Η τέχνη στο σχολείο

«Οι αμφιβολίες μας μάς προδίδουν και χάνουμε τα καλά που θα κερδίζαμε, επειδή φοβόμαστε να προσπαθήσουμε».
Με το ίδιο μέτρο, Ουίλλιαμ Σαίξπηρ

Η τέχνη στο σχολείο και η αναγκαιότητά της. Θα συζητήσουμε, δηλαδή, για το αυτονόητο. Σημασία, ωστόσο, έχει να τονιστεί το πώς μπορεί να διδαχθεί η τέχνη στο σχολείο είτε πρόκειται για την πρωτοβάθμια ή τη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Κι αυτό για να μην μετατραπεί η καλλιτεχνική έκφραση σε ένα ακόμα βαρετό και αναποτελεσματικό μάθημα, να μην γίνει μια απλή διεκπεραιωτική διαδικασία. Πώς θα το πετύχουμε αυτό; Ιδού ένα πολύπλοκο και πολυσχιδές θέμα το οποίο συναρτάται όχι απλώς με τη σχολική πραγματικότητα, αλλά και με κοινωνικές παραμέτρους, όπως και με την εν γένει πολιτική της ηγεσίας του υπουργείου, καθώς και με την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Γιατί αν διδάσκοντας αποσπάσματα της Eroica ή της Ζωής εν τάφω χάσουμε αναγνώστες, τότε κάτι δεν πάει καλά με το εκπαιδευτικό μας σύστημα και την καθημερινή μας ενασχόληση με θέματα τέχνης.

Πολλοί μαθητές στην Αγγλία μίσησαν το έργο της Τζωρτζ Έλιοτ, τον Σίλας Μάρνερ, ο οποίος διδάσκεται εδώ και πολλά χρόνια στη δημόσια εκπαίδευση, όπως συνέβη άλλωστε το ίδιο και στην Ιταλία με το έργο του ποιητή Ευγένιο Μοντάλε. Σχετική είναι η αναφορά του Ουμπέρτο Έκο, σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Οι κεραίες της εποχής μας».

Δείτε το στο slideshare.net

 

Πως να διδάξετε στα παιδιά να ενδιαφέρονται για την τέχνη

Ακόμη και για έναν ξένο, θα ήταν σαφές ότι για τα παιδιά, το να πηγαίνουν να παρατηρούν τέχνη είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής τους. Η έντονη επαφή τους με την τέχνη (και ένα επίπεδο ενθουσιασμού που πολλοί ενήλικες προσπαθούν πολύ για να το διατηρήσουν) είναι αναμενόμενο να προκαλέσει κάποια ερωτήματα. Τι προκαλεί την τόση έντονη προσοχή του παιδιού στην τέχνη; Τι αντίκτυπο μπορεί να έχει η τέχνη στην ανάπτυξη ενός παιδιού; Και σε γενικές γραμμές, τι μπορούμε να κάνουμε για να έχουν τα παιδιά μας μια εκτίμηση για την τέχνη;

Όπως προσθέτει και ο Terry Liuη τέχνη δεν είναι πλέον συνδεδεμένη μόνο ως δημιουργική επιδίωξη, αλλά χρησιμοποιείται ως «μέσο για να βοηθήσει τα παιδιά να μάθουν περισσότερα θέματα».
Επίσης ο Liu επισημαίνει πως υπάρχει αύξηση των πρωτοβουλιών που δεν είναι μόνο “αντανάκλαση και εκμάθηση της τέχνης”, αλλά και πώς χρησιμοποιούν την τέχνη για να “κατανοήσουν πώς σχετίζεται με την αντίληψη τους για τον κόσμο.” Οι νέοι διδάσκονται ότι η τέχνη συνδέεται άμεσα με τον κόσμο γύρω τους.

 

Πολλές άλλες μελέτες έχουν βρει μια συσχέτιση μεταξύ της δημιουργίας και των συναισθημάτων μας, η οποία είναι ένα κεντρικό δόγμα της θεραπευτικής τέχνης. Η ψυχολόγος Jennifer Drake, επίκουρος καθηγήτρια στο Brooklyn College, για παράδειγμα, έχει πραγματοποιήσει μελέτες πάνω σε αυτή τη σχέση μεταξύ παιδιών και ενηλίκων. Οι μελέτες αυτές με παιδιά ηλικίας έξι έως δώδεκα ετών, έχουν δείξει ότι η ζωγραφική μπορεί να μετριάσει τα αρνητικά συναισθήματα που αισθάνεται κάποιος όταν του ζητείται να θυμηθεί τις λεπτομέρειες που περιβάλλουν ένα θλιβερό προσωπικό γεγονός. Αυτά τα αποτελέσματα ενισχύουν τα θεσμικά προγράμματα και ενθαρρύνουν τους γονείς να προσελκύσουν παιδιά από μικρές ηλικίες. Χαρακτηριστικό είναι και το ακόλουθο άρθρο, για την τέχνη ως μέσο θεραπείας .

ολόκληρο το άρθρο εδώ

Η τέχνη διδάσκει και διδάσκεται

Τα παιδία από πολύ μικρή ηλικία συνηθίζουν να εκφράζονται μέσα από ζωγραφιές, πλαστελίνες, κολάζ ή γενικότερα μέσω των χειροτεχνιών. Ο εικαστικός τρόπος έκφρασης λειτουργεί επικουρικά για τα παιδιά που

  • δεν μπορούν να εκφράσουν λεκτικά τα συναισθήματά τους, τις σκέψεις και τις ιδέες τους
  • τους δίνει τη δυνατότητα να καλλιεργήσουν αυτό που ονομάζουμε οπτικό γραμματισμό.

Η οπτική γλώσσα επιτρέπει την επικοινωνία ιδεών, νοημάτων, πληροφοριών, και συναισθημάτων με τρόπους ιδιαίτερους που δε μπορεί να μιμηθεί κανένα άλλο σύστημα συμβόλων. Όπως αναφέρει και η Malchiodi (2009) 

«η οπτική σκέψη είναι η ικανότητα μας να ομαδοποιούμε μέσω των εικόνων τις σκέψεις και τα συναισθήματα μας για το πώς λειτουργεί ο κόσμος”.

(απόσπασμα εισήγησης της Μαρίας Μιχαηλίδου και της Ζωής Πετρά)

https://eproceedings.epublishing.ekt.gr/index.php/edusc/article/viewFile/178/143