Η κλίμακα του χάρτη

Μαρ 202320

Η κλίμακα του χάρτη είναι ένα μέτρο του μεγέθους με το οποίο διάφορα χαρακτηριστικά αναπαριστώνται πάνω στο χάρτη. Η κλίμακα είναι ένα κλάσμα, ένας λόγος, του μεγέθους των χαρακτηριστικών πάνω στο χάρτη προς το πραγματικό μέγεθος επί του εδάφους. Ως λόγος , η κλίμακα είναι αδιάστατο μέγεθος . Για παράδειγμα  χάρτης της ΓΥΣ με κλίμακα 1 : 5.000, σημαίνει ότι ένα εκατοστό στο χάρτη αντιστοιχεί σε 5.000 εκατοστά στο έδαφος. Με την κλίμακα του χάρτη μπορούμε να προσδιορίσουμε το πραγματικό μέγεθος (π.χ. πλάτος) ενός οικοπέδου στο έδαφος.

scale

Μετράμε το οικόπεδο με ένα χάρακα (2,3 cm) και εξισώνουμε το λόγο της μετρημένης τιμής προς την πραγματική (x cm) με την κλίμακα. Στη συνέχεια λύνουμε ως προς x και λαμβάνουμε το πραγματικό πλάτος του οικοπέδου. Προσοχή στις μονάδες του λόγου που πρέπει να είναι ίδιες και που μπορούμε στη συνέχεια να μετατρέψουμε ανάλογα.

Συχνά διαβάζουμε σε σχετικές δημοσιεύσεις για μεγάλης και μικρής κλίμακας χάρτες. Μεγάλης κλίμακας χάρτης είναι ένας με μεγάλο λόγο (ο παρανομαστής είναι μικρός). Έτσι, ένας χάρτης 1: 5.000 έχει μεγαλύτερη κλίμακα από έναν 1:25.000. Χάρτης μεγάλης κλίμακας απεικονίζει μια μικρή περιοχή, όπως ένα χωριό, ενώ χάρτης  μικρής κλίμακας μπορεί να περιέχει έναν νομό ή μια ολόκληρη περιφέρεια. Ο τύπος του αντικειμένου που επιλέγουμε για να αναπαραστήσουμε γεωγραφικά χαρακτηριστικά στο χάρτη εξαρτάται από την κλίμακα του χάρτη. Για παράδειγμα τα ποτάμια αναπαριστώνται ως γραμμές σε ένα χάρτη της Ελλάδος  διότι σε τέτοια κλίμακα το πλάτος τους είναι σχεδόν αμελητέο για να ληφθεί υπόψη.

Ωστόσο όταν δεδομένα αποθηκεύονται σε ένα ΓΣΠ, δεν έχουν κάποια κλίμακα διότι αυτό που αποθηκεύουμε είναι οι συντεταγμένες τους. Τα δεδομένα αυτά αποκτούν κλίμακα τη στιγμή που ζητούμε να εμφανιστούν σε μια οθόνη ή να εκτυπωθούν σε έναν εκτυπωτή. Βέβαια, τα γεωγραφικά δεδομένα έχουν πάντα μια πηγαία κλίμακα (source scale), την αρχική κλίμακα ή ανάλυση από την οποία δημιουργήθηκε η ψηφιακή τους εκδοχή. Κανονικά στα δεδομένα ενός ΓΣΠ θα πρέπει να αποδίδεται ένα εύρος επιτρεπτών κλιμάκων (scale range) στις οποίες η απεικόνιση των δεδομένων αυτών, έχει νόημα και αξία.

από κάτω από: Εκπαιδευτικά Θέματα | με ετικέτα , , ,  |  Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Η κλίμακα του χάρτη    

Αναπαράσταση αντικειμένων του πραγματικού κόσμου πάνω στο χάρτη

Ιαν 202325

Για να δημιουργήσει κάποιος έναν ψηφιακό χάρτη θα πρέπει πρώτα να αποθηκεύσει σε έναν Η/Υ, δεδομένα διαφόρων τύπων και πληροφορίες που σχετίζονται με αυτά. Η γεωγραφική πληροφορία μπορεί να περιλαμβάνει δεδομένα που διακρίνονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες: διακριτά και συνεχή. Τα διακριτά δεδομένα είναι αντικείμενα του πραγματικού κόσμου με συγκεκριμένες τοποθεσίες ή όρια, όπως π.χ. σπίτια, δρόμοι, ή νομοί. Από την άλλη τα συνεχή δεδομένα αναπαριστούν ποσότητες που μπορούν να μετρηθούν οπουδήποτε πάνω στη Γη, όπως π.χ. θερμοκρασίες ή υψόμετρα.

discrete0001

Υπάρχουν πολλοί διαφορετικοί τύποι δεδομένων που χρησιμοποιούνται από τα προγράμματα GIS. Ωστόσο η πλειοψηφία αυτών χρησιμοποιεί μόνο δυο τύπους: τον τύπο vector (διανυσματικό) που σχεδιάστηκε για να χρησιμοποιείται επί διακριτών δεδομένων και τον τύπο raster (ψηφιδωτό) για τα συνεχή δεδομένα. Και οι δυο τύποι είναι γεωαναφερόμενοι, που σημαίνει ότι η πληροφορία που διατηρούν είναι συσχετισμένη με μια συγκεκριμένη θέση της επιφάνειας της γης που δηλώνεται σε ένα σύστημα κλασικών χωρικών συντεταγμένων (x – y), π.χ. το γνωστό γεωγραφικό μήκος και γεωγραφικό πλάτος. O vector (διανυσματικός) τύπος κάνει χρήση βασικών χαρακτηριστικών σχημάτων (features) για να αναπαραστήσει διακριτά αντικείμενα. Ένα σημείο μπορεί να αναπαριστά μια μοναδική τοποθεσία, όπως π.χ. ένα πηγάδι ή ένα μετεωρολογικό σταθμό. Μια γραμμή αναπαριστά γραμμικά αντικείμενα όπως δρόμους ή ποτάμια. Ένα πολύγωνο αναπαριστά μια κλειστή περιοχή όπως ένας νομός ή μια περιφέρεια. Τα σετ διανυσματικών δεδομένων περιλαμβάνουν δυο μέρη: (α) μια ή περισσότερες τοποθεσίες x-y που τοποθετούν το χαρακτηριστικό στην επιφάνεια της Γης και έναν πίνακα που αποθηκεύει τις ιδιότητές τους (attributes), δηλ. πληροφορία για κάθε χαρακτηριστικό, όπως π.χ. όνομα νομού, πληθυσμός, κλπ. Ένα σετ από όμοια χαρακτηριστικά που αποθηκεύονται μαζί στο GIS, όπως π.χ. οι 51 νομοί που αποτελούν την Ελλάδα, ονομάζεται κλάση χαρακτηριστικών. Μια κλάση χαρακτηριστικών μπορεί να περιέχει μόνο ενός τύπου χαρακτηριστικό: σημεία ή γραμμές ή πολύγωνα, αλλά ποτέ ένα συνδυασμό αυτών και τα χαρακτηριστικά αυτά μάλιστα θα πρέπει να αναπαριστούν ίδιου τύπου πράγματα. Για παράδειγμα οι περιφέρειες και οι νομοί παρότι και οι δυο αναπαριστάνονται με πολύγωνα, θα πρέπει να αποθηκεύονται σε δυο διαφορετικές κλάσεις  χαρακτηριστικών.

Ο τύπος δεδομένων raster αναπαριστά μια γεωγραφική περιοχή με τη χρήση μικρών τετραγώνων, τα pixels (ψηφίδες, εικονοστοιχεία), καθένα από τα οποία περιέχει έναν αριθμό που διατηρεί μια τιμή μετρημένη ή υπολογιζόμενη. Μερικά raster διατηρούν φυσικές ποσότητες όπως π.χ. υψόμετρα, θερμοκρασία ή ύψη υετού. Άλλα raster μπορούν να διατηρούν τιμές χρώματος ή φωτεινότητας που συνθέτουν τις γνωστές αεροφωτογραφίες, τις δορυφορικές εικόνες, ή χάρτες σαρωμένους από χαρτί.

Μερικές φορές ακόμα και διακριτά χαρακτηριστικά, όπως πολύγωνα χρήσης γης ή τύπων εδάφους, μπορούν να αναπαρασταθούν σε raster μορφή εάν είναι απαραίτητο.

Οι χάρτες συχνά κατασκευάζονται από πολλαπλά σετ δεδομένων. Κάθε τέτοιο σετ ονομάζεται στρώμα (layer) όταν τοποθετείται στο χάρτη και τα στρώματα τοποθετούνται με ιεραρχική σειρά που ορίζεται από τον χαρτογράφο. Συνήθως με τα στρώματα τύπου raster ή τα στρώματα με πολύγωνα στο κάτω μέρος και τα στρώματα με σημεία ή γραμμές στην κορυφή έτσι ώστε να μην επισκιάζονται από τα προηγούμενα.

από κάτω από: Εκπαιδευτικά Θέματα | με ετικέτα ,  |  Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Αναπαράσταση αντικειμένων του πραγματικού κόσμου πάνω στο χάρτη    

Τομέας Δομικών Έργων, Δομημένου Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού

Ιαν 202317

Σε ορισμένα ΕΠΑΛ με τομέα Δομικών Έργων, Δομημένου Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού υπάρχουν σχετικά μαθήματα, όπως

  • Εφαρμογές Γεωπληροφορικης στα Τεχνικά Έργα – Γ’ τάξη ΕΠΑΛ
  • Εφαρμογές Γεωπληροφορικης στα Τεχνικά Έργα – Γ’ τάξη ΕΠΑΛ
  • Ψηφιακή χαρτογραφία – Β’ τάξη ΕΠΑΛ (2ο μέρος του μαθήματος “τοπογραφικό σχέδιο και ψηφιακή χαρτογραφία” )

με αξιόλογα εκπαιδευτικά βοηθήματα που αφορούν στα Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών. Ο συνάδελφος Γιάννης Τζωρτζάκης, Συντονιστής Εκπαιδευτικού Έργου Πολ. Μηχανικών και Αρχιτεκτόνων στην ιστοσελίδα που διατηρεί Ψηφιακή Χαρτογραφία & Γεωπληροφορική μεταξύ άλλων εκπαιδευτικών υλικών και πληροφοριών, διαθέτει προς μεταφόρτωση το βιβλίο ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΕΦΑΡΜΟΓΕΣ ΓΕΩΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ ΣΤΑ ΤΕΧΝΙΚΑ ΕΡΓΑ – 2η έκδοση και το βιβλίο Τοπογραφική Απεικόνιση και Ψηφιακή Χαρτογραφία για μαθητές Από το AutoCAD στο GIS – Μέρος Δεύτερο – Δραστηριότητες και Φύλλα Έργου που χρησιμοποιούνται στη διδασκαλία των ανωτέρω μαθημάτων.

από κάτω από: Βιβλιοπαρουσίαση, Χωρίς κατηγορία | με ετικέτα , ,  |  Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τομέας Δομικών Έργων, Δομημένου Περιβάλλοντος και Αρχιτεκτονικού Σχεδιασμού    

Υδρολογία με χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών και δεδομένων τηλεπισκόπησης, ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ/ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ/ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Ν. ΚΑΤΣΑΝΟΥ

Ιαν 202317

Σύμφωνα με τις συγγραφείς το πολύ αξιόλογο βιβλίο (το οποίο είναι δωρεάν διαθέσιμο στη διεύθυνση εδώ): “…αποτελείται από δεκαέξι κεφάλαια. Στόχος του είναι να εφοδιάσει τους φοιτητές με την απαραίτητη γνώση των αρχών της υδρολογίας, αλλά και των νέων τεχνολογικών επιτευγμάτων στους τομείς των ΓΣΠ και της Τηλεπισκόπησης προκειμένου να μπορέσουν να ανταποκριθούν στοιχειωδώς στις απαιτήσεις των σύγχρονων περιβαλλοντικών θεμάτων που σχετίζονται με τη διαχείριση του νερού και την προστασία του. Στα πρώτα κεφάλαια αναλύει και ερμηνεύει τις παραμέτρους του Υδρολογικού κύκλου δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα ακόλουθα μεγάλα θέματα:

α) στη Δυναμική Εξατμισοδιαπνοή:
β) στα υδρογραφήματα και στις μεθόδους υπολογισμού της απορροής:

Στη συνέχεια παρουσιάζονται σε όλες οι βασικές γνώσεις που χρειάζεται ένας επιστήμονας γύρω από τα αντικείμενα των ΓΣΠ και της Τηλεπισκόπησης και των εφαρμογών τους στην Υδρολογία.

Παρουσιάζονται σε ξεχωριστά κεφάλαια οι βασικές έννοιες των ΓΣΠ, των Συστημάτων Συντεταγμένων, των Προβολικών συστημάτων (παρουσιάζονται λεπτομερώς αυτά τα προβολικά που χρησιμοποιούνται στον Ελλαδικό χώρο) και οι βασικές αρχές προ-επεξεργασίας δεδομένων τηλεπισκόπησης.
Σε ξεχωριστό κεφάλαιο γίνεται εκτενής αναφορά στα Ψηφιακά Μοντέλα Αναγλύφου και στο πως αυτά μπορούν να χρησιμοποιηθούν στην Υδρολογία για τον αυτόματο υπολογισμό υδρολογικών λεκανών και την αυτόματη εξαγωγή υδρογραφικού δικτύου.

Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι βασικές έννοιες της χωρικής παρεμβολής και πως αυτές μπορεί να εφαρμοστούν στην υδρολογία.

Τέλος παρουσιάζεται η πλέον σύγχρονη διαδικασία της χρήσης θερμικών δεδομένων τηλεπισκόπησης για τον υπολογισμό της εξατμισοδιαπνοής με πολλά παραδείγματα από τον Ελλαδικό χώρο”. Το βιβλίο περιέχει τα κεφάλαια:

1. Τηλεπισκόπηση και Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών
2. Συστήματα συντεταγμένων
3. Χαρτογραφικές προβολές – Προβολικά συστήματα συντεταγμένων
4. Ψηφιακή επεξεργασία εικόνας
5. Ψηφιακά μοντέλα αναγλύφου
6. Ψηφιακά μοντέλα αναγλύφου και Υδρολογία
7. Χωρική Παρεμβολή
8. Θερμικά δεδομένα Τηλεπισκόπησης και εφαρμογές στην Υδρολογία
9. Βασικές Υδρολογικές έννοιες
10. Στατιστικές έννοιες στην Υδρολογία
11. Κλιματικές παράμετροι

και θεωρώ ότι μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη πηγή υλικού για το θέμα των Γ.Σ.Π. που ενδιαφέρει την κοινότητά μας.

από κάτω από: Βιβλιοπαρουσίαση | με ετικέτα  |  Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Υδρολογία με χρήση γεωγραφικών συστημάτων πληροφοριών και δεδομένων τηλεπισκόπησης, ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΛΑΜΠΡΑΚΗΣ/ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ Γ. ΝΙΚΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ/ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΑ Ν. ΚΑΤΣΑΝΟΥ    

Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, Νίκη ΕΥΕΛΠΙΔΟΥ / Βαρβάρα ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Ιαν 202317

Σύμφωνα με τις συγγραφείς το πολύ αξιόλογο βιβλίο (το οποίο είναι δωρεάν διαθέσιμο στη διεύθυνση εδώ): “…αποτελεί ένα απόφθεγμα 20 χρόνων εμπειρίας στα ΓΣΠ και το οποίο έχει σκοπό να προσφέρει στην επιστημονική και φοιτητική κοινότητα ένα νέο σύγγραμμα που θα ακολουθεί τις εξελίξεις της τεχνολογίας, των εφαρμογών και της πληροφορικής. Σε κάθε περίπτωση, το αντικείμενο των ΓΣΠ όπως και κάθε αντικείμενο πληροφορικής οφείλει να εξελίσσεται, οπότε οι συγγραφείς θεώρησαν επιβεβλημένο να προσφέρουν στην Πανεπιστημιακή κοινότητα ένα νέο, επικαιροποιημένο σύγγραμμα για τα ΓΣΠ.” Το βιβλίο περιέχει τα κεφάλαια

1. Θεωρητική προσέγγιση (Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών)
2. Βασικά χαρακτηριστικά και δυνατότητες των G.I.S.
3. Εισαγωγή δεδομένων (Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών)
4. Διαχείριση δεδομένων
5. Ανάλυση γεωγραφικών και περιγραφικών δεδομένων
6. Διαμόρφωση χάρτη (Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών)

και θεωρώ ότι μπορεί να αποτελέσει χρήσιμη πηγή υλικού για το θέμα των Γ.Σ.Π. που ενδιαφέρει την κοινότητά μας.

από κάτω από: Βιβλιοπαρουσίαση | με ετικέτα  |  Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, Νίκη ΕΥΕΛΠΙΔΟΥ / Βαρβάρα ΑΝΤΩΝΙΟΥ    

Τι είναι ένα GIS σύστημα;

Ιαν 202313

GIS είναι τα αρχικά από τον όρο Geographic Information Systems, δηλαδή Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών (Γ.Σ.Π.). Το GIS είναι ένα σύνολο από υπολογιστικά εργαλεία που επιτρέπει στους χρήστες του να δουλέψουν με δεδομένα που έχουν σχέση με μια συγκεκριμένη θέση πάνω στη γη. Παρότι πολλοί πιστεύουν ότι ένα GIS είναι ένα ψηφιακό χαρτογραφικό σύστημα, στην πραγματικότητα οι δυνατότητες που προσφέρει είναι πολύ μεγαλύτερες. Ένα GIS είναι ουσιαστικά μια βάση δεδομένων σχεδιασμένη να επεξεργάζεται χαρτογραφικά δεδομένα.

από κάτω από: Χωρίς κατηγορία | με ετικέτα ,  |  Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Τι είναι ένα GIS σύστημα;    

Ενημέρωση

Ιαν 202311

Όποιος εκπαιδευτικός θέλει να προσθέσει υλικό ή γενικότερα να γίνει συντάκτης στο παρόν ιστολόγιο παρακαλώ να επικοινωνήσει μαζί μου. Επίσης όποιος αναγνώστης του ιστολογίου θεωρεί κάποιο σχόλιο ή άρθρο ακατάλληλο ή άσχετο ή ότι παραβιάζει τυχόν πνευματικά δικαιώματα να με ενημερώσει.

από κάτω από: Χωρίς κατηγορία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Ενημέρωση    

Καλωσόρισμα

Ιαν 202311

Το παρόν ιστολόγιο έχει σκοπό να αποτελέσει ένα εκπαιδευτικό χώρο συγκέντρωσης υλικού, ανταλλαγής απόψεων και αλληλοβοήθειας των εκπαιδευτικών που ενδιαφέρονται να εντάξουν τα γεωγραφικά συστήματα πληροφοριών και ειδικότερα το ArcGIS στην εκπαιδευτική πράξη.

από κάτω από: Χωρίς κατηγορία | Δεν επιτρέπεται σχολιασμός στο Καλωσόρισμα    


Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση
Μετάβαση σε γραμμή εργαλείων