marmagou's blog

Εδώ μπορείτε να βρείτε την παρουσίαση που συνόδευσε την εισήγησή μου στην Ημερίδα που έγινε στο Καρπενήσι (18 Νοεμβρίου 2014) με θέμα σχετικό με τις Βιωματικές δράσεις και την Ερευνητική Εργασία. Ακολουθεί η εισήγηση (όπως περίπου ήταν).

Σήμερα έρχομαι εδώ μόνο με την εμπειρία των τριών προηγούμενων χρόνων που ασχολήθηκα με το μάθημα της ερευνητικής εργασίας. Είχα την τύχη να έχω την επίβλεψη, μέχρι στιγμής, 4 εργασιών, για τις 3 από τις οποίες την ευθύνη την είχα μαζί με την κυρία Καρφή (φιλόλογος). Τα θέματα των εργασιών αυτών ήταν:

• Ανθρώπινα Δικαιώματα-Πρόσφυγες, Μετανάστες (2011-2012)
• Εκπαίδευση και  καλλιτεχνική δημιουργία (2011-2012)[1]
• Πρώτες βοήθειες-Προληπτική Ιατρική και ποιότητα ζωής (2012-2013)[2]
• Εύρηκα! Εύρηκα!- Μαθηματικά- Εφευρέσεις & Μηχανισμοί (2013-2014)[3] Συνέχεια →

Την περίοδο της αναγέννησης αρκετά αρχαιοελληνικά επιστημονικά κείμενα εκδόθηκαν και μεταφράστηκαν στα λατινικά απευθείας από το πρωτότυπο. Με τη διαδικασία αυτή, μπορούμε να πούμε ότι, ανακτήθηκε η αρχαία κληρονομιά. Όσο αφορά τα μαθηματικά αυτό αποτέλεσε τη βασική προϋπόθεση για τη ριζοσπαστική αλλαγή που γνώρισε η επιστήμη στα τέλη του 16^ου αιώνα αλλά και σε όλη τη διάρκεια του 17^ου. Τα σημαντικότερα στάδια αυτής της αλλαγής είναι η δημιουργία της συμβολικής άλγεβρας, η μετάβαση από το γεωμετρικό στον αλγεβρικό τρόπο σκέψης και η δημιουργία του απειροστικού λογισμού. Συνέχεια →

Κατά την περίοδο του Μεσαίωνα τόσο ο ισλαμικός πολιτισμός, όσο το Βυζάντιο και ο λατινοευρωπαϊκός πολιτισμός συνέβαλαν στη διατήρηση αλλά και στη γόνιμη κριτική της αρχαίας επιστημονικής κληρονομίας. Συνέχεια →

Με τον όρο αρχαία ελληνική επιστήμη δεν εννοούμε μόνο την επιστήμη που αναπτύχθηκε μέσα στον ελλαδικό χώρο αλλά σε όσες περιοχές μιλούσαν την ελληνική γλώσσα. Η πρώιμη ελληνική επιστήμη του 6^ου και του 5^ου π.Χ. αι. αναπτύχθηκε κυρίως στην Ιωνία, στα δυτικά παράλια της Μικράς Ασίας και στη Μεγάλη Ελλάδα. Συνέχεια →

Από τον 18^ο μέχρι και τον 20^ο αιώνα έγιναν πολύ μεγάλες ανακαλύψεις και θεμελιώθηκαν σημαντικές μαθηματικές έννοιες. Η ανάλυση, που είναι ένας από τους κλάδους των μαθηματικών, αναπτύχθηκε ιδιαίτερα και γι αυτό και ο 18^ος αιώνας χαρακτηρίζεται από πολλούς ερευνητές ως «ο χρυσός αιώνας της ανάλυσης». Δύο από τους σημαντικότερους μαθηματικούς αυτής της περιόδου είναι ο Euler που ασχολήθηκε κυρίως με τη διαφορική γεωμετρία και ο Lagrange του οποίου η συμβολή στην ανάλυση και στην επίλυση διαφορικών εξισώσεων ήταν μεγάλη. Ιδιαίτερα αξιόλογο είναι και το έργο του Laplace ο οποίος εργάστηκε περισσότερο στον κλάδο των πιθανοτήτων. Συνέχεια →

Η έκταση που βρίσκεται γύρω από τον Τίγρη και τον Ευφράτη ονομάζεται από πολλούς ιστορικούς και «Γόνιμη ημισέληνο» εξαιτίας του σχήματός της. Εκεί αναπτύχθηκε ο Βαβυλωνιακός πολιτισμός. Ο βασιλιάς της Βαβέλ, Χαμουραμπί κατέκτησε το 1700π.Χ. περίπου τους Σουμέριους και τους Ακκάδιους που ζούσαν στην περιοχή. Οι Σουμέριοι ήταν ένας ιδιαίτερα εφευρετικός λαός και επηρέασαν αρκετά τον πολισμό του κατακτητή τους.  Για τη γραφή χρησιμοποιούσαν πλάκες από άργιλο πάνω στις οποίες έγραφαν πιέζοντας μια σφήνα και ύστερα τις ψήνανε. Η γραφή που χρησιμοποιούσαν λέγεται σφηνοειδή. Σφηνοειδή γραφή χρησιμοποιούσαν και οι Βαβυλώνιοι. Το πιο παλιό μαθηματικό βαβυλωνιακό κείμενο, που έχουμε βρει μέχρι τώρα, χρονολογείται γύρω στα 1900-1600π.Χ. Συνέχεια →

Γύρω από την κοιλάδα του Νείλου αναπτύχθηκε ένας από τους πιο σημαντικούς πολιτισμούς της αρχαιότητας, ο Αιγυπτιακός. Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι ήταν ένας σχετικά ειρηνικός λαός. Ο Neugebauer γράφει σχετικά με αυτό: «Ανάμεσα σε όλους τους αρχαίους πολιτισμούς, ο πιο ευχάριστος ήταν νομίζω ο αιγυπτιακός. Προστατευμένη καθώς είναι από την έρημο και τη θάλασσα, η κοιλάδα του Νείλου δεν ευνόησε την υπερβολική ανάπτυξη του ηρωικού πνεύματος που, τόσο συχνά, έκανε τη ζωή στην Ελλάδα αληθινή κόλαση. Ίσως να μην υπάρχει άλλη χώρα στην αρχαιότητα όπου να διατηρήθηκε για τόσο μεγάλο διάστημα ένας ειρηνικός και ασφαλής πολιτισμένος βίος. Οπωσδήποτε, ούτε η Αίγυπτος γλίτωσε τις βίαιες εξωτερικές και εσωτερικές συγκρούσεις, όμως σε γενικές γραμμές μπορούμε να πούμε ότι η ειρήνη στη Μεσοποταμία και στην Ελλάδα πρέπει να ήταν τόσο σπάνια κατάσταση όσο ήταν ο πόλεμος στην Αίγυπτο.» Συνέχεια →

Για αρκετούς τα μαθηματικά αποτελούν ένα σύνολο από περίπλοκα τεχνάσματα που αφορούν μόνο στο σχολείο, είναι αφηρημένα, αλλόκοτα, συχνά άσχημα, βαρετά και παντελώς άχρηστα για την καθημερινότητα. Οι περισσότεροι μαθητές αντιμετωπίζουν τα μαθηματικά σαν «αναγκαίο κακό» στη σχολική τους ζωή που ποτέ δεν κατανοούν και δεν αξιοποιούν. Αρκετοί ενήλικες έχουν να αφηγηθούν μια τραυματική εμπειρία από τα μαθηματικά στο σχολείο. Για άλλους πάλι, φανερά λιγότερους, τα μαθηματικά αποτελούν ένα ωραίο πνευματικό παιχνίδι. Συνέχεια →

Μια γρήγορη ιστορική αναδρομή

Το θέμα που διάλεξα να έχω ως πρακτική είναι η Ιστορία των Μαθηματικών και αυτό γιατί:

α) Είναι ένα θέμα που με απασχολεί φέτος στο μάθημα της ερευνητικής εργασίας. Θεωρώ ότι το συγκεκριμένο μάθημα μπορεί εύκολα να συνδυαστεί με τη χρήση νέων τεχνολογιών.

(β) Παρά το γεγονός ότι οι μαθητές εξασκούνται στα μαθηματικά από πολύ μικρή ηλικία δεν γνωρίζουν σχεδόν τίποτα για την ιστορία τους.

(γ) Οι περισσότεροι μαθητές αντιμετωπίζουν τα μαθηματικά σαν «αναγκαίο κακό» στη σχολική τους ζωή που ποτέ δεν κατανοούν και δεν αξιοποιούν. Τα μαθηματικά για αυτούς είναι αφηρημένα, αλλόκοτα, άσχημα, βαρετά και παντελώς άχρηστα για την καθημερινότητα. Οι περισσότεροι ενήλικες έχουν να αφηγηθούν μια τραυματική εμπειρία από τα μαθηματικά. Οι μαθηματικοί θεωρούνται ότι είναι «τρελοί» και μοναχικοί επιστήμονες. Επίσης η πλειοψηφία των ανθρώπων συνδέει τα μαθηματικά αποκλειστικά με το σχολείο. Θέλω λοιπόν να τους δώσω την ευκαιρία μέσα από την ιστορία τους να αλλάξουν τον τρόπο που τα αντιμετωπίζουν.

(δ) Οι περισσότεροι μαθητές σχεδόν αγνοούν ότι τα μαθηματικά αποτελούν βασικό στοιχείο για πολλές επιστημονικές ανακαλύψεις. Μερικές φορές ακόμα αν και κατανοούν τη σχέση των μαθηματικών με τις φυσικές επιστήμες δύσκολα δέχονται ότι πίσω από χρήσιμες εφευρέσεις, μηχανισμούς ή όργανα υπάρχει ένα σημαντικό μαθηματικό υπόστρωμα.

(ε) Επίσης, συχνά υπάρχει η λανθασμένη πεποίθηση ότι οι ανακαλύψεις αλλά και οι εφευρέσεις είναι αποκλειστικά προϊόν της ξαφνικής έμπνευσης ή ένα χαρακτηριστικό ιδιαίτερων μυαλών που δέχονται κατά καιρούς εκλάμψεις.

(στ) Τέλος, πιστεύω ότι θα αποτελέσει μια καλή αφορμή για να διαβάσω ξανά την ιστορία των μαθηματικών που κάπου υπάρχει ξεχασμένη στα ράφια της βιβλιοθήκης μου από την εποχή που ήμουν φοιτήτρια.