Τα παιδιά θρηνούν;
Ναι, θρηνούν αλλά διαφορετικά από εμάς τους ενηλίκους.
Μερικές από τις συχνότερες και απόλυτα φυσιολογικές εκδηλώσεις θρήνου στα παιδιά είναι 1. θλίψη, 2. ξεσπάσματα θυμού ή κλάματος (πολλές φορές για ασήμαντο λόγο), 3. διάφοροι φόβοι (φόβος αποχωρισμού από αγαπημένα πρόσωπα, φόβος για το σκοτάδι), 4. αλλαγές στις συνήθειες του ύπνου και του φαγητού, 5.αλλαγές στη συμπεριφορά (απομόνωση, εσωστρέφεια, επιθετικότητα, μείωση της απόδοσης στο σχολείο, ριψοκίνδυνη συμπεριφορά), 6. εκδήλωση συμπεριφορών προηγούμενων σταδίων ανάπτυξης (πιπίλα, ενούρηση, εξάρτηση από ενήλικες), 7. επίμονη αναζήτηση του ατόμου που πέθανε και συνεχείς σκέψεις γύρω από το θάνατο του, 8. σωματικά συμπτώματα (πονοκέφαλοι, στομαχικές διαταραχές, αναπνευστικά προβλήματα, έξαρση αλλεργιών.
Ποιες είναι οι ανάγκες ενός παιδιού που θρηνεί;
1.Να κατανοήσει ακριβώς τι συνέβη στο αγαπημένο του πρόσωπο και γιατί
2.Να έρθει σε επαφή και να εκφράσει τα συναισθήματα που προκαλεί η απώλεια
3.Να διατηρήσει ζωντανή την ανάμνηση του αγαπημένου προσώπου
4.Να συνεχίσει τη ζωή του και να επενδύσει σε άλλες σχέσεις
5.Να δέχεται στήριξη από το περιβάλλον του
Πώς στηρίζουμε το παιδί που θρηνεί;
1.Ενημερώνοντάς το έγκαιρα, αξιόπιστα και με απλά λόγια
2.Ενθαρρύνοντάς το να εκφράσει τα συναισθήματά του
3.Διευκολύνοντάς το να διατηρήσει την ανάμνηση του προσώπου που πέθανε
4.Ενισχύοντας τη συμμετοχή του στο οικογενειακό πένθος
5.Εξασφαλίζοντας τη συνέχεια και τη σταθερότητα στις συνθήκες ζωής του
6.Παρέχοντας υποστήριξη σε σταθερή βάση
Πώς ενημερώνουμε ένα παιδί;
- Δεν αποκρύπτουμε το γεγονός.
Η απόκρυψη της πραγματικότητας ή η παροχή ψεύτικων πληροφοριών αντί να προστατεύει τα παιδιά, τους δημιουργεί πρόσθετα προβλήματα. Η σιωπή που επικρατεί τα κάνει να αισθάνονται μόνα και αποκομμένα από την υπόλοιπη οικογένεια, τα αναγκάζει να κλειστούν στον εαυτό τους και να δώσουν τις δικές τους ερμηνείες που συχνά είναι πιο τρομακτικές και από την ίδια την πραγματικότητα .
- Ενημερώνουμε αμέσως μετά το γεγονός.
Η καθυστέρηση δημιουργεί σύγχυση, παρερμηνείες ανασφάλεια και φόβο. Εξηγούμε με ακρίβεια και ειλικρίνεια τι συνέβη, πώς συνέβη, και προσαρμόζουμε το λεξιλόγιό μας στο επίπεδο κατανόησης του παιδιού.
- Χρησιμοποιούμε τις σωστές λέξεις.
Mεταχειριζόμαστε λέξεις όπως «πέθανε» «θάνατος», και όχι διφορούμενες όπως «χάθηκε» έφυγε» τον πήρε ο Θεός. Οι διφορούμενες ασαφείς εκφράσεις συχνά παρερμηνεύονται και ιδιαίτερα από μικρότερα παιδιά που δυσκολεύονται να κατανοήσουν ότι ο θάνατος είναι οριστικός.
- Δεν ωραιοποιούμε την πραγματικότητα του θανάτου.
Η πραγματικότητα, αν και οδυνηρή, δεν αλλάζει. Μπορούμε να εξηγήσουμε τι συμβαίνει όταν κάποιος πεθαίνει λέγοντας για παράδειγμα «το σώμα του σταματά να λειτουργεί, η καρδιά του δεν χτυπάει πια, δεν σκέπτεται δεν αισθάνεται. Βάζουμε το σώμα σε ένα κουτί που το λέμε φέρετρο και το βάζουμε στη γη στο νεκροταφείο»
- Τονίζουμε στο παιδί ότι δεν έχει ευθύνη για αυτό που συνέβη.
Το διαβεβαιώνουμε ότι τίποτα από όσα έκανε, σκέφθηκε ή είπε (αταξίες, απαγορευμένες πράξεις ή σκέψεις) δεν προκάλεσαν το θάνατο του αγαπημένου του ανθρώπου και τονίζουμε ότι δεν υπάρχει τίποτα που θα μπορούσε να είχε κάνει για να αποτρέψει αυτόν τον θάνατο.
- Πληροφορούμε το παιδί για το τι θα συμβεί από δω και πέρα.
Τα παιδιά ανησυχούν για το μέλλον τους. Ποιος θα τα φροντίσει, θα τα διαβάσει. Τα ενημερώνουμε για το ποιες συνήθειες θα παραμείνουν σταθερές αλλά και για τις αλλαγές που πρόκειται να συμβούν στη ζωή της οικογένειας.
Διατηρούμε την ανάμνηση του αγαπημένου προσώπου
Αναφερόμαστε στο πρόσωπο που πέθανε. Δεν αποτρέπουμε το παιδί από το να μιλά για αυτό. Καλλιεργούμε ένα κλίμα που νιώθει ότι μπορεί να εκφραστεί ελεύθερα. Μοιραζόμαστε τις αναμνήσεις μας από το πρόσωπο που πέθανε. Συζητούμε με το παιδί για τις δικές του και τις δικές μας αναμνήσεις. Μερικές αναμνήσεις μπορεί να είναι καλές, άλλες άσχημες, όπως συμβαίνει σε όλες τις σχέσεις. Αποφεύγουμε την εξιδανίκευση του ατόμου που πέθανε.