Χωρίς κατηγορία

Ο Ρωμανός Λακαπηνός ξεκινά τη μεγάλη αντεπίθεση του Βυζαντίου εναντίον των Αράβων. Μετά τον στρατηγό Ιωάννη Κουρκούα, ο οποίος κατέλαβε την Έδεσσα της Συρίας, ακολουθούν 3 μεγάλοι στρατηγοί-αυτοκράτορες, οι οποίοι ανέκτησαν πολλά εδάφη για χάρη του Βυζαντίου. Αυτοί ήταν: ο Νικηφόρος Φωκάς, ο Ιωάννης Τσιμισκής και ο Βασίλειος Β΄ο επονομαζόμενος Βουλγαροκτόνος. Σ΄αυτόν λοιπόν αναφέρεται και η σημερινή μας ανάρτηση.

Υπ. Καθηγητής
Αθαν. Γρούδος ΠΕ 07

Βασίλειος Β´ ο Βουλγαροκτόνος

Ο Βασίλειος Β’ (958 – 15 Δεκεμβρίου 1025), ο επονομαζόμενος Βουλγαροκτόνος, ήταν Βυζαντινός αυτοκράτορας της Μακεδονικής δυναστείας, ο οποίος βασίλεψε από τις 10 Ιανουαρίου 976 έως το θάνατό του στις 15 Δεκεμβρίου 1025, χαρίζοντας την τελευταία περίοδο πολιτικής ακμής στην αυτοκρατορία.

Ο Βασίλειος επέβλεψε τη σταθεροποίηση και την επέκταση των ανατολικών συνόρων της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και, πάνω απ’ όλα, την τελική και πλήρη υποταγή της Βουλγαρίας, τον κυριότερο ευρωπαϊκό εχθρό της αυτοκρατορίας. Γι’ αυτό και ονομάστηκε από μεταγενέστερους συγγραφείς ως Βουλγαροκτόνος, με το οποίο είναι ευρύτερα γνωστός.

Παρά τους σχεδόν συνεχείς πολέμους, ο Βασίλειος Β’ έδειξε επίσης διοικητικές ικανότητες, μειώνοντας τη δύναμη των μεγάλων γαιοκτημόνων, που κυριαρχούσαν στη διοίκηση και στο στρατό, και γεμίζοντας τα θησαυροφυλάκια της αυτοκρατορίας.

Ο Βασίλειος Β’ πέθανε σε ηλικία 67 ετών, στις 15 Δεκεμβρίου του 1025, έχοντας περάσει σχεδόν ολόκληρη τη ζωή του πολεμώντας. Τις τελευταίες μέρες σχεδίαζε μία στρατιωτική εκστρατεία για να ανακτήσει τη Σικελία.

Ο Βασίλειος Β’ ήταν να ταφεί στην τελευταία διαθέσιμη σαρκοφάγο στη ροτόντα του Μέγα Κωνσταντίνου στο Ναό των Αγίων Αποστόλων. Ωστόσο ο ίδιος είχε ζητήσει από τον αδελφό του και διάδοχο Κωνσταντίνο Η’ να ταφεί χωρίς πομπές και επισημότητες στο Ναό του Αγίου Ιωάννη του Θεολόγου στην περιοχή Έβδομον, έξω από τα τείχη της Κωνσταντινούπολης. Το 1204, ο τάφος λεηλατήθηκε από τους σταυροφόρους της Δ’ Σταυροφορίας. Η επιγραφή του τάφου είναι άγνωστης πατρότητας και χρονολογίας και είναι γνωστή μέσω χειρογράφων που σώθηκαν.

Στίχοι ἐπιτάφιοι εἰς τὸν τάφον κυροῦ Βασιλείου τοῦ Βουλγαροκτόνου καὶ βασιλέως.
ἄλλοι μὲν ἄλλῃ τῶν πάλαι βασιλέων
αὑτοῖς προαφώρισαν εἰς ταφὴν τόπους,
ἐγὼ δὲ Βασίλειος, πορφύρας γόνος,
ἵστημι τύμβον ἐν τόπῳ γῆς Ἑβδόμου
καὶ σαββατίζω τῶν ἀμετρήτων πόνων
οὓς ἐν μάχαις ἔστεργον, οὓς ἐκαρτέρουν·
οὐ γάρ τις εἶδεν ἠρεμοῦν ἐμὸν δόρυ,
ἀφ’ οὗ βασιλεὺς οὐρανῶν κέκληκέ με
αὐτοκράτορα γῆς, μέγαν βασιλέα·
ἀλλ’ ἀγρυπνῶν ἅπαντα τὸν ζωῆς χρόνον
Ῥώμης τὰ τέκνα τῆς Νέας ἐρυόμην
ὁτὲ στρατεύων ἀνδρικῶς πρὸς ἑσπέραν,
ὁτὲ πρὸς αὐτοὺς τοὺς ὅρους τοὺς τῆς ἕω,
ἱστῶν τρόπαια πανταχοῦ γῆς μυρία·
καὶ μαρτυροῦσι τοῦτο Πέρσαι καὶ Σκύθαι,
σὺν οἷς Ἀβασγός, Ἰσμαήλ, Ἄραψ, Ἴβηρ·
καὶ νῦν ὁρῶν, ἄνθρωπε, τόνδε τὸν τάφον
εὐχαῖς ἀμείβου τὰς ἐμὰς στρατηγίας.

Στη λογοτεχνία

Το 1911 εκδόθηκε το δεύτερο μυθιστόρημα της Πηνελόπης Δέλτα, με τίτλο “Στον Καιρό του Βουλγαροκτόνου”^[

Το 1964 εκδόθηκε το δημοφιλές ιστορικό μυθιστόρημα του Κ. Κυριαζή “Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος “^[

Το 1976 η Αγγλίδα συγγραφέας Ρόζμαρι Σάτκλιφ απεικόνισε τον Βασίλειο Β’ στο ιστορικό μυθιστόρημα “Blood Feud” από την οπτική ενός μέλος τού πρόσφατα δημιουργημένου Τάγματος των Βαράγγων.

Το 1996 εκδόθηκε το βιβλίο της Μαρίνας Λουκάκη “Ο Βασίλειος Β’ Βουλγαροκτόνος και η Πηνελόπη Δέλτα”.

Από την πλευρά του, ο Βούλγαρος πολιτισμολόγος Αλεξάντερ Κιόσεφ έγραψε στο “Understanding the Balkans”: “Ο ήρωας ενός έθνους μπορεί να είναι ο κακός του γείτονά του (…) Ο Βυζαντινός αυτοκράτορας Βασίλειος ο Βουλγαροκτόνος, σημαντική προσωπικότητα στο ελληνικό πάνθεον των ηρώων, δεν είναι λιγότερο σημαντικός ως αντικείμενο μίσους για τη δική μας εθνική μυθολογία”

Παράλληλο προς το Όσο μπορείς του Κ.Π. Καβάφη

Παιδιά της Α΄,

πατήστε στους συνδέσμους δεξιά  το σχετικό σύνδεσμο για την Ομηρική παρομοίωση

και παίξτε μαθαίνοντας στις δραστηριότητες!

Μ. Ντάκουρη

Ὕλη δέ σπέος ἀμφί, πεφύκει τηλεθόωσα

κλήθρη τ΄αἴγειρός τε καί εὐώδης κυπάρισσος

ἔνθα δέ τ΄ὄρνιθες τανυσίπτεροι εὐνάζοντο

σκῶπές τ᾽ ἴρηκές τε τανύγλωσσοί τε κορῶναι

……………………………………………………………………

……………………………………………………………………

κρῆναι δ᾽ ἑξείης πίσυρες ῥέον ὕδατι λευκῷ,

πλησίαι ἀλλήλων τετραμμέναι ἄλλυδις ἄλλη.

Ἀμφί δε λειμῶνες μαλακοί ἴού ἠδέ σελίνου

θήλεον.Ἔνθα κ΄ἔπειτα καί ἀθάνατός περ έπελθών

θηήσαιτο ἰδὼν καὶ τερφθείη φρεσὶν ᾗσιν.

ΦΩΝΕΣ, Κ.Π. ΚΑΒΑΦΗ

Μια διαφορετική μελοποίηση…

Η Ιθάκη του Καβάφη από τον Σον Κόνερι

Για τη Γ΄ Γυμνασίου!

Μ. Ντάκουρη

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΟΜΙΛΙΑ ΤΗΣ Κας ΓΛΥΚΑΤΖΗ ΑΡΒΕΛΕΡ ΣΤΗΝ ΕΤ1

ΕΙΚΟΝΟΜΑΧΙΑ

Η Μικρά Ασία αποτελεί το ζωτικό κέντρο του Βυζαντινού κράτους. Οι Ίσαυροι θέλουν να

αναζωογονήσουν την περιοχή αυτή και δέχονται τις λατρευτικές συνήθειες των ακραίων Μι-

κρασιατικών πληθυσμών. Ήταν συνήθειες ανεικονικές, λάτρευαν το θεό χωρίς να προσκυνούν

την εικονική προσωποποίησή του. Το Βυζάντιο αποφασίζει να μην έχει προσήλωση στις

Άγιες εικόνες. Ο Αυτοκράτορας με διάταγμά του απαγορεύει την προσήλωση και τη λατρεία

των εικόνων.

Η Εικονομαχία – Εικονοκλαστική διαμάχη – διαρκεί πάνω από έναν αιώνα.

Η Πόλη βγάζει τις εικόνες. Ο Χριστός της Πύλης της Χάλκης δεν υπάρχει πια και αντικαθίστα-

ται από το σταυρικό σύμβολο.

Στα ανατολικά σύνορα (Μ. Ασία) ήταν οι περισσότεροι ανεικονικοί πληθυσμοί.

Οι Ίσαυροι ήταν ταξιδιάρηδες, με την έννοια των στρατιωτικών επιχειρήσεων – εκστρατειών

και εμπόδισαν την Αραβική εγκατάσταση στη Μ. Ασία.

Ο αυτοκράτορας Νικηφόρος έφερε ελληνικούς πληθυσμούς. Στα ανατολικά υπήρχαν οι Άρα-

βες και στα δυτικά (Βαλκάνια) οι Έλληνες.

Οι Σλάβοι (σκλαβηνίτες, εξ ου και ο όρος «σκλαβηνίες») εκχριστιανίζονται.

Η Αγία Θεοδώρα επανέφερε τις εικόνες και εγκατέστησε την Ορθοδοξία (Σύνοδος του

843 μ.Χ.)

Υπεύθυνος Καθηγητής

Αθανάσιος Γρούδος