Στη Β’ τάξη στο 9ο κεφάλαιο του βιβλίου της γλώσσας τα παιδιά έρχονται για πρώτη φορά σε επαφή με την κλίση των ουσιαστικών.
Αλλά τι είναι ουσιαστικά;
Δεν έχει αναφερθεί μέχρι αυτή τη στιγμή ο όρος αυτός. Μήπως ήρθε η στιγμή να μάθουν τι είναι το ουσιαστικό;
Για το λόγο αυτό κι επειδή το κεφάλαιο αυτό επεξεργάζεται τα επίθετα και τη χρήση τους για την περιγραφή αντικειμένων σκέφτηκα να κάνω ένα μάθημα για το τι είναι ουσιαστικά.
Ξεκινώντας με το κείμενο στη σελίδα 6 του 2ου τεύχους και μέσα από τις ερωτήσεις επεξεργασίας, στάθηκα στο τι συνάντησαν τα παιδιά στο ταξίδι τους στην Χωχαρούπα. Αφού έγραψα τις λέξεις που μου είπαν στον πίνακα, ρώτησα τι λέξεις είναι αυτές.
Ρήματα δεν ήταν… Επίθετα δεν ήταν… Τι ήταν; Ήταν πράγματα όμως και φυτά και δέντρα, όπως μου ανέφεραν.
– Όλα αυτά που μου λέτε μπορούμε να τα πιάσουμε; Ήταν η ερώτησή μου. Η απάντηση ήταν ναι.
Το συμπέρασμα ήταν πιο εύκολο τώρα. Υπάρχουν κάποιες λέξεις που μας δείχνουν πράγματα που μπορούμε να τα πιάσουμε αν θελήσουμε ή μπορούμε να τα δείξουμε ή να είμαστε μέσα σε αυτά όπως ένα σπίτι.
Αυτές οι λέξεις λέγονται ουσιαστικά. Είχε έρθει η στιγμή να κατηγοριοποιήσουμε τα ουσιαστικά που είχαμε βρει για να τα κατανοήσουν καλύτερα.
Στον πίνακα έβαλα την αφίσα που είχα σχεδιασμένη μόνο με μολύβι. Άρχισα να τους κάνω ερωτήσεις για να ομαδοποιήσουν τις λέξεις αυτές.
Πρώτα τους κύκλωνα με ένα χρώμα τις λέξεις που άνηκαν στην ίδια κατηγορία, τα ρωτούσα τι μας δείχνουν αυτές οι λέξεις ή τι κοινό έχουν. Π.χ. είναι όλες άνθρωποι(πρόσωπα) άρα τα ουσιαστικά μας δείχνουν ένα πρόσωπο. Στη συνέχεια συμπλήρωνα την αφίσα.
Παράλληλα τα παιδιά χρωμάτιζαν το αντίστοιχο πορτάκι του τετραδίου τους.
Μετά τους ζητούσα αν μου πουν παραδείγματα ουσιαστικών από την αντίστοιχη κατηγορία τα οποία έγραφα πάνω στην αφίσα.
Τέλος τα παιδιά έγραφαν στο τετράδιό τους μερικά δικά τους παραδείγματα. Τους ζήτησα να σκεφτούν πέντε.
Με το ίδιο τρόπο εργάστηκα για όλες τις κατηγορίες των ουσιαστικών.
Στο τέλος τους ζήτησα να γίνουν ντετέκτιβς ουσιαστικών! Τους έδωσα ένα μικρό κειμενάκι στο οποίο έπρεπε να εντοπίσουν και να χρωματίσουν τα ουσιαστικά. Μόλις τελειώναν το κολλούσαν και στο τετράδιο.
Μερικές φορές έχει σημασία το πώς θα αναφέρεις κάτι. Το ότι έπρεπε να γίνουν ντετέκτιβς ουσιαστικών, τους έβαζε σε έναν ρόλο ξεχωριστό και το κίνητρο για να προσέξουν και να τα εντοπίσουν ήταν μεγαλύτερο!
Το φύλλο εργασίας δεν προλάβαμε να το κάνουμε στην τάξη και γι’ αυτό δόθηκε σαν εργασία για το σπίτι.