Προπαίδεια … εξ αποστάσεως! (Β’ τάξη – κεφ. 24-29)

 

 Στο άρθρο “Προπαίδεια … αυτό το βάσανο” αναλύεται ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζω και δουλεύω την προπαίδεια τον αριθμών στη Β’ τάξη.

 Ο παλιός τρόπος της μηχανικής αποστήθισης δεν υπάρχει στη φιλοσοφία μου και γενικότερα θεωρείται ξεπερασμένος. Κανένας άνθρωπος και ειδικά ένα παιδί 7 χρονών δεν έχει την ικανότητα να μάθει απ’έξω σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα 100 γινόμενα χωρίς νόημα, αλλά και να το καταφέρει θα το κάνει με πολύ… πόνο όπως όλοι γνωρίζουμε! 

 Γι΄ αυτόν τον λόγο, όλη η προσπάθεια εστιάζεται ώστε τα παιδιά να μάθουν να υπολογίζουν τα γινόμενα.  Η αρχή για να χτιστεί το οικοδόμημα της προπαίδειας ξεκινάει στην Α’ τάξη με την εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό σαν επαναλαμβανόμενη πρόσθεση και ολοκληρώνεται στη Β τάξη στην 3η ενότητα. Σε όλη αυτή τη διαδικασία τα παιδιά εξασκούνται στην έννοια του πολλαπλασιασμού, με τη χρήση χειραπτικού υλικού. 

 Η πραξιακή γνώση είναι πολύ βασική για να μπορούν να χτιστούν οι μαθηματικές έννοιες. Οπότε, για την προπαίδεια των αριθμών έχω πάρει ιδέα από το υλικό της Montessori βάση του οποίου έχω δημιουργήσει παρόμοια ταμπλό, από χαρτόνι, πάνω στα οποία με μπαλάκια πλαστελίνης τα παιδιά σχηματίζουν τις προπαίδειες.

Όλα αυτά στην τάξη. Στον υπολογιστή και στα διαδικτυακά μαθήματα πώς θα μπορούσε να γίνει;

Ευτυχώς για εμάς, η τεχνολογία μας παρέχει πολύ ωραία εργαλεία για να το κάνουμε αυτό!

(περισσότερα…)

Μ’ ένα lapbook…η προπαίδεια στα χέρια τους!

 Lapbook…δεν χρειάζεται να αναφέρω πόσο με ενθουσιάζουν! Όποιος έχει διαβάσει τις αναρτήσεις: “Lapbook;;;” και “Τι είναι ένα lapbook;” θα το έχει καταλάβει σίγουρα!

 Σχεδιάζοντας και οργανώνοντας τις διδασκαλίες και το υλικό που θα χρησιμοποιούσα για τα μαθήματα της προπαίδειας, αποφάσισα να φτιάξουν τα παιδιά ένα lapbook με την προπαίδεια των αριθμών.

Ο στόχος μου ήταν:

    • Να αποκτήσουν ένα παραγόμενο προϊόν με την προπαίδεια 
    • το οποίο θα περιείχε όλες τις πληροφορίες που μάθαμε στα συγκεκριμένα κεφάλαια 
    • να είναι αρκετά ελκυστικό ώστε 
    • να τους κεντρίζει το ενδιαφέρον να το επεξεργάζονται  και 
    • να τα βοηθήσει να έρχονταν σε επαφή με την προπαίδεια.  


       
      Για την κατασκευή του χρειάζονται:

        • χρωματιστά χαρτόνια μεγέθους Α4
        • χρωματιστό χαρτί μεγέθους Α4
        • εκτυπώσιμο υλικό
        • κόλλες
        • ψαλίδια
        • ξυλομπογιές ή μαρκαδόρους
           Και φυσικά χρόνο και πολλή διάθεση!!!



          Η διαδικασία που είναι:

          Αρχικά:

            Διπλώνουμε τα χαρτονάκια. 
            Για να φτιάξω τα ανοιγόμενα μέρη, τσάκισα τη δεξιά και την αριστερή πλευρά τους προς τη μέση.

            Αποφασίζουμε τα χρώματα από το χαρτί Α4 που θα χρησιμοποιούσουμε.

            Εκτύπωσα το υλικό μου στο χρωματιστό χαρτί.




              Πριν από κάθε μάθημα χρειάζεται μια σχετική προετοιμασία:
                • Φωτοτυπούμε το εκτυπώσιμο υλικό στα χρωματιστά χαρτιά
                • Κόβουμε πρόχειρα ότι χρειάζεται κόψιμο ώστε να είναι έτοιμο να δωθεί στα παιδιά να το κόψουν ή να το διπλώσουν. 
                • Διπλώνουμε ό,τι χρειάζεται δίπλωμα.
                   Φυσικά μπορούν να διπλώσουν τα παιδιά μόνα τους πριν τα κολλήσουν. Στην αρχή θα χρειαστεί λίγο χρόνο παραπάνω. Όμως μετά θα το κάνουν μόνα τους. 

                   Για να μπορέσουμε να γίνει η διαδικασία ευχάριστα και χωρίς την πίεση του χρόνου θα πρέπει να προχωρησούμε σταδιακά και να αφιερώσουμε κάποιες διδακτικές ώρες. Το πιο βολικό είναι να χρησιμοποιήσουμε τις ώρες της Ευέλικτης Ζώνης.
                   Στη συγκεκτιμένη περίπτωση ήθελα το lapbokk να είναι συνειφασμένο με το αντίστοιχο μάθημα και να αποτελεί έναν τρόπο συγκέντρωσης και καταγραφής των πληροφορίων που έμαθαν. Οπότε κάθε φορά που ολοκλήρωνα ένα κεφάλαιο από το βιβλίο, τότε τα παιδιά ετοίμαζαν το αντίστοιχο τμήμα του lapbook.

                  Μετά τις προπαίδειες 2-4, 3-6, 5-10, 1-11.
                  Απαιτούνται 4 διδακτικές ώρες.
                    

                    • Τα παιδιά έπαιρναν τα lapbook τους με την καινούρια βάση έτοιμη για να κολλήσουν το υλικό.
                    • Έδινα στα παιδιά το υλικό για την κατασκευή με τα πορτάκια. Το δίπλωναν, το κολλούσαν και έγραφαν τα αποτελέσματα




                      Για τις προπαίδειες 7 και 8. 
                      Απαιτείται 1 διδακτική ώρα. 
                        • Έκοψαν το υλικό και το κόλλησαν στο εσωτερικό του αριστερού πτερύγιου.
                        • Έβαλαν κόλλα μόνο στο πάνω μέρος έτσι ώστε να μπορούν να ανοίγουν.
                        • Ανοίγοντας τα πορτάκια, στο πάνω μέρος έγραψαν την πράξη με λέξεις σαν ποιηματάκι πχ έξι-εφτά. Κάτω από το πορτάκι (πάνω στο χαρτόνι) έγραφαν το αποτέλεσμα.

                           Με αυτόν τον τρόπο ανοίγοντας το κάθε πορτάκι διαβάζουν σαν ποιηματάκι π.χ. έξι-εφτά… 42!

                           Έτσι θα μπορέσουν να τους αποτυπωθούν τα δύσκολα γινόμενα σαν τραγουδάκι!



                          Για την προπαίδεια του 9. 
                          Απαιτείται μια διδακτική ώρα.
                            • Έκοψαν τα χεράκια.
                            • Κόλλησαν μόνο το τμήμα της παλάμης, έτσι ώστε τα δαχτυλάκια να διπλώνουν. 
                            • Κάτω από κάθε δαχτυλάκι έγραψαν τα αποτελέσματα. 
                            • Παράλληλα τους έδειξα το κόλπο με τα δάχτυλα ώστε να υπολογίζουν εύκολα τα γινόμενα της προπαίδειας του 9.


                              Τι γίνεται με το 0;
                              Απαιτείται μια διδακτική ώρα.
                                • Έκοψαν το υλικό.
                                • Κόλλησαν το μηδέν εσωτερικά στο δεξί πορτάκι.
                                • Στη συνέχεια τα άφησα να σκεφτούν πόσο να κάνει 2×0. Μόλις βρήκαν ότι κάνει μηδέν, έγραψα την πράξη στο πίνακα.
                                • Ρώτησα κι άλλα γινόμενα και με μεγάλους αριθμούς. Αυτό είναι πιο εντυπωσιακό και βοηθάει να το θυμούνται καλύτερα!
                                • Έγραψα όλα τα γινόμενα στον πίνακα.
                                • Πάνω στο μηδέν έγραψαν μερικά από τα γινόμενα του πίνακα.
                                • Και φυσικά τον κανόμα σε μια απλή πρόταση σαν να τους τη λέει το μηδεν! 



                                  Για το οπισθόφυλλο.
                                  Απαιτείται μια διδακτική ώρα.
                                    • Έκοψαν και κόλλησαν τον πίνακα της προπαίδειας.
                                    • Συμπλήρωσαν τους αριθμούς που έλειπαν στον πίνακα. Άρχισαν με την κενή γραμμή, μετά τη στήλη και στο τέλος τη διαγώνιο.
                                    • Τους έδειξα πώς βρίσκουμε κάθε αποτέλεσμα. Αν και αποδείχτηκε εύκολη διαδικασία γιατί ήδη είχαν συνηθίσει από τη χρήση της κάρτας.  


                                    Τέλος, έφτιαξαν το εξώφυλλο. 

                                     Έκοψαν, κόλλησαν και χρωμάτισαν τα τμήματα που πηγαίνουν δεξιά και αριστερά στα πορτάκια του.
                                     Αφού ολοκλήρωσαν τη διαδικασία τους έδειξα τον τρόπο που μπορουν να το χρησιμοποιήσουν και τα άφησα να το επεξεργαστούν!

                                     Το πήραν στο σπίτι τους με πολύ περιφάνεια κι εγώ ελπίζω να το κρατήσουν και να τα βοηθήσει!





                                    Το εκτυπώσιμο υλικό για το lapbook θα το βείτε εδώ:




                                    Προπαίδεια…αυτό το βάσανο! (Β’ τάξη – κεφ. 24-29)

                                     Η προπαίδεια βασάνιζε, βασανίζει και μάλλον θα συνεχίσει να βασανίζει μαθητές αλλά και γονείς, αφού η αποστήθισή της είναι μια δύσκολη υπόθεση για όλους!

                                     Όμως πριν φτάσουμε στο σημείο της μηχανικής αποστήθισης της προπαίδειας, τα παιδιά περνούν από το στάδιο κατανόησης της μηχανιστικής επαναλαμβανόμενης πρόσθεσης του ίδιου αριθμού. 
                                     Δηλαδή πρέπει να καταλάβουν ότι το κάθε γινόμενο προκύπτει από το προηγούμενό του, προσθέτοντας κάθε φορά τον ίδιο αριθμό. Έτσι θα μπορούν να υπολογίζουν κάθε γινόμενο, ακόμα κι αν δεν το θυμούνται απ’ έξω, “πατώντας” σε κάποιο που είναι ήδη γνωστό. 
                                     Με αυτή την πρακτική εξοικειώνονται για πρώτη φορά οι μαθητές στην Β’τάξη στο 4ο και 5ο κεφάλαιο του βιβλίου των μαθηματικών. Συγκεκριμένα στα κεφάλαια 24, 25, 26, 27, 28 και 29.

                                     Βασικοί στόχοι είναι:

                                    • να καταλάβουν ότι τα γινόμενα προκύπτουν με συνεχόμενη πρόσθεση του ίδιου αριθμού και
                                    • να υπολογίζουν τα γινόμενα της προπαίδειας με όποιον τρόπο μπορούν.

                                     Μελετώντας το βιβλίο, αλλά έχοντας δουλέψει αρκετές φορές την Α’ τάξη, βρήκα καλή τη σειρά με την οποία παρουσιάζονται οι προπαίδειες των αριθμών.
                                     Το βιβλίο ξεκινάει με τις προπαίδειες του 5, του 10 και του 2, ενώ κάποιος θα αναρωτιόταν γιατί δεν ξεκινάει από του 1! 
                                     Αυτό συμβαίνει γιατί τα παιδιά ήδη γνωρίζουν να ανεβαίνουν και να κατεβαίνουν ανά 2, ανά 10 και ανά 5 από την Α’ τάξη και έχουν εξασκηθεί πολύ και στην Β’ τάξη σε αυτό.  Επίσης από την Α’ τάξη έχουν δουλευτεί τα διπλά αθροίσματα και στη Β’ τάξη έχει δουλευτεί πολύ η έννοια του μισού και του ολόκληρου. Οπότε τα παιδιά είναι ήδη εξοικειωμένα κι εύκολα αντιλαμβάνονται τις σχέσεις αυτές στους πίνακες της προπαίδειας. 
                                     Παρ’ όλο που η σειρά αυτή είναι διευκολυντική, πάντα υπάρχουν παιδιά που δυσκολεύονται στην μαθηματική σκέψη και δεν είναι όλα το ίδιο αυτονόητα γι’ αυτά. 
                                     Προβληματίστηκα πολύ για το πώς θα κάνω τα παιδιά να κατανοήσουν ότι η κάθε προπαίδεια είναι στην ουσία η πρόσθεση του ίδιου αριθμού στο προηγούμενο γινόμενο και έπρεπε να εκμεταλλευτώ το γεγονός ότι το βιβλίο ξεκινάει με κάτι οικείο για να αντιληφθούν καλύτερα αυτή την πρακτική. 
                                     Έψαξα αρκετά και βρήκα το εξής βίντεο με τον μοντεσσοριανό πίνακα της προπαίδειας:


                                     Τι καλύτερο από πρακτική-βιωματική άσκηση για να κατανοήσουν κάτι τα παιδιά; Γι΄αυτό το βρήκα αρκετά ενδιαφέρον και αφού δεν μπορώ να έχω έναν τέτοιο πίνακα για κάθε δυάδα μαθητών, αποφάσισα να φτιάξω κάτι παρόμοιο.
                                     Κατασκεύασα κάρτες με τον πίνακα της προπαίδειας άδειο. Πρόσθεσα τις θέσεις για υπολογισμό και τις πλαστικοποίησα.

                                     Αγόρασα πλαστελίνη και συγκεκριμένα προτίμησα αυτή που είναι στα βαζάκια γιατί δεν είναι λιπαρή, δεν λερώνει και δεν βάφει τα χέρια των παιδιών. Έτσι δε θα είχαμε τη γνωστή γκρίνια για πλύσιμο των χεριών στη μέση του μαθήματος και ευκαιρία για βόλτα στη βρύση! 

                                    Ήμασταν έτοιμοι!
                                     Η μόνη διαφορά σε σχέση με το βίντεο είναι ότι τα παιδιά είναι περισσότερο εξοικειωμένα να τοποθετούν σε σειρές κι όχι σε στήλες οπότε δούλεψαν φτιάχνοντας σειρές.



                                     Σε πρώτη φάση δουλεύουν την προπαίδεια κάθε αριθμού που παρουσιάζει το βιβλίο ξεχωριστά ως εξής:


                                    • Δουλεύουν στην κάρτα σε δυάδες δημιουργώντας τον πίνακα του πολλαπλασιασμού.
                                    • Γράφω στον πίνακα την προπαίδεια του αριθμού και μου περιγράφουν πώς προέκυψε το κάθε γινόμενο.
                                    • Παρατηρούν τα γινόμενα και βρίσκουν σχέσεις μεταξύ τους. Για παράδειγμα: 

                                    – η προπαίδεια του 5 τελειώνει σε 0 και 5

                                    – ότι κάποιο γινόμενο είναι το αντίστροφο απο κάποιο που γνωρίζουν ήδη
                                    – τα γινόμενα κάποια προπαίδειας είναι τα διπλάσια από κάποιας άλλης π.χ. του 2 με του 4
                                    – και όπως μου είπαν “πάντα αρχίζουν με τον αριθμό και τελειώνουν με τη δεκάδα του”! κτλ.
                                      Οι παρατηρήσεις τους ήταν εντυπωσιακές και έβρισκαν σχέσεις με τους αριθμούς που ούτε τους είχα προσέξει ποτέ!
                                     Είχατε παρατηρήσει ότι στην προπαίδεια του 6 οι μονάδες ακολουθούν το εξής μοτίβο: 0,6,2,8,4…0,6,2,8,4,0; Εγώ όχι! 

                                    • Δουλεύουν το αντίστοιχο φύλλο εργασίας

                                     Στο φύλλο αυτό πρέπει να κάνουν την ίδια διαδικασία με την κάρτα, αλλά αυτή τη φορά σχηματικά. 

                                     Σχεδιάζουν δηλαδή τα μπαλάκια στην σχάρα του πολλαπλασιασμού και γράφουν τα γινόμενα.
                                     Συμπληρώνουν τον πίνακα με το “ποιηματάκι του αριθμού” π.χ. 2,4,6,8 κτλ. Και στο τέλος υπολογίζουν κάποια γινόμενα ανακατωμένα. 

                                    • Όσο λύνουν την άσκηση με τα γινόμενα, περνάω και δίνω τις ανάλογες οδηγίες. Κάνω υποδείξεις, ελέγχω τον τρόπο που υπολογίζουν, ώστε να τα βοηθήσω να εξοικειωθούν με τον τρόπο υπλογισμού. Δεν θέλω να καταφεύγουν στην λύση της αναζήτησης από τον πίνακα πολλαπλασιασμού.

                                      • Κατασκευάζουν το “παιχνίδι της προπαίδειας” του κάθε αριθμού.

                                         Την ιδέα για το παιχνίδι της προπαίδειας το πήρα από μία “αστεράτη” δασκάλα που έχει μία “Τάξη Αστεράτη“. 

                                       Συνήθως χρησιμοποιώ την ώρα της Ευέλικτης Ζώνης γι’ αυτή τη δραστηριότητα.

                                       Για να το ετοιμάσουν τους δίνω ένα φύλλο εργασίας. Σε αυτό υπάρχουν κουτάκια με τις πράξεις και κουτάκια με τα γινόμενά τους.

                                       Τα παιδιά θα πρέπει να χρωματίσουν τα κουτάκια και να τα κόψουν. 
                                       Στη συνέχεια πρέπει να κολλήσουν πίσω από κάθε πράξη το σωστό γινόμενο. Αυτό αποτελεί μια επιπλέον δραστηριότητα εξάσκησης αφού για να εντοπίσουν το σωστό γινόμενο θα πρέπει να υπολογίσουν! 

                                       Δεν είναι μια εύκολη διαδικασία γιατί δεν υπάρχει πια μπροστά τους ο πίνακας του πολλαπλασιασμού!

                                      – Πώς παίζεται το παιχνίδι; 

                                       Όπως το γνωστό παιχνίδι μνήμης που παίζαμε όλοι σαν παιδιά. 

                                      1.  Τοποθετούν τις κάρτες από τη μεριά των πράξεων. 
                                      2. Ο πρώτος παίκτης δείχνει μια κάρτα και λέει το αποτέλεσμα. 
                                      3. Ελέγχει την απάντηση. 
                                      4. Αν το έχει βρει κερδίζει την κάρτα, αν όχι την αφήνει όπως ήταν πάνω στο τραπέζι.

                                       Βέβαια το παιχνίδι μπορεί να έχει αρκετές παραλλαγές. Έχω ήδη δει αρκετές στην τάξη!

                                       Έκανα κι ένα μικρό έξοδο. Τους πήρα μικρά κουτάκια με 30λεπτά μέσα στο οποίο φυλούσαν τις κάρτες του παιχνιδιού…σαν θησαυρό μερικά!!!

                                      •   Για το σπίτι έχω δύο φύλλα εργασίας. 

                                       Πολύ ωραία δραστηριότητα είναι το παζλ. Κολλάμε τη μισή σελίδα στο τετράδιο. Τα παιδιά θα πρέπει να κόψουν τα κομμάτια και να κολλήσουν το κομμάτι με την πράξη στην σωστή λύση. Έτσι θα σχηματίσουν μια εικόνα που μπορούν να χρωματίσουν! 


                                       Η ίδια διαδικασία ακολουθείται για τη διδασκαλία κάθε αριθμού που έχει το κεφάλαιο του βιβλίου.

                                      – Και το βιβλίο;

                                       Αφού ολοκληρωθεί η διαδικασία και για του δύο αριθμούς, περνάμε στο βιβλίο και στο τετράδιο εργασιών. Για παράδειγμα την προπαίδεια του 5 τη μια μέρα, του 10 την άλλη και την τρίτη μέρα εξάσκηση από το βιβλίο και στους δύο μαζί. 
                                       Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά έχουν τον απαραίτητο χρόνο να εξασκηθούν αρκετά στα γινόμενα των αριθμών αυτών αλλά και να παρατηρήσουν τις σχέσεις μεταξύ τους. Όπως για παράδειγμα ότι η προπαίδεια του 10 είναι η διπλάσια από αυτή του 5.

                                       Μετά το τέλος και των δραστηριοτήτων του βιβλίου φτιάχνουμε σταδιακά το lapbook της προπαίδειας!




                                       Στην τάξη δεν αναρτώ τους κλασικούς πίνακες του πολλαπάσιασμού. Θεωρώ ότι βοηθούν τη μηχανιστική απομνημόνευση και δεν δίνουν ουσιαστική βοήθεια. 
                                       Σε αντίθεση τοποθετώ το “ποιηματάκι” του κάθε αριθμού.  


                                      Όλο το πακέτο με τα φύλλα εργασίας που χρησιμοποιήσα μπορείτε να το βρείτε εδώ:
                                       “Η προπαίδεια των αριθμών!”

                                      Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό…η επαναλαμβανόμενη πρόσθεση (Α’ τάξη – κεφ 53)

                                         Πλησιάζοντας στο τέλος της Α’ τάξης στο κεφάλαιο 53 των μαθηματικών διδάσκεται η εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό. Πολλοί όταν ακούν πολλαπλασιασμό έχουν στο μυαλό τους τον πίνακα του πολλαπλασιασμού και την αποστήθισή του. 
                                        Όμως σε αυτή την φάση δεν φτάνουμε σε αυτό το επίπεδο αλλά μένουμε στη στοιχειώδη απόκτηση της διαδικασίας του πολλαπλασιασμού σαν επαναλμβανόμενη πρόσθεση. Αυτό είναι ένα πολύ βασικό στάδιο γιατί αν τα παιδιά καταλάβουν αυτό το σημείο έχουν βάλει το πρώτο λιθαράκι για να μπορέσει να χτιστεί στη Β’ τάξη το οικοδόμημα του πολλαπλασιασμού.

                                        Κατά συνέπεια οι στόχοι μας σε αυτό το σημείο είναι να αντιληφθούν οι μαθητές την έννοια του “φορές” και πώς αυτό προκείπτει από μια επαναλαμβανόμενη πρόσθεση. Δεν εισάγεται το σύμβολο του πολλαπλασασμού. Δεν διδάσκονται οι πίνακες του πολλαπλασιασμού. Αντ΄αυτού τα παιδιά καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς έχουν έρθει σε καταστάσεις αρίθμησης ανά 2, ανά 5 και ανά 10 τις οποίες σε αυτο το κεφάλαιο ασκούν περισσότερο. Προστίθεται επίσης και η αρίθμηση ανά 3 και ανά 4 στο κεφάλαιο 59. Είναι αυτονόητο ότι αν κάποιος μπορεί να μετράει παραλείποντας αριθμούς με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσει πιο εύκολα να μάθει απ΄έξω τον πίνακα του πολλαπλασιασμού.
                                        Ας έχουμε, λοιπόν, υπομονη και ας ασκήσουμε τα παιδιά στην επαναλαμβανόμενη πρόσθεση, μάλιστα σε αυτή την φάση έχουμε την ευκαιρία να το δείξουμε χειροπιαστά και να παίξουμε φυσικά!!!
                                        Τα κυβάκια αρίθμησης και οποιοδήποτε αντικείμενο έχουμε πολλές φορές κάνει για αυτη την φάση. 

                                      • Αρχικά αποφάσισα να κάνω μια μικρή αναφορά στη διαφορά σειράς και στήλης αφού σε αυτή την ηλικία μπορεί να μην είναι σίγουρο ότι τα διακρίνουν. Σε αυτο θα μας βοηθήσουν τα κυβάκια αρίθμησης που μπορούμε να τους ζητήσουμε να βάλουν κάποια στη σειρά και με κάποια να φτιάξουν στήλες. Αφού δουλέψουν αυτό, υπάρχει το φύλλο εργασίας που θα βοηθήσει να ξεκαθαρίσουν και στο χαρτί αυτό το θέμα.
                                      •   Μιας και έχουμε τα κυβάκια ήρθε η στιγμή να τους ζητήσουμε να φτιάξουν περισσότερες σειρές από κυβάκια για παράδειγμα 2+2+2. Τα κυβάκια είναι πολύ βοηθητικά σε αυτό το στάδιο γιατί κουμπώνουν μεταξύ τους κι έτσι φτιάχνουν σετάκια από σειρές. Αφού φτιάξουν 3 σετ από 2, τότε τα μετράμε δείχνοντας και λέμε οτι έχουμε 1…2…3… 3 φορές το πόσα έχει μέσα το καθένα; 2. Άρα 3 φορές το 2.  Σχηματοποιούμε την απάντηση στον πίνακα και γράφουμε τις πράξεις. Προσοχή δεν χρησιμοποιούμε το σύμβολο x!

                                      • Ακόμα πιο ενδιαφέρον είναι να δώσουμε σε δυάδες την κάρτα πλασικοποιημένη και 15 μπισκοτάκια μικρα (αυτά τα γνωστά ωραία μπισκοτάκια με την άσπρη κρεμούλα στη μέση! Σίγουρα μετά από αυτό θα είστε οι καλύτερες δασκάλες του κόσμου!!) και τους ζητήσουμε να τα μοιράσουν στον χώρο που υπάρχει εκεί. Αλλά θα πρέπει να τα μοιράσουμε δίκαια σε κάθε σειρά. Βοηθάμε όποιο ζευγάρι το χρειάζεται και συμπληρώνουν τα κενά με μαρκαδόρο ασπροπίνακα. Εννοείται ότι στο τέλος μπορουν να τα φάνε!!!
                                      • Μια άλλη λύση για πραξιακή γνώση είναι να φτιάξουν σειρές με μπαλάκια από πλαστελίνη. Η με δημητριακά πρωινού  σε σχήμα κύκλου. Η με μικρά αυτοκόλλητα σε χαρτι. Οι λύσεις για να δουλέψει κανείς πρακτικά τα παιδιά είναι πολλές. Αλλά σίγουρα απαραίτητες πριν περάσουμε στην σχηματοποιήση της γνώσης.

                                      • Αφού δουλέψουν πρακτικά, φτάνει η ώρα να δουλέψουν ένα από τα φύλλα εργασίας Α. Μου αρέσουν πολύ αυτά τα φύλλα εργασίας γιατί θα χρησιμοποιήσουν μπατονέτες και χρώμα για να φτιάξουν σειρές από κουκίδες. Η αλήθεια είναι ότι είναι λίγο μπελαλίδικο αυτό το στάδιο, αλλα είναι περισσότερο πρακτικό αφού πρέπει κατά κάποιο τρόπο να πιάσουν το χρώμα για να το τοποθετήσουν σε κουκίδα και όχι απλά να σχηματίσουν κουκίδες που είναι πιο συμβολικό. Βέβαια αν δεν εχουμε πολύ χρόνο και δούμε ότι έχουν καταλάβει την άσκηση, μπορεί να γίνει μισή με χρώμα και μπαντονέτα και μισή με απλες μπογιές.
                                      • Αφού φτιάξουν τόσες σειρές με κουκίδες όσες λέει η πράξη πρέπει να συμπληρώσουν και να γράψουν το σύνολο.
                                      • Στο φύλλο εργασία Β θα πρέπει να κάνουν το ίδιο αλλά αντίστροφα. Δηλαδή τους ζητείται πόσες φορές να κάνουν τις κουκίδες και μετά να το γράψουν σαν επαναλαμβανόμενη πρόσθεση. 

                                      • Τέλος το φύλλο εργασίας Γ θα πρέπει να υπολογίσουν πόσα αντικείμενα υπάρχουν με πρόσθεση και με φορές και να γράψουν το σύνολο.

                                        Οι άσκηση 3 από το βιβλίο και οι ασκήσεις 2, 3 και 4 από το τετράδιο εργασιών μπορούν να αξιοποιηθούν αν υπάρχει χρόνο την πρώτη ημέρα.

                                        Τη δεύτερη ημέρα δουλεύω την αρίθμηση ανά 2, ανά 5 και ανά 10. Υπάρχουν οι ασκήσεις 1 και 4 από το βιβλίο και οι ασκήσεις 3 και 4 από το τετράδιο εργασιών που μπορούν να αξιοποιηθούν γι αυτό τον σκοπό. Αλλά πολύ βοηθητικά είναι τα αντίστοιχα φύλλα εργασών γιατί περιέχουν και την αριθμογραμμή. 


                                         Υπάρχουν αρκετές δραστηριότητες στο βιβλίο και φύλλα εργασία που μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει για να διδάξει τον πολλαπλασιασμό σαν επαλαμβανόμενη προσθεση και να εξασκήσει τα παιδιά στην αρίθμηση παραλλείποντας αριθμούς. Νομίζω ότι αν τα χρησιμοποιήσει κανείς σωστά θα έχει πολύ καλό αποτέλεσμα και ο πολλαπλασιασμός σαν επαναλαμβανόμενη πρόσθεση θα γίνει παιχνιδάκι για τα παιδιά!

                                      Το πακέτο με τα φύλλα εργασίας μπορεί να το βρει κανείς εδω: Εισαγωγή στον πολλαπλασιασμό

                                      Αξία θέσης ψηφίου ή απλά… Μονάδες και Δεκάδες! (Α’ τάξη – κεφ. 33,34,39)

                                        Ένα μεγάλο κεφάλαιο στα μαθηματικά είναι η αξία θέσης ψηφίου ή όπως απλά λέμε οι μονάδες και οι δεκάδες ενός αριθμού. Η έννοια αυτή εισάγεται ήδη από την Α’ τάξη του δημοτικού όπου μπαίνει το πρώτο λιθαράκι γι αυτή την έννοια. Αν καταφέρουν να συνειδητοποιήσουν την έννοια των μονάδων και των δεκάδων έχεις βάλει ένα σημαντικό εργαλείο μαθηματικών στην “εργαλειοθήκη” τους κι αυτό γιατί αργότερα θα έρθουν εύκολα και φυσικά οι εκατοντάδες, οι χιλιάδες κτλ… να τοποθετηθούν στο οικοδόμημα της αξίας θέσης ψηφίου.

                                       Όταν ακούμε τη λέξη δεκάδα απευθείας στο μυαλό μας έρχεται έναν σύνολο 10 αντικειμένων, όμως αυτό για να το καταλάβει ένα παιδάκι 6 χρόνων είναι πραγματικά πολύ δύσκολο. Σε αυτό το στάδιο θα πρέπει να βοηθήσουμε την σκέψη του να αποκεντρωθεί από το ένα αντικείμενο, δηλαδή να μην σκέφτεται το κάθε αντικείμενο σαν μονάδα, αλλα σαν σύνολο. 
                                       Σε αυτή την φάση έχουμε το πλεονέκτημα ότι μπορουμε να βασιστούμε στην πράξη και να το δείξουμε χειροπιαστά. Άρα ας παίξουμε! Με ότι αντικείμενα έχουμε. Με μαρκαδόρους, ξυλομπογιές, ξυλάκια, κυβάκια ακόμα και μπισκοτάκια! Οτιδήποτε μπορείς να ομαδοποιήσεις!

                                        Το στάδιο της ομαδοποιήσεις δέκα αντικειμένων εισάγεται στο κεφάλαιο 33 του βιβλίου Μαθηματικών. Θελοντας να υποστηρίξω τη αφόρμηση του βιβλίου με πραξιακή γνώση σκέφτηκα να φτιάξω ένα είδος μάρκες.  

                                        Έκοψα μικρά χαρτονάκια που επάνω γράφουν το 1 και άρα αξίζουν 1 και πιο μεγάλα χαρτονάκια που επάνω γράφουν 10 και άρα αξίζουν 10. Τα παιδιά από μόνα τους μπορεί να βάλουν σαν μονάδα μέτρησης το ευρώ, αλλά δε μας πειράζει καθόλου. Φρόντισα ώστε οι μάρκες με το 1 να είναι από πράσινο χαρτονάκι και αυτές μ το 10 σε κόκκινο έτσι ώστε να ταιριάζουν με τα χρώματα του βιβλίου γιατί τα παιδιά πολύ συχνά ταυτίζουν μια έννοια με τα χρώματα που έχει χρησιμοποιήσει. Κόβω αρκετές μάρκες ώστε να φτάνουν για όλα τα παιδιά και τις βάζω σε δύο ποτηράκια για καθε θρανίο. Ένα με κόκκινες κι ένα με πράσινες.(αυτή τη στιγμή δεν έχω φωτογραφία γιατί έχω το υλικό στο σχολείο, αλλά επιφυλάσσομαι να βάλω σύντομα)
                                       
                                       Πώς τα δουλεύω:

                                      κάρτα 1
                                      • Αρχικά μοιράζω ανά δύο σε κάθε θρανίο μερικές πράσινες μάρκες. Έχω υπολογίσει περίπου πόσες από πριν και πάντα ξεκινάω με αριθμούς μικρούς από το 11-19.
                                      • Τα παιδιά παρατηρούν ότι όλα γράφουν επάνω το 1 και εξηγώ ότι αξίζουν 1. 
                                      • Tα μετρούν.
                                      • Στη συνέχεια τους παρουσιάζω τα κόκκινα χαρτάκια. Λέω ότι έχω αυτά τα πολύ ωραία και πιο μεγάλα χαρτάκια, τα κόκκινα, ομως αυτά γράφουν επάνω 10. Άρα για να αποκτήσουν ένα κόκκινο χαρτάκι θα πρέπει να μου δώσουν 10 πράσινα. Έχουν; 
                                      • Μετρούν και προσπαθούν να φτιάξουν ομάδες των 10 για να μπορέσουν να αποκτήσουν το φοβερό κόκκινο! 
                                      • Κάθε ομάδα που είναι έτοιμη περνάω και κάνουμε την ανταλλαγή. Ρίχνουν το ποτηράκι μου το πακετάκι με τα 10 πράσινα και τους δίνω ένα κόκκινο! Πραγματικός ενθουσιασμός!
                                      • Έχουν για να αγοράσουν άλλο; (στην αρχή παίζουμε με πιο μικρούς αριθμούς άρα δεν έχουν, στον δεύτερο γύρο δίνω μεγαλύτερους οπότε μπορούν να πάρουν και δεύτερο κόκκινο οπότε ο ενθουσιασμός είναι μεγαλύτερος!)
                                      • Στη συνέχεια υπλογίζουν. Μετρούν τα 10άρικα και πόσα ακόμα από τα μονά και μου λένε πόσα έχουν. 
                                      • Αυτό μπορεί να γίνει 2-3 φορές, να εξοικειωθούν λίγο με τη διαδικασία ή μπορούμε να περάσουμε κατευθείαν στο επόμενο στάδιο.
                                      •  
                                      • Στη συνέχεια μοιράζω το φύλλο εργασίας με το νούμερο 1.
                                      • Κάνω ακριβώς την ίδια διαδικασία όμως κάθε φορά θα πρέπει να συμπληρώνουν το αντίστοιχο σημείο του φύλλου. Οι αριθμοί 1 και 10 είναι τυπωμένοι λευκοί εσωτερικά έτσι ώστε να τους χρωματίσουν με πράσινο και κόκκινο χρώμα όπως οι αντίστοιχες μάρκες, αυτό βοηθάει ιδιαίτερα τα παιδιά για να ταυτίσουν τους όρους με τη θέση. 
                                      • Μετρούν τις πράσινες μάρκες, γράφουν πόσα έχουν. Γινεται η ανταλλαγή. Μετρουν πόσες κόκκινες και πόσες πράσινες έχουν. Το σημειώνουν στο φύλλο εργασίας. Στη συνέχεια γράφουν την πράξη 10+10+… και συμπληρώνουν το σύνολο. 

                                       Μετά από αυτή τη διαδικασία είναι έτοιμα να κάνουν την άσκηση του βιβλίου στη σελίδα 29. Ανάλογα επιλέγουμε τις υπόλοιπες ασκήσεις της ημέρας και τις ασκήσεις που θα μείνουν για την επόμενη μέρα. Επίσης μπορούμε να επιλέξουμε από τα 4 πρώτα φύλλα του πακέτου αν θέλουμε να εμπλουτίσμουμε τις ασκήσεις του βιβλίου. 
                                        Συνήθως επιλέγω για την ημέρα την άσκηση 1 και 3 από το βιβλίο και την άσκηση 2 από το τετράδιο εργασίων που χρησιμοποιούν την εικόνα σαν βοήθεια για να υπολογίσουν και για το σπίτι το φύλλο εργασίας Α. Ενώ για τη 2η ημέρα αφήνω τις υπολοιπες ασκήσεις του βιβλίου και του τετραδίου εργασιών. Πάντα βέβαια ανάλογα τον χρόνο που έχω στη διάθεσή μου.
                                       Φυσικά μπορεί κάποια παιδιά να χρειάζονται υποστήριξη και τις μάρκες, οπότε αφήνουμε να τις χρησιμοποιούν μέχρι να νιώσουν σίγουρα ότι μπορούν να κάνουν την ανάλυση μόνα τους.


                                        Στο κεφάλαιο 34 εισάγεται η έννοια των δεκάδων και των μονάδων. Για κάποια παιδιά είναι αρκετά δύσκολο αυτό, ακόμα κι αν μπορούν να αναλύσουν έναν αριθμό όπως έμαθαν στο προηγούμενο κεφάλαιο. Μπορούμε αν έχουμε χρόνο να ξεκινήσουμε το μάθημα με το φύλλο εργασίας 2. Κάποια παιδιά ρίχνουν τα ζάρια, δείχνουμε τους δύο αριθμούς, τα παιδιά σχηματίζουν τον διψήφιο και στη συνέχεια τον σχηματίζουν και τον αναλύουν. Αφού γίνει αυτό μπορούμε να κάνουμε ένα παράδειγμα ακόμα αλλά, σε αυτή την περίπτωση θα ονομάσουμε την κάθε αξία (μπορούμε το τελευταίο παράδειγμα να το αξιοποιήσουμε έτσι).

                                       Πώς το δουλεύω:

                                      • Έχω ετοιμάσει από πριν σχεδιασμένο με μολύβι ένα ταμπλό, το οποίο θα το ολοκληρώσουμε στην πορεία.
                                      • Ρίχνει καποιο παιδί τα ζάρια. Έστω ότι έρχεται 3 και 5. σημειώνω το 3 στο ένα κουτάκι και το 5 στο άλλο κουτάκι.
                                      • Τότε παίρνουμε όλοι κι εγώ και τα παιδιά από τις μάρκες 3 κόκκινες και 5 πράσινες.
                                      • Τις ζωγραφίζω.
                                      • Ήρθε η στιγμή να δώσουμε όνομα.
                                      • Λέω λοιπόν ότι τα χαρτάκια αυτά θα τα βαπτίσουμε. Αυτά που αξίζουν για ΔΕΚΑ, λέγονται ΔΕΚΆδες και αυτές που αξίζουν ΜΟΝΟ για ένα, ΜΟΝάδες. 
                                      • Ήρθε η στιγμή να το καταλάβουν αυτό. Ζητάω να μου δείξουν ένα μονο αντικείμενο. Αυτό είναι μια ΜΟΝάδα γιατί είναι ΜΌΝΟ ένα.
                                      • Δείχνω κι εγώ έναν μαρκαδόρο. Στη συνέχεια παίρνω κι αλλόν, κι άλλον. Μέτράμε τους μαρκαδόρους μέχρι που έγιναν 10. Τι έχω τώρα;
                                      • Η απάντηση που θα ακούσουμε είναι δέκα μαρκαδόροι και είναι λογικό αφού τους βλέπουν ως 10 διαφορετικά πράγματα. 
                                      • Παίρνω ένα λαστιχάκι και πιάνω όλους μαζί τους δέκα μαρκαδόρους. Τώρα ολο αυτό μπορώ να το δώσω, να το αφήσω ακόμα και να το πετάξω και πάει όλο μαζί. Οι δέκα μαρκαδόροι έγιναν στα μάτια τους ένα πράγμα που όμως αξίζει για δέκα δηλαδή μια ΔΕΚΆδα! Μερικές φορές μπορεί να χρειαστεί να το πετάξεις σαν μπάλα. Απαλά! Λέγοντας: Πιάσε! Τι σου έριξα; Μια δεκάδα! Ρίξε μια δεκάδα στον Τάδε. Τι σου έριξε; Μια δεκάδα.
                                      • Ξελύνω την δεκάδα, τι έχει μέσα της; Δέκα μαρκαδόρους. 
                                      • Κάνω το ίδιο με τα κυβάκια. Λέω να μου δείξουν μια μονάδα. Μετά ζητάω να μου δείξουν μια δεκάδα. Παίζουμε για λίγο.

                                      κάρτα 2
                                      • Στη συνέχεια ολοκληρώνουμε το ταμπλό. Αφού τα κόκκινα τα λέμε δεκάδες γράφω στο κόκκινο κουτάκι τη λέξη Δεκάδες και στο πράσινο τις μονάδες και κάνουμε τους υπολογισμούς. (Μπορούν παράλληλα να συμπληρώνουν το φύλλο εργασίας 3 ή να κάνουν ένα παράδειγμα ομαδικα)
                                      • Ήρθε η ώρα να σταθεροποιηθεί η έννοια και παράλληλα να κατανοήσουν τη σημασία της θέσης. Για το λόγο αυτό παίζουν με τις κάρτες με τις δεκάδες και το φύλλο εργασίας 2.
                                      • Ανά θρανίο μοιράζουμε μια κάρτα που παριστάνει δεκάδες και μία που παριστάνει μονάδες. Συμπληρώνουν τα κουτάκια. Στον κύκλο τον αριθμό που προκείπτει. Συνεχίζουν όλη την άσκηση.

                                        

                                       Εδώ σταματάω την πρώτη μέρα και σαν αξιολόγηση κάνω την άσκηση 2 του βιβλίου με την πονηρή αλεπού. Αν δεν υπάρχει χρόνος το αφήνω για το τέλος της 2η ημέρας για τον ίδιο σκοπό.
                                       Για το σπίτι συνήθως δίνω από τα φύλλα εγασίας με τη σήμανση Α, αυτό με τα ξυλάκια.
                                        
                                      κάρτα 3

                                       Τη δεύτερη ημέρα θα εξασκηθούν περισσότερο στη θέση των δεκάδων και των μονάδων επιλέγοντας μερικά φύλλα εργασίας. Ξεκινώ πάντα παίζοντας λίγο με την κάρτα 3 και τις κάρτες με τους αριθμούς σε δυάδες. Η κάρτα 3 (όπως και όλες οι κάρτες για ομαδική εργασία) αν πλαστικοποιηθούν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά και ξανά γράφοντας επάνω με μαρκαδόρο ασπροπίνακα.

                                      Φύλλο εργασίας για το σπίτι

                                       Αφού εξασκηθούν, συμπληρώνουν το φύλλο εργασίας Α με τα κυβάκια κι ένα από τα Β, αφήνω για το τέλος το φύλλο εργασίας Γ που είναι λίγο πιο απαιτητικό ανάλογα με τον χρόνο και το επίπεδο των μαθητών. 

                                       Το φυλλο εργασίας όπου χρειάζεται να κόψουν είναι ιδανικό για εργασία στο σπίτι αφού είναι πιο παιγνιώδες και δεν έχει την τυπική μορφη εργασίας. 

                                       
                                       Σε αυτό το κεφάλαιο αφιερώνω μια επιπλέον ώρα για ανακεφαλαίωση και για την εξάσκηση στην πρόσθεση κι αφαίρεση των μονάδων ή των δεκάδων στους διψήφιους αριθμούς.  
                                       Για τον σκοπό αυτό υπάρχει στο τετράδιο εργασιών η άσκηση 5. Όμως η άσκηση αυτή μπορεί να φανεί δύσκολη και να ταλαιπωρήσει χωρίς λόγο μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες. Οπότε έχω δημιουργήσει μια σειρά φύλλων εργασίας που μπορεί να εξασκηθούν οι μαθητές σε αυτούς τους υπολογισμούς, μέσα από την πράξη

                                        



                                         

                                       Τα φύλλα τα δουλεύω αρχικά εχοντας τις μάρκες σαν βοηθητικό υλικό. Τα παιδιά παίρνουν τόσες δεκάδες και μονάδες όσες λέει το παράδειγμα, προσθέτουν η αφαιρούν ανάλογα και μετρουν τι εχει μεινει. Σχηματοποιούν την πραξιακή γνώση σχεδιάζοντας τις μάρκες (εννοείται ότι μπορούν να χρωματίσουν με πράσινο και κόκκινο) και τελος γραφουν το αποτέλεσμα. Παράλληλα, γράφω στον πίνακα με λέξεις (όπως γίνεται στη άσκηση του τετραδίου εργασιών) τον αριθμό και προσθέτω με λέξη η αφαιρώ τη λέξη του αριθμού που δίνεται στην πράξη. Επίσης πολύ σημαντικό είναι να ακούσουν τις λέξεις γιατι στην ουσιά τους λέει η ίδια η λέξη το αποτέλεσμα. Γι αυτό στο τέλος τους λέω να κλείσουν τα μάτια και να ακούσουνΓια παράδειγμα

                                      Δέκα και(χαμηλόφωνα το και) εφτά … δεκα-εφτά (κοφτά)
                                      ή
                                      είκοσι τρία βγάζω τρία: Λέω είκοσι τρία αρκετές φορές και ρωτάω ποιο θα σταματήσει να ακούγεται αφού το αφαιρώ; Το τρία.
                                      Εικοσι τρια … επαναλαμβάνω αρκετές φορές λέγοντας ολο και πιο χαμηλόφωνα το τρια  
                                       

                                       Το Γ φύλλο έχει μια σειρά πράξεων τετοιου τύπου για εξάσκηση.

                                        Στο κεφάλαιο 39 γίνεται εξάσκηση στις μονάδες και στις δεκάδες αλλά χρησιμοποιώντας τα χρήματα του ευρώ. Παράλληλα με τη χρήση των ψεύτικων χρημάτων και τις ασκήσεις του βιβλίου χρησιμοποιώ και κάποιο από τα φύλλα εργασίας σαν εργασία για το σπίτι.    
                                       
                                       Το πακέτο με τα φύλλα εργασία που αναφέρονται παραπάνω καθώς και επιπλέον υλικό θα το βρείτε εδώ: Μονάδες και δεκάδες

                                      Τα ζευγαράκια των αριθμών – Προσθετική ανάλυση των αριθμών 6-10

                                       
                                      Η προσθετική ανάλυση των αριθμών είναι ένα σημαντικό κομμάτι στα μαθηματικά της Α’ τάξης κι αυτό γιατί αποτελούν ενα μεγάλο εργαλείο. Είναι η βάση πάνω στην οποία στηρίζονται όλοι οι νοεροί υπολογισμοί και τα χρησιμοποιούμε καθημερινά σε όλες τις δραστηριότητες της ζωής μας. 
                                        Στην ουσιά οι μαθητές θα πρέπει μέχρι το τέλος της Α’ τάξης να γνωρίζουν και να χρησιμοποιουν τα “ζευγαράκια” των αριθμών με ευχέρια. 
                                        Αλλά πώς θα μπορέσεις να δώσεις στα παιδάκια, που μόλις έμαθαν να προσθετούν με τα δαχτυλάκια τους, να καταλάβουν ότι οι αριθμοί αναλύονται προσθετικά και παράλληλα όλα αυτά τα “ζευγαράκια” να τα θυμούνται απ’ έξω;

                                        Στο βιβλίο αυτή η διαδικασία ξεκινάει στα κεφάλαια 7 και 13 για τους αριθμούς μέχρι το 5 και στο κεφάλαιο 21 για τους αριθμούς απο το 6 μέχρι το 10. Αρκούν όμως 2 διδακτικές ώρες για τους αριθμούς απο το 6-10; 
                                        Για μένα όχι! Κι αυτό γιατί δεν αρκεί να διδάξεις κάνοντας απλά τις ασκήσεις στο χαρτί με το μολύβι. Αυτό είναι μια νοερή διαδικασία και με τον τρόπο αυτό κάτι λύπει από τη βάση του οικοδομήματος. Αυτο το κάτι είναι το πρακτικό κομμάτι. Τα παιδιά μαθαίνουν από την πράξη και την χρήση αντικειμένων πριν φτάσουν στο χαρτί και το μολύβι και φυσικά πριν την τελική εξάσκηση για αποστήθιση.  
                                        Για τον λόγο αυτό αφιερώνω μια διδακτική ώρα για την ανάλυση κάθε αριθμού. Σε αυτή τη διαδικασία έχω ετοιμάσει μια σειρά από φύλλα εργασίας,  ένα ταμπλό αντίστοιχο με αυτό του φύλλου εργασίας 1 και βραχιολάκια για κάθε αριθμό.

                                        Πώς φτιάχνονται τα βραχιολάκια: 

                                        Σε σύρμα πίπας πέρασα τόσες χάντρες όσες ο αριθμός που αναλύεται κάθε φορά και στο σημείο όπου ένωσα το συρματάκι έβαλα ένα ταμπελάκι με τον αριθμό. Καλύτερα ο αριθμός να αναγράφεται από τη μία μεριά μόνο για να λειτουργεί σαν σημείο αναφοράς. Με αυτό τον τρόπο δημιουργούνται δύο σημεία ένα δεξιά από το ταμπελάκι κι ένα αριστερά έτσι ώστε να μπορούν να μοιράζονται οι χάντρες. 

                                      Με ποιον τρόπο δουλεύω την ανάλυση κάθε αριθμού;

                                      1. Μοιράζω στα παιδιά τα βραχιολάκια και αφήνω να τα περιεργαστούν για 1-2 λεπτα.
                                      2. Ζητάω να μου τα δείξουν όπως τα έχουν στα χέρια τους και βλέπουμε ότι κάθε παιδί έχει τοποθετήσει τα χαντράκια με διαφορετικό τρόπο. Γράφω μερικά τυχαία στον πίνακα. Αλλά πόσα είναι όλα μαζί κάθε φορά; Αν χρειαστεί βοηθάω να αποκεντρώσουν λίγο την σκέψη τους και να συνειδητοποιήσουν ότι ο αριθμός δεν αλλάζει στα βραχιολάκια. Είναι σημαντικό αυτό το στάδιο για την επόμενη διαδικασία. (αν χρειαστεί να αφιερώσω περισσότερο χρόνο τότε το κάνω χρησιμοποιώντας το φύλλο Α ή το τετράδιο τους)
                                      3.  Ζητάω να περάσουν όλα τα χαντράκια από τη μία μεριά (την ίδια μεριά όπως τους δείχνω στο δικό μου) πόσα έχει δεξιά και πόσα αριστερά; Τα ζωγραφίζουν στο φύλλο εργασία (εγω στο ταμπλό) και μετά το γράφουν σαν μαθηματικοι (με την πράξη).
                                      4. Ζητάω να πάρουν ένα από τα πολλά και να το περάσουν απέναντι. Ρωτάω πόσα είναι από τη μια μεριά και πόσα από την άλλη, τα ζωγραφίζουν και γράφουν την πράξη. Πόσα είναι όλα μαζί;

                                      5. Συνεχίζουμε με τον ίδιο τρόπο μετακινώντας ένα ένα χαντράκι. Όταν περάσουμε τα μισά δίνουμε προσοχή από που παίρνουν για να μετακινήσουν. Πρέπει να τονίσουμε ότι παίρνουμε από την ίδια μεριά χαντράκια, οχι πια από τα πολλά. Σε αυτό βοηθάει να έχουν πάντα το βραχιολάκι από τη μεριά που βλέπουν τον αριθμό στο ταμπελάκι.

                                      6. Για κάθε ένα ζευγαράκι που γράφουμε από εδώ και πέρα ρωτάω τι παρατηρούν. Περιμένω την απάντηση ότι υπάρχει και το ίδιο ανάποδα. Ήδη έχουμε μιλήσει για την αντιμεταθετική ιδιότητα της πρόσθεσης και είναι υποψιασμένα. Μετά χρωματίζω τα ίδια μπαλονάκια στο ταμπλό με το ίδιο χρώμα και κάνουν το ίδιο τα παιδια στο φύλλο τους.

                                      7. Όταν τελειώσουμε ζητάω να μου πουν τα ζευγαράκια με τη σειρά και τα γράφω κάθετα στον πίνακα. Ρωτάω ξανά αν παρατηρούν κάτι και στην ουσία θέλω να δουν ότι από τη μια μεριά οι αριθμοί ανεβαίνουν καθετα και από την άλλη κατεβαίνουν.
                                      8. Ολόκληρώνουν το φύλλο εργασίας.
                                      9. Επαναλαμβάνουμε σαν ποιηματάκι μερικές φορές τα ζευγαράκια.
                                      10. Λύνουν το φύλλο εργασία 3 και βοηθάω ατομικά το κάθε παιδί ανάλογα με τις ανάγκες του.
                                      11. Στο τέλος αν υπάρχει χρόνος λύνουν την αντίστοιχη άσκηση που υπάρχει στο βιβλίο ή στο τετράδιο εργασιών.
                                       Για το σπίτι δίνω το φύλλο εργασίας Α μαζί με τα βραχιολάκια ώστε να κάνουν εξάσκηση με αυτά και μου τα επιστρέφουν την επόμενη ημέρα. Μπορούν να μετακινούν τα χαντράκια και να λένε τα ζευγαράκια που δημιουργούν. Το φύλλο εργασία Β είναι εξίσου καλό για εξάσκηση στο σπίτι, πάντα επιλέγω μια δραστηριότητα για το σπίτι.

                                       Τη διαδικασία αυτή επαναλαμβάνω για όλους του αριθμούς μέχρι το 9. Πριν προχωρήσω στο 10, κάνω μια επανάληψη με τις ασκήσεις του βιβλίου που έχουν περισσέψει και κάποια επιλογή από τα επαναληπτικά φύλλα εργασίας Α,Β που έχω ετοιμάσει. Για το σπίτι δίνω το επαναληπτικό φύλλο 2 που είναι πιο παιγνιώδες.
                                        Όλα τα ταμπλό με την ανάλυση των αριθμών αναρτούνται στην τάξη πάνω από τα αντίστοιχα ταμπλό  με τις μορφές των αριθμών που είχαμε φτιάξει σε προηγούμενο μάθημα. 


                                        Για τον αριθμό 10 επαναλαμβάνω την ίδια διαδικασία όπως τους προηγούμενους αριθμούς. Αφιερώνω όμως μια μέρα παραπάνω για επιπλέον δραστηριότητες κι αυτό γιατί ο κάθε άνθρωπος έχει διαφορετικό τρόπο για να θυμάται κάτι και θέλω να δώσω διαφορετικά ερεθίσματα ώστε να θυμούνται τα ζευγαράκια του 10.
                                        Την επόμενη μέρα θυμόμαστε τα ζευγαράκια του 10 παίζοντας με τα χαρτιά! Έχω πάντα μια τράπουλα χωρίς τις φιγούρες στα υλικά των μαθηματικών που έχω στην τάξη. Δίνω το φύλλο εργασίας Δ τους μοιράζω από ένα χαρτί ανά θρανίο και συμπληρώνουν το φύλλο. Στη συνέχεια βλέπουμε ότι τα δάχτυλά μας είναι “μαρτυριάρικα” και μας δείχνουν πάντα τα ζευγαράκια του δεκα οπότε ετοιμάζω τη δραστηριότητα του φύλλου εργασίας 3 (εγώ προτιμώ να την κάνουν στο τετράδιο). Τέλος χρωματίζουν τα ζευγαράκια με τη βοήθεια του ουράνιου τόξου (φύλλο 2). Για το σπίτι μπορεί να δωθεί το φύλλο εργασίας 5.

                                       
















                                       Επίσης μπορούμε να φτιάξουμε ένα είδος παζλ με τα ζευγαράκια του 10 και να το τοποθετήσουμε στην γωνιά των μαθηματικών ώστεν να παίζουν όποτε θέλουν
                                        Αρχικά φωτοτύπησα το παζλ που βρήκα εδω σε χρωματιστά χαρτονάκια. Για περισσότερη ευκολία και χρηστικότητα έκοψα μόνο τον 2ο προσθεταίο. Κόλλησα όλο το υπόλοιπο παζλ σε χαρτόνι για να είναι περισσότερο σταθερό προσέχοντας ώστε να χωράει το κομμάτι που λείπει. Τα παιδιά μπορούν να φτιάχνουν το παζλ, ενώνοντας τα σωστά ζευγαράκια. 
                                      Την κάρτα του παζλ την βρήκα εδώ: παζλ με τα ζευγαράκια του 10

                                      Το υλικό που χρησιμοποιώ θα το βρείτε εδώ:





                                      Μαθαίνω τους αριθμούς ως το 10 (κεφάλαια 5,6,10,11 Α’ τάξη)

                                       

                                      Ξεκινώντας τα παιδιά την Α’ τάξη έχουν ήδη αποκτήσει βασικές γνώσεις μαθηματικών από το Νηπιαγωγείο. Σε γενικές γραμμές ξέρουν να μετρουν μέχρι το 10. Να απαριθμούν μέχρι το 10. Να αναγνωρίζουν τους αριθμούς μέχρι το 10. Κάποια παιδιά μπορούν και για πολύ μεγαλύτερους αριθμούς.  Στο 5ο κεφάλαιο των μαθηματικών τα παιδιά καλούνται να μάθουν να αριθμούν, να γράφουν και να διαβάζουν τους αριθμούς μέχρι το 5. Η διαδικασία αυτή συνεχίζεται και ολοκληρώνεται στα κεφάλαια 6, 10 και 11. Κάποιος θα έλεγε μα είναι απαραίτητο; Δεν τα γνωρίζουν τα παιδιά αυτά;
                                        Από τη μικρή μου εμπειρία θα έλεγα ότι αυτό δεν είναι αυτονόητο. Δεν μπορείς να είσαι σίγουρος κατά πόσο όλα τα παιδιά είναι ικανα να μετρούν, να διαβάζουν και να γράφουν ενσυνείδητα τους αριθμούς μέχρι το 10. Κι αυτό γιατί κάποια παιδιά δεν είναι αρκετά ώριμα να το έχουν κατακτήσει ήδη από το νηπιαγωγείο. 
                                        Για το λόγο αυτό θεωρώ ότι είναι σημαντκό να διδαχτούν οι αριθμοί με τέτοιον τρόπο ώστε τα παιδιά να αρχίσουν να αναγνωρίζουν τους αριθμούς με όλες τις πιθανές αναπαραστάσεις τους. Έτσι θα αποκτήσουν την “αίσθηση” του κάθε αριθμού, που αποτελεί ένα ισχυρό εργαλείο για τα παρακάτω μαθήματα της προσθετικής ανάλυσης των αριθμών. 
                                        Έτσι λοιπόν αφιερώνων μια διδακτική ώρα για να ασχοληθούμε με κάθε αριθμό ξεχωριστά. Κι επειδή η Α’ τάξη προσφέρεται για δραστηριότητες που είναι πιο παιχνιώδης και παράλληλα εμπλέκουν πρακτικά τους μαθητές προσπαθώ να δημιουργώ τέτοιες δραστηριότητες.

                                        Αρχικά έχω ετοιμάσει ένα ταμπλό το οποίο θα το γεμίσουμε σταδιακά κατά τη διάρκεια του μαθήματος. Το αριθμητήριο παίρνει τη θέση του μέσα στην τάξη. Επίσης έχω έτοιμα ζάρια, ντόμινο, κάρτες (τράπουλας) και σίρμα πίπας με χάντρες. 
                                       

                                      Παράλληλα έχω ετοιμάσει φύλλα εργασία τα οποία δουλεύονται παράλληλα με τον τρόπο που ετοιμάζουμε το ταμπλό.

                                      • Στέκομαι δίπλα στο αριθμητήριο όπου είναι ήδη σχηματισμένος ο αριθμό που είχαμε μείνει την προηγούμενη φορά. Περιμένω να εστιάσουν. Βάζω ένα μπαλάκι ακόμα και..
                                      • Ζητάω να μετρήσουν στα συρματάκια πίπας τις χάντρες, να βάλουν μια ακόμα και να ξαναμετρήσουν.
                                      • Μετράμε όλοι μαζί. Βγάζουμε ένα μπαλάκι, επιστρέφουμε στον προηγούμενο αριθμό, βάζουμε έναν ακόμα φτάνουμε στον καινούριο.
                                      • Μετράμε και κολλάει κάποιο παιδί αστεράκια στα “κουτάκια των 10” που είναι στο ταμπλό.
                                      • Ζητάω να μου δείξουν τον αριθμό με τα δάχτυλα. Κολλάω το ανάλογο χεράκι. Κλείνουμε ένα δαχτυλάκι, βάζουμε ένα δαχτυλάκι σχηματίζοντας τον προηγούμενο και τον αριθμο της ημέρας.
                                      • Ζητάω να μου δείξουν το αριθμό με κυβάκια ή με πράγματα που έχουν στο θρανίο ή στην τάξη (μπορουν να σηκωθούν να βρουν). Βγάζουμε ένα, βάζουμε ένα. Κολλάω την κάρτα με τα μπαλονάκια.
                                      • Σηκωνόμαστε στο δρομάκι των αριθμών. Μετράμε τα πλακάκια που υπάρχουν και βάζω ακόμα ενα. Περνούν ένα ένα παιδί μετρώντας τα πλακάκια στο δρομάκια, με όποιον τρόπο θέλουν (χοροπηδούν, χορεύουν, περπατούν). Στέκονται στον τελευταίο αριθμό, γυρίζουν ενα πίσω, ξαναπηγαίνουν ένα μπροστά. Όποιο τελειώνει κάθεται.


                                      • Κολλάω τον αριθμό στο ταμπλό και το όνομά του. Είναι η στιγμή να κάνουν την άσκηση 1. Η άσκηση με τη γραφή του ονόματος του αριθμού είναι προαιρετική ή μπορεί να μείνει για το τέλος. Εξαρτάται από το επίπεδο της τάξης η κάθε μαθητή ατομικά.

                                      • Δείχνουν στο ζαρι ή με τα ζάρια τον αριθμό. Σχηματίζουν την επιλογή τους στην άσκηση 2. Το κολλάω κι εγώ στο ταμπλό. 
                                      • Βρίσκουν ένα ντόμινο με τον αριθμό. Κάνουν την άσκηση 3.
                                      • Μετράμε τους αριθμούς στην αριθμογραμμή της τάξης. Τον δείχνουμε στην αριθμογραμμή του ταμπλό. Κάνουν την άσκηση 4. 
                                        Τα ταμπλό τοποθετούνται στην τάξη έτσι ώστε να υπάρχει συνεχώς η απεικόνιση κάθε αρθμού. 
                                        Για τους αριθμούς 6 έως 10, έχω φροντίσει στα μπαλόνια, στα χεράκια και στα ζάρια να παριστάνεται ο αριθμός χωρισμένος με διαφορετικό τρόπο έτσι ώστε να έχουν συνέχεια στο οπτικό τους πεδίο διαφορετικά προσθετικές αναλύσεις του αριθμού.

                                      Το υλικό με τα φύλλα εργασία για κάθε αριθμό μπορει κάποιος να τον βρει εδω: Μαθαίνω τους αριθμούς ως το 10

                                       

                                      Πάτημα στη δεκάδα: Προσθέσεις με υπέρβαση της δεκάδας (Α’ τάξη – κεφάλαιο 42)

                                        Το πάτημα στη δεκάδα είναι μια μαθηματική στρατική υπολογισμού που βοηθάει τους μαθητές να υπολογίζουν νοερά και με μεγαλύτερους αριθμούς. Είναι μια στρατηγική που όλοι αποκτήσαμε κάποια στιγμή στα σχολικά μας χρόνια και από τότε τη χρησιμοποιούμε καθημερινά. Δεν είχα σκεφτεί ποτέ ότι συνθέτουμε και αποσυνθέτουμε αριθμούς όταν υπολογιζουμε αλλά αυτό κάνουμε όλοι!
                                       Αυτή η στρατηγική που κάνουμε οι περισσότεροι χωρίς να το καταλάβουμε είναι πολύ δύσκολο για να το πιάσουν κάποιοι μαθητές!
                                        Εαν μπορέσεις να καθοδηγήσεις τα παιδιά να την καταλάβουν, πιστεύω ότι έχεις βάλει ένα σημαντικό εργαλείο στις αποσκευές τους για τα μαθηματικά και όχι μόνο!

                                       

                                      1. Αρχή όλων το 10!

                                          Για να μπορέσουν να αποκτήσουν αυτή τη στρατηγική θα πρέπει να έχουν καταλάβει την σπουδαιότητα του 10 και να γνωρίζουν με άνεση τα ζευγαράκια του. Υπάρχουν πολλές δραστηριότητες για να μπορέσουν να κατακτήσουν αυτό το στάδιο και η διαδικασία αυτή έχει ήδη γίνει στο αντίστοιχο κεφάλαιο του βιβλίου και την περιγράφω στη δημοσίευση με τίτλο “Τα ζευγαράκια των αριθμών-προσθετική ανάλυση των αριθμών 6-9”
                                       

                                      2. Προσθέτω στο 10.

                                         Στο επόμενο βήμα τα παιδιά θα πρέπει να μάθουν πώς να προσθέτουν έναν μονοψήφιο αριθμό στο 10.
                                         Αυτή είναι μια αρκετά εύκολη διαδικασία γιατί υπάρχουν πολλοί πρακτικοί τρόποι για να το καταλάβουν. Ένα από αυτούς είναι ηχητικά. Δηλαδή η ίδια η πράξη σου λέει τον αριθμό που προκείπτει: πχ δέκα και τρια – δεκατρία. Αν το πεις με τέτοιο τρόπο ώστε το “και” να ακούγεται πιο χαμηλόφωνα, τότε αυτό γίνεται ακόμα πιο εύκολο. 
                                         Επειδή αυτό δεν ισχύει για το 11 και το 12, θα πρέπει να καταλάβουν ότι ο αριθμός αντικαθιστά το 0. Αυτό μπορείς να το δείχνεις παράλληλα με κάρτες ή τους μαγνητικούς αριθμούς που έχει το κάθε σχολείο. Δείχνεις το 10 στο ένα χέρι, το 3 στο άλλο και καθώς λένε το αποτέλεσμα βάζεις το 3 επάνω στο 0.
                                        Βέβαια δεν πρέπει να παραλείψουμε πριν από αυτά να εξηγήσουμε γιατί ισχύει αυτό με τα “10 κουτάκια”. Θέτοντας ένα πρόβλημα της μορφής 10+4. Δείχνει ότι το 10 γεμίζει μόνο το ένα “κουτάκι” ενώ το άλλο είναι κενό. Όταν προσθέτεις τα 4, γεμίζει το άδειο με τα 4.

                                           

                                      Αυτά τα δύο στάδια έχουν ήδη δουλευτεί αρκετά στο βιβλίο, αλλά μου αρέσει να ξεκινάω με αυτό για να είμαι σίγουρη ότι όλοι θυμούνται αυτή τη διαδικασία αλλά και να εντοπίζουν τα ζευγαράκια του δέκα σε μια πρόσθεση 3 προσθετέων. Έχω μια σειρά φυλλαδίων τα οποία επιλέγω να δουλέψουνσ την τάξη, παράλληλα με τις αντίστοιχες ασκήσεις που έχει το βιβλίο σε αυτό το κεφάλαιο.

                                       

                                      3. Προσθέτω στο 9 (μετακινώ 1 για να κάνω το 10)

                                        Και τώρα αρχίζουν τα δύσκολα!
                                        Το βιβλίο έχει πολλές δραστηριότητες για το πάτημα στη δεκάδα, αλλά νομίζω ότι είναι αρκετά δύσκολες γι αυτό πάντα προσπαθούσα να βρω κάτι πιο βατό. Φέτος μετά από αναζήτηση βρήκα αυτή τη σειρά η οποία ταίριαζε πάρα πολύ με αυτό που προσπαθούσα να δουλέψω κάθε φορά και παράλληλα με βοήθησε να κατηγοριοποιήσω και τις ασκήσεις του βιλίου. 
                                        Δηλαδή ξεκίνησα απλά με το 9 που χρειάζεται να προσθέσουν μόνο 1 για να φτιάξουν το 10 και έκαναν πολλά παραδείγματα με αυτό!
                                        Όμως αν τους πεις ότι απλά μετακινείς ένα και φτιάχνεις το 10, σίγουρα θα σε κοιτάζουν σαν εξωγήινο! Για το λόγο αυτό έφτιαξα κάρτέλες για πρακτική εξάσκηση. Η κάθε καρτέλα είχε επάνω 2 “πλαίσια του 10”. 
                                        Στην αρχή δείχνεις μια πράξη π.χ. 9+5. Στη συνέχεια πρέπει να παρουσιάσουν τον ένα αριθμό στο ένα “πλαίσιο του 10” και τον άλλο στο άλλο. 
                                       Για να το κάνουν αυτό μπορούν να χρησιμοποιήσουν οτιδήποτε μπορεί να βολέψει. Μπορεί να είναι πιόνια από ένα παιχνίδι, πον-πον χρωματιστά, πούλια από τάβλι, μικρές γομούλες ή απλά κυβάκια αρίθμησης. Εμείς χρησιμοποιήσαμε κυβάκια αρίθμησης γιατί είχαμε πολλά.
                                       

                                       

                                        Έχουμε ήδη αναφέρει το 10 σαν εύκολο αριθμό γιατι κάνουμε εύκολα πράξεις με αυτόν, όπως είδαμε και στο στάδιο 2. Οπότε ρώτησα ποιος είναι ο εύκολος αριθμός και αν μπορούν με κάποιον τρόπο να φτιάξουν το 10 με τα κυβακια που έχουν. Χωρίς, όμως, να χρησιμοποιήσουν άλλα από το κουτάκι τους. Τα άφησα να δουλέψουν μόνα τους και βοήθησα όπου χρειάστηκε. Στην ουσία ήθελα να δουν ότι δανείζονται 1 για να κανουν το 10.
                                        Στη συνέχεια ρώτησα τι έχουν φτιάξει τώρα μπροστά τους, ότι τώρα εχουν 10+4. Συζητήσαμε ότι το 9 πήρε ένα από το 5 κι έγινε 10, αλλά το 5 έδωσε 1 και έγινε 4. 
                                        Μπορεί να φαίνεται περίπλοκο αλλά γίνεται πολύ εύκολο αν το κάνουν μόνα τους και το δουν στην πράξη.
                                       
                                        Τέλος γράφουν την νεά πράξη στο κάτω μέρος και υπολογίζουν το αποτέλεσμα. Μπορούν να εξασκηθούν πολλές φορές με πολλά παραδείγματα για το λόγο αυτό δημιούργησα τις κάρτες με τις πράξεις που υπάρχουν στο πακέτο, ώστε να τραβούν μια πράξει από εκει και να την τοποθετούν στο πάνω μέρος αντί να την γράφουν. Μπορούν έτσι να δουλέψουν μόνα τους!
                                        Η δουλειά αυτή μπορεί να γίνει σε δυάδες έτσι ώστε να εξασκηθούν και τα δυο παιδιά αλλά παράλληλα να μπορείς να παρακολουθείς και την πρόοδο όλων.

                                       Μόλις εξασκηθούν αρκετά μπορείς να συνεχίσεις με τα φύλλα εργασίας. 

                                       


                                        Αν χρειαστεί μπορούν να χρησιμοποιήσουν ακόμα την καρτέλα με τα κυβάκια. Για τον λόγο αυτό το κάθε φύλλο εργασίας έχει επάνω τα “πλαίσια των 10” ώστε να μπορούν να τα χρησιμοποιήσουν με κάτι μικρό όπως φασολάκια.

                                       

                                        Κάθε φύλλο εργασίας έχει ένα γράμμα επάνω ανάλογα με το επίπεδο που θες να δουλέψεις.
                                      Α= αρχάριο  Β=κανονικό  Γ=εξασκημένοι

                                       

                                        Σκοπός όλης αυτής της διαδικασίας είναι να καταλάβουν τι πρέπει να κάνουν κι έτσι να καταφέρουν να αναπτύξουν την πρακτική στο μυαλό. Στην ουσία θέλουμε στο τέλος της διαδικασία αν πχ ρωτήσεις πόσο κάνει 9+5 να το μετατρέπουν αυτόματα σε 10+4 και να υπολογίζουν 14.
                                       
                                      Τώρα είναι έτοιμα για….
                                       

                                      4. Το πάτημα στη δεκάδα!

                                       

                                        Θα χρειαστεί ξανά η καρτέλα με τα “πλαίσια του 10” και τα κυβάκια αρίθμησης ή ότι άλλο μπορεί να φανεί χρήσιμο για να τοποθετήσουν πάνω σε αυτή.

                                        Ξεκίνησα με ένα παράδείγμα πρόσθεσης με το 9 για να θυμηθούν την προηγούμενη διαδικασία.
                                        Μετά έδωσα ένα παράδειγμα πρόσθεσης με το 8, με το 7, με το 6 κ.τλ. Η διαδιακασία εργασίας είναι αντίστοιχή με την προηγούμενη φάση. 

                                       

                                        Για παράδειγμα αν έχουμε την πρόσθεση 7+6. Πρέπει αρχικά να τοποθετήσουν το 7 στο ένα “πλαίσιο του 10” και στο άλλο το 6 με κυβακια άλλου χρώματος. 

                                       

                                         Τότε ρωτάς ποιος είναι ο εύκολος αριθμός για να κάνεις πράξεις. Κανονικά θα πρέπει να απαντήσουν το 10 και τότε του ζητάς αν μπορούν να φτιάξουν ένα δέκα στην καρτέλα τους. Έχοντας δανείσει 3 στο 7 τότε ρωτάς γιατί 3 και όχι 1 όπως την προηγούμενη φορά; Η απάντηση που περιμένεις και έρχεται είναι ότι το 7 χρειάζεται 3 κι όχι 1 γιατί 7+3 κάνει 10.

                                         Αυτό ίσως κάποια παιδιά το καταλάβουν βλέποντας ότι στο 7 υπάρχουν 3 άδεια κουτάκια. Αλλά αν κάποιο από τα παιδιά δυσκολεύεται κατά τη διαδικασία παροτρύνουμε να βρουν με τα δάχτυλα ποσα θέλει ακόμα το 7 για να κάνει το 10. Η διαδιακασία με τα δάχτυλα συνήθως τους είναι πιο εύκολη λόγω της προηγούμενη εξοικείωσης, αλλά θα τα βοηθήσει και όταν δε θα έχουν τη βοήθεια της καρτέλας με τα “κουτάκια του 10”.

                                        Σε αυτό το σημείο ρωτάς ποια ειναι η πράξη για να υπολογίσουν αυτό που έχουν μπροστά τους. Κανονικά θα πρέπει να απαντήσουν ότι έχουν 10+3. Οπότε τη σημειώνουν στο κάτω μέρος της καρτέλας.
                                        Τώρα είναι έτοιμα να σχηματοποιήσουν τη διαδικασία που έκαναν με τα κυβάκια.
                                        Επαναλαμβάνεις ένα ακόμα παράδειγμα με τα παιδιά π.χ. 8+7 και μόλις τελειώσουν τη διαδικασία κι έχουν τοποθετήσει τα κυβάκια στην κάρτα τους ρωτάς:
                                        Πόσα χρειάζεται το 8 για να γίνει 10; η απάντηση είναι 2 και η επόμενη ερώτηση είναι ποιος του τα έδωσε αυτά τα δυο. Η απάντηση είναι το 7
                                      Τότε σχηματίζεις τα δυο ποδαράκια στο 7 και το ένα κλοτσάει το 2 στο 8. Άρα τελειώσαμε ή μας έχει μείνει τίποτα; Λογικά περιμένεις η απάντηση να είναι το 5 (αν χρειαστεί συμβουλεύονται την κάρτα τους) γιατί 5+2 κάνει 7 και τότε βάζεις στο άλλο ποδαράκι το 5.
                                        Η συνέχεια είναι γνωστή. Κυκλώνεις το 8 με το 2 γιατί κάνει 10 και υποδεικνύεις ότι έχει μείνει ακόμα το 5, το οποίο κυκλώνεις μόνο του. Αυτό παράλληλα το βλέπουν και στην κάρτα τους. Και γράφεις από κάτω τη νέα πράξη 10+5 και υπολογίζεις το αποτέλεσμα.
                                       

                                       

                                      Είναι πια έτοιμα να εξασκηθούν με τα φύλλα εργασίας. Αρχικά μπορούν να χρησιμοποιούν την κάρτα με τα κυβάκια είτε σε δυάδες είτε ατομικά και σταδιακά όσα μπορούν αφήνουν την κάρτα και δουλεύουν μόνα τους. Το κάθε παιδάκι χρειάζεται το χρόνο του και γι αυτό παρακολουθούμε πώς εργάζονται και τα παροτρύνουμε να δουλέψουν μόνα τους. Σε περίπτωση που δυσκολεύονται χωρίς την κάρτα να βρουν πόσα χρειάζεται να δανειστεί τα ωθούμε να χρησιμοποιήσουν τα χέρια τους.

                                       

                                      Τα φύλλα εργασίας βρίσκονται στο πακέτο: Πάτημα στη δεκάδα

                                        Μετά από αυτή τη διαδικασία είναι περιττές οι ασκήσεις του βιβλίου και ίσως τα μπερδέψουν λίγο. Οπότε θα ήταν καλό να κάνουμε επιλογή ανάλογα με το χρόνο και τις ανάγκες των παιδιών.

                                      Η ιδέα και ο τρόπος διδασκαλίας είναι από : http://missgiraffesclass.blogspot.gr/2016/01/making-10-to-add.html 

                                      Όλο το υλικό και τα φύλλα εργασία μπορείται να τα βρείτε εδώ: Πάτημα στη δεκάδα