Στο πλαίσιο των εκδηλώσεων της Ναυτικής Εβδομάδας Αλεξανδρούπολης, πραγματοποιήθηκε την Δευτέρα 6 Ιουλίου 2026, στον χώρο των Ναυτοπροσκόπων, η παρουσίαση του πολιτιστικού προγράμματος «Οι ρίζες μας. Οι ιστορίες μας…», ενός εκπαιδευτικού εγχειρήματος που ανέδειξε με μοναδικό τρόπο τη συλλογική μνήμη, την τοπική ιστορία και τη σημασία της οικογενειακής κληρονομιάς.
Η επιλογή της συγκεκριμένης εκδήλωσης να ενταχθεί στο πρόγραμμα της Ναυτικής Εβδομάδας μόνο τυχαία δεν ήταν. Η ιστορία της Αλεξανδρούπολης είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη θάλασσα, το λιμάνι και τον σιδηρόδρομο, δύο παράγοντες που συνέβαλαν καθοριστικά στη μετατροπή του μικρού οικισμού του Δεδέαγατς σε ένα δυναμικό εμπορικό και πολυπολιτισμικό κέντρο. Μέσα από αυτά τα δίκτυα μετακινήθηκαν όχι μόνο εμπορεύματα αλλά και άνθρωποι, οικογένειες, πολιτισμοί και παραδόσεις που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη ταυτότητα της πόλης.
Το πρόγραμμα υλοποιήθηκε από 28 μαθητές και μαθήτριες του 2ου Γυμνασίου Αλεξανδρούπολης, με την καθοδήγηση των εκπαιδευτικών Μαρίας Σιδηρά, Φανής Παπαδοπούλου και Μαρίας Σοφιανού. Στόχος του ήταν να οδηγήσει τους μαθητές στην αναζήτηση των οικογενειακών τους ριζών, μέσα από μια βιωματική διαδικασία ιστορικής έρευνας και προσωπικής ανακάλυψης.
Οι μαθητές δημιούργησαν τα προσωπικά τους γενεαλογικά δέντρα, κατέγραψαν προφορικές μαρτυρίες από γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, συγκέντρωσαν οικογενειακές φωτογραφίες και πολύτιμα κειμήλια, ενώ αξιοποίησαν ψηφιακά εργαλεία για την αποτύπωση των τόπων καταγωγής των οικογενειών τους. Μέσα από αυτή τη διαδικασία διαπίστωσαν πως οι προσωπικές διαδρομές συναντώνται με τη μεγάλη ιστορία της Θράκης, της Μικράς Ασίας, του Πόντου, της Ανατολικής Ρωμυλίας αλλά και πολλών ακόμη περιοχών του ελληνισμού.
Ιδιαίτερη σημασία είχαν οι εκπαιδευτικές επισκέψεις στο Εθνολογικό Μουσείο Θράκης και στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, όπου οι μαθητές γνώρισαν από κοντά τη διαδικασία της ιστορικής έρευνας και αναζήτησαν αυθεντικά αρχειακά τεκμήρια που συνδέονταν με τις οικογένειές τους. Παράλληλα, η συμμετοχή τους σε γαστρονομικά εργαστήρια, η δημιουργία προσωπικών λευκωμάτων μνήμης και η συγκέντρωση παραδοσιακών αντικειμένων ανέδειξαν ότι η πολιτιστική κληρονομιά δεν διασώζεται μόνο μέσα από τα έγγραφα αλλά και μέσα από τις γεύσεις, τα αντικείμενα, τις εικόνες και τις αφηγήσεις που μεταφέρονται από γενιά σε γενιά.
Ξεχωριστή στιγμή του προγράμματος αποτέλεσε η παρουσίαση των αποτελεσμάτων του στο 4ο Συνέδριο Τοπικής Ιστορίας «Alexandroupolis Encomium», όπου οι μαθητές μοιράστηκαν την εργασία τους με πανεπιστημιακούς, ερευνητές και πολίτες, αποδεικνύοντας ότι η τοπική ιστορία μπορεί να αποτελέσει πεδίο ουσιαστικής έρευνας ακόμη και για τις νεότερες ηλικίες.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με την προβολή φωτογραφικού υλικού από τα οικογενειακά λευκώματα των μαθητών και από την έκθεση ιστορικών τεκμηρίων που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο του προγράμματος. Μέσα από παλιές φωτογραφίες, προσωπικά αντικείμενα και οικογενειακά ενθύμια ζωντάνεψαν οι ιστορίες των ανθρώπων που εγκαταστάθηκαν στην Αλεξανδρούπολη και συνέβαλαν στη διαμόρφωση της σύγχρονης φυσιογνωμίας της.
Το πολιτιστικό πρόγραμμα «Οι ρίζες μας. Οι ιστορίες μας…» απέδειξε ότι η ιστορία δεν περιορίζεται στα σχολικά βιβλία. Βρίσκεται στις οικογενειακές αφηγήσεις, στις μνήμες των ανθρώπων και στα ίχνη που άφησαν οι προηγούμενες γενιές. Και όπως εύστοχα τόνισαν οι μαθητές κλείνοντας την παρουσίασή τους, «οι ρίζες μιας πόλης είναι οι ιστορίες των ανθρώπων της». Ένα μήνυμα που συνδέθηκε ιδανικά με τη Ναυτική Εβδομάδα, υπενθυμίζοντας ότι η θάλασσα δεν μετέφερε μόνο αγαθά, αλλά και ανθρώπους, μνήμες και πολιτισμό.
