιήθηκαν και οι προγραμματισμένες ασκήσεις σεισμού.

Η τάξη μας καλωσόρισε τον Μάιο με εξωτερικές δράσεις μιας και το προαύλιο μας είναι γεμάτο λουλούδια. Αρχικά φτιάξαμε τα στεφάνια για το σπίτι μας από αυγοθήκες που τις κόψαμε και τις ζωγραφίσαμε πολύχρωμες. Οι μαθητές έφεραν λουλούδια από το σπίτι τους για να φτιάξουμε το στεφάνι της τάξη μας. Μύρισε όλη τάξη όμορφες ανοιξιάτικες μυρωδιές.

Τα παιδιά με δική τους πρωτοβουλία πήραν κάποια πέταλα από κάποια λουλούδια που έπεσαν στο τραπέζι καθώς πλέκαμε το στεφάνι και έφτιαξαν τα δικά τους στεφάνια τα οποία με προτροπή της εκπαιδευτικού τα κόλλησαν σε φύλλο Α4.

Στην συνέχεια μιας και ο καιρός ήταν υπέροχος  κάναμε πικ-νικ έξω στο προαύλιο.

Ζωγραφίσαμε τεράστια λουλούδια στο προαύλιο φτιαγμένα από χάρτινα πιάτα για να στολίσουμε την είσοδο του σχολείου.

Κλείσαμε την μέρα μας  φτιάχνοντας πρωτομαγιάτικα βραχιόλια από χαρτί ρολό και ταινία διπλής όψεως. Τα παιδιά μάζεψαν λουλούδια από το προαύλιο και τα κόλλησαν στα βραχιόλια τους δημιουργώντας τα πιο όμορφα και μυρωδάτα βραχιόλια.