Οι τρεις Ιεράρχες : 2022-01-28
Ας διαβάσουμε το μήνυμα της Υπουργού Παιδείας (βάζουμε έναν μαθητή να το διαβάσει). Κάντε κλικ εδώ.
Μελετούμε για τους τρεις Ιεράρχες. Βάζουμε τα παιδιά να διαβάσουν το παρακάτω κείμενο (κάθε παιδί διαβάζει μία παράγραφο):
Στις 30 Ιανουαρίου εορτάζουμε τους τρεις Ιεράρχες, τον Μ. Βασίλειο, τον Γρηγόριο τον Θεολόγο και τον Ιωάννη τον Χρυσόστομο. Έδειξαν ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους νέους, τη μόρφωσή τους και την ανατροφή τους, γι’ αυτό και χαρακτηρίζονται προστάτες της παιδείας.
Ο Βασίλειος διακρινόταν για την οξύνοια και το μνημονικό του. Μετά από τις βασικές του σπουδές στην Καισάρεια, συνέχισε στην Κων/λη και στην Αθήνα, όπου έμεινε 4 χρόνια και σπούδασε φιλοσοφία, νομικά, ρητορική, γραμματική, διαλεκτική και αστρονομία, ιατρική, αριθμητική και γεωμετρία. Τελικά εκάρη μοναχός, επισκέφτηκε τα μεγάλα μοναστικά κέντρα της εποχής και έθεσε τους κανόνες του κοινοβιακού μοναχισμού. Ως επίσκοπος Καισάρειας, πρόσφερε πάρα πολλά στους συμπατριώτες του. Ασθενικός από τον σωματικό και τον πνευματικό του αγώνα, εκοιμήθη την 1η Ιανουαρίου του 379, σε ηλικία 49 ετών.
Ο Γρηγόριος διδάχτηκε την στοιχειώδη εκπαίδευση στην Καισάρεια, εκεί γνώρισε τον φίλο του Βασίλειο, και στη συνέχεια μαθήτευσε κοντά σε δασκάλους της ρητορικής στην Παλαιστίνη, στην Αλεξάνδρεια και στην Αθήνα. Χειροτονήθηκε πρεσβύτερος και επίσκοπος. Έζησε τους θανάτους των μελών της οικογένειάς του και κατέληξε στην Κων/λη, όπου ανέλαβε τη θέση του Πατριάρχη. Εκοιμήθη ειρηνικά στην πατρίδα του Αριανζό, το 390.
Ο Ιωάννης γεννήθηκε το 354 στη Αντιόχεια της Συρίας. Διδάχθηκε ρητορική και φιλοσοφία. Άσκησε για λίγο το επάγγελμα του δικηγόρου και στη συνέχεια μαθήτευσε στη θεολογική σχολή της Αντιόχειας. Εκάρη μοναχός, στην Αντιόχεια διάκονος και πρεσβύτερος. Στην Κων/λη χειροτονήθηκε επίσκοπος και ανέλαβε τον Πατριαρχικό θρόνο. Ποτέ δεν συμβιβάστηκε, γι’ αυτό και απέκτησε πολλούς εχθρούς που τον εξόρισαν. Τελείωσε τη ζωή του στα Κόμανα του Πόντου στις 14 Σεπτ. του 407, βαδίζοντας προς την εξορία.
Ο Μέγας Βασίλειος στο έργο του για το πώς μπορούν οι νέοι να ωφεληθούν από τα έργα των εθνικών, κάνει μια εκτενή ανάλυση. Αυτό είναι το νόημα της συμβουλής μου, λέει: «δεν πρέπει να παραδώσετε στους αρχαίους συγγραφείς το τιμόνι του νου σας, για να σας πάνε όπου αυτοί θέλουν. Δεν πρέπει να τους ακολουθείτε σε όλα. Πρέπει να πάρετε απ᾿ αυτούς ό,τι είναι χρήσιμο και να μη δώσετε προσοχή στα υπόλοιπα. Έρχομαι, λοιπόν, αμέσως να σας υποδείξω ποια είναι τα άχρηστα μέσα στα συγγράμματά τους και πώς να ξεχωρίζετε τα πρώτα από τα δεύτερα. Οδηγός μας στην εδώ κάτω ζωή είναι ἡ Αγία Γραφή, που η γλώσσα της έχει πολύ μυστήριο. Όσο ὁ άνθρωπος έχει ακόμα μικρή ηλικία, είναι φυσικό να μη καταλαβαίνει τη βαθιά της σημασία. Τι κάνει, λοιπόν; Προγυμνάζεται με τα μάτια της ψυχής σε άλλα κείμενα, που μοιάζουν με καθρέφτες και σκιές. Αυτό γίνεται με το να γνωρίσουμε καλά τους ποιητές, τους πεζογράφους, τους ρήτορες κι όλους τους ανθρώπους, που θα μας προσφέρουν κάτι για να δυναμώσουμε την ψυχή μας».
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος δεν επικρίνει την κλασσική παιδεία, αλλά τους καρπούς της που είναι η στροφή προς τα υλικά πράγματα και η παραμέληση της ηθικής μόρφωσης. Πιστεύει ότι είναι μόνο πνευματικός εξοπλισμός και δεν την υιοθετεί, αφού δεν έχει σχέση με τις χριστιανικές αρετές της ευσέβειας και του ήθους. Απορρίπτει τους φιλοσόφους που έκαναν ανήθικη ζωή, μα κυρίως τις μεταφυσικές τους αντιλήψεις. Επαινεί μόνο αυτούς που έκαναν ενάρετη ζωή, όπως τον Σωκράτη, τον Διαγόρα και τον Διογένη.
Τον ενδιαφέρουν πολύ οι νέοι και η ανατροφή τους. Η νεότητα, έλεγε, είναι η πιο ωραία εποχή, αλλά και η πιο δύσκολη. Γι’ αυτό και οι νέοι χρειάζονται στήριξη και συμπαράσταση. Οι γονείς πρέπει να βάλουν καλά θεμέλια στα παιδιά τους, από την παιδική ηλικία. Είναι μάλιστα αυστηρός με αυτούς που παραμελούν τα παιδιά τους. Θυμίζει ταυτόχρονα και στους νέους, ότι η βάση για μια καλή σχέση, είναι η αγάπη και ο σεβασμός προς τους γονείς. Η νεότητα είναι τρικυμισμένη λέει και οι άνεμοι που πνέουν βίαιοι. Διαπιστώνει ότι οι νέοι φτάνουν σε ακραίες εκδηλώσεις και θα πρέπει να τους δοθεί ο κατάλληλος προσανατολισμός για να πετύχουν κάτι καλό στη ζωή τους.
Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος εξαίρει την αξία της αρχαίας ελληνικής παιδείας, συμβουλεύοντας τους νέους της εποχής του να διαβάζουν τα πάντα, αλλά να απορρίπτουν όσα είναι σχετικά με την ειδωλολατρία. Στον «Επιτάφιο εις τον Μέγα Βασίλειο» λέει σε κάποια σημεία. «Νομίζω πώς έχει γίνει παραδεκτό απ’ όλους τούς συνετούς ανθρώπους ότι ἡ παιδεία είναι το πρώτο από τα αγαθά πού έχουμε. Και όχι μόνο ἡ χριστιανική μας παιδεία, πού είναι η εκλεκτότερη και επιδιώκει τη σωτηρία. Αλλά και η εξωχριστιανική παιδεία, την οποία πολλοί χριστιανοί την περιφρονούν, επειδή, λέγουν, κρύβει δόλιους σκοπούς, είναι επικίνδυνη και απομακρύνει από τον Θεό. Όμως από την εξωχριστιανική παιδεία έχουμε ωφεληθεί στην ευσέβεια και στη λατρεία του Θεού».
Αν συνοψίσουμε τις παραινέσεις τους σε λίγες φράσεις, θα λέγαμε ότι συμβουλεύουν τους νέους όλων των εποχών: «Προχωρείτε, παιδιά, προχωρείτε πάντοτε μπροστά και όλο ψηλά. Ποθήστε τη μόρφωση. Δοθείτε με επιμονή και πνεύμα μαθητείας στις σπουδές σας. Λαχταράτε να κάνετε κάτι μεγάλο και ηρωικό; Μάθετε να παραμερίζετε τον εαυτό σας και να τον θέτετε στην υπηρεσία των άλλων. Οραματίζεσθε μια κοινωνία πιο καλή; Δουλέψτε. Οπλισθείτε με δραστηριότητα κι επιμονή και ζήστε την αγάπη του Χριστού δυνατά, φλογερά, μέχρι τέλους».
Κάνω το Quiz για τους τρεις Ιεράρχες. Πάω στον σύνδεσμο: