Με μεγάλη χαρά υλοποιήσαμε στο νηπιαγωγείο μας το Εργαστήριο Δεξιοτήτων με τίτλο «Δε μαλώνω, δε μαλώνω αγκαλιά μεγάλη απλώνω», ένα πρόγραμμα που στόχο είχε την καλλιέργεια της ενσυναίσθησης, της συνεργασίας και της ειρηνικής επίλυσης συγκρούσεων.
Στην αρχή του προγράμματος διερευνήσαμε τις πρότερες γνώσεις και εμπειρίες των παιδιών σχετικά με τη βία. Μέσα από συζήτηση στην ολομέλεια, τα παιδιά μοιράστηκαν τις σκέψεις τους και αποτύπωσαν τις ιδέες τους σε χαρτάκια post-it, τα οποία συγκεντρώσαμε και ομαδοποιήσαμε. Έτσι, δώσαμε χώρο στη φωνή τους και χτίσαμε πάνω στις δικές τους αντιλήψεις.
Στη συνέχεια, διαβάσαμε και αξιοποιήσαμε διδακτικά το βιβλίο «Ο νταής του σχολικού». Με αφορμή την ιστορία, συζητήσαμε για τη συμπεριφορά του «νταή» και για τα συναισθήματα των παιδιών που τη βιώνουν. Δημιουργήσαμε τα πορτρέτα ενός νταή και ενός φίλου και καταγράψαμε τα χαρακτηριστικά τους. Τα παιδιά εντόπισαν διαφορές στη στάση, στις πράξεις και στα λόγια τους, αναδεικνύοντας τη σημασία της φιλίας, του σεβασμού και της καλοσύνης.Έπειτα, διαβάσαμε το παραμύθι «Η μέρα που έγινα κι εγώ λύκος» και συζητήσαμε για τη δύναμη της ομάδας και τις επιλογές που κάνουμε όταν θέλουμε να ανήκουμε κάπου. Τα παιδιά απεικόνισαν την «αγέλη» της Άγκνες και την παρέα της Σάρλοτ, συγκρίνοντας τις συμπεριφορές και τα συναισθήματα που γεννά η κάθε ομάδα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσε και η μη εικονογραφημένη ιστορία «Η Μιμή η Κουταλαυτού», την οποία επεξεργαστήκαμε δημιουργικά. Τα παιδιά φαντάστηκαn τους ήρωες, τα σκηνικά και τις εξελίξεις, καλλιεργώντας τη φαντασία και την αφηγηματική τους ικανότητα.
Τέλος, αξιοποιήσαμε το ψηφιακό εργαλείο StoryJumper και δημιουργήσαμε το δικό μας εικονογραφημένο βιβλίο με τίτλο «Η Μιμή η Κουταλαυτού». Τα παιδιά έγιναν μικροί εικονογράφοι, μετατρέποντας τη φαντασία τους σε ένα ολοκληρωμένο ψηφιακό έργο. Στο πλαίσιο του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων «Δε μαλώνω, δε μαλώνω αγκαλιά μεγάλη απλώνω», συνεχίσαμε να εμβαθύνουμε στο θέμα της βίας και της φιλίας, συνδέοντας κάθε νέα δραστηριότητα με όσα ήδη είχαμε ανακαλύψει μέσα από τα βιβλία, τις συζητήσεις και τις δημιουργίες μας. Αφού γνωρίσαμε τους ήρωες από τα βιβλία «Ο νταής του σχολικού» «Η μέρα που έγινα κι εγώ λύκος» και «Η Μιμή η Κουταλαυτού», προχωρήσαμε ένα βήμα παραπέρα: μιλήσαμε πιο συγκεκριμένα για τα διαφορετικά είδη βίας. Συζητήσαμε τι είναι η λεκτική, η ψυχολογική και η σωματική βία, δίνοντας παραδείγματα από την καθημερινότητα των παιδιών αλλά και από τις ιστορίες που είχαμε επεξεργαστεί.
Στη συνέχεια, κατηγοριοποιήσαμε εικόνες βίας στις αντίστοιχες ομάδες, ενισχύοντας την ικανότητα των παιδιών να αναγνωρίζουν και να διακρίνουν τις διαφορετικές μορφές της. Συνδέοντας τη γνώση με τη δράση, αποτυπώσαμε στο χαρτί το σύνθημα «ΝΑΙ ΣΤΗ ΦΙΛΙΑ, ΟΧΙ ΣΤΗ ΒΙΑ», μετατρέποντας το μήνυμά μας σε εικόνα. Παράλληλα, δημιουργήσαμε μια ομαδική κατασκευή με κεντρικό άξονα την προώθηση της φιλίας, της συνεργασίας και του σεβασμού.
Η συλλογική αυτή δημιουργία αποτέλεσε σύμβολο της κοινής μας δέσμευσης για ένα σχολείο χωρίς βία, γεμάτο αποδοχή και αγάπη. Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η αναστοχαστική μας δραστηριότητα στο τέλος του εργαστηρίου. Τα παιδιά ζωγράφισαν ξανά τις ιδέες τους για το τι είναι η βία, όπως τις αντιλαμβάνονται πλέον. Συγκρίναμε τις αρχικές ζωγραφιές και σκέψεις (που είχαμε καταγράψει σε post-it στην αρχή του προγράμματος) με τις τελικές τους αποτυπώσεις. Μέσα από αυτή τη σύγκριση, διαπιστώσαμε πόσο έχουν εμπλουτιστεί οι γνώσεις τους, πόσο πιο ξεκάθαρα μπορούν να αναγνωρίζουν τις μορφές βίας και, κυρίως, πόσο μεγαλύτερη αξία δίνουν πλέον στη φιλία και στον σεβασμό.
Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, συζήτηση, καλλιτεχνική έκφραση και συνεργατική μάθηση, τα παιδιά ενίσχυσαν τις κοινωνικές τους δεξιότητες και κατανόησαν ότι οι διαφορές λύνονται με λόγια, κατανόηση και… μια μεγάλη αγκαλιά. Γιατί τελικά, τα παιδιά δεν έμαθαν μόνο τι είναι η βία· έμαθαν κυρίως πώς να την αναγνωρίζουν, να την απορρίπτουν και να επιλέγουν συνειδητά τη φιλία. Και αυτό είναι το πιο μεγάλο μας κέρδος.
