4. Αναπαράσταση εικόνας


📘4.1 Κατηγορίες γραφικών

Τι είναι τα γραφικά;

  • Γραφικά είναι εικόνες που φτιάχνονται και εμφανίζονται σε υπολογιστές, κινητά και οθόνες.

  • Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι γραφικών: διανυσματικά και ψηφιογραφικά.


Δείτε στο photodentro.edu.gr

Δείτε στο photodentro.edu.gr

1. Διανυσματικά γραφικά (Vector Graphics)

Τι είναι:

  • Φτιάχνονται από γραμμές, σχήματα και καμπύλες, όχι από μικρά τετραγωνάκια (pixels).

  • Σκεφτείτε τα σαν σχέδια με χάρακα και μολύβι που μπορείτε να μεγεθύνετε όσο θέλετε χωρίς να χαλάνε.

  • Κάθε στοιχείο περιγράφεται με μαθηματικούς τύπους και όχι με χρώματα σε pixels.

Χαρακτηριστικά:

  • Μπορούν να μεγεθυνθούν ή να μικρύνουν χωρίς να χάνουν ποιότητα.

  • Απαιτούν μικρό χώρο αποθήκευσης, ακόμα κι αν η εικόνα γίνει πολύ μεγάλη.

Χρήσεις:

  • Λογότυπα εταιρειών

  • Σχέδια και εικονογραφήσεις

  • Αφίσες, πανό, σχέδια που χρειάζονται μεγάλες διαστάσεις

Τύποι αρχείων:

  • SVG, AI, EPS

Παράδειγμα για να καταλάβουμε:

  • Ένα διανυσματικό κύκλος μπορεί να μεγαλώσει όσο θέλουμε χωρίς να θολώσει.

  • Αν το ίδιο κύκλος ήταν φωτογραφία (ψηφιογραφικό), θα γινόταν θολό αν τον μεγεθύναμε πολύ.


2. Ψηφιογραφικά γραφικά (Raster/Bitmap)

Τι είναι:

  • Αποτελούνται από μικρά τετραγωνάκια (pixels), καθένα με το δικό του χρώμα.

  • Όλα μαζί φτιάχνουν την εικόνα που βλέπουμε.

Χαρακτηριστικά:

  • Ιδανικά για φωτογραφίες και εικόνες με λεπτομέρειες.

  • Αν τα μεγεθύνετε πολύ, εμφανίζεται θόλωση (pixelation).

  • Το μέγεθος του αρχείου αυξάνεται όσο μεγαλώνει η ανάλυση.

Χρήσεις:

  • Φωτογραφίες

  • Wallpaper

  • Ψηφιακά έργα τέχνης

Τύποι αρχείων:

  • JPG, PNG, GIF, BMP


Σύγκριση Διανυσματικών – Ψηφιογραφικών:

Χαρακτηριστικό Διανυσματικά Ψηφιογραφικά
Μέγεθος εικόνας Μικρό, ανεξάρτητο από διαστάσεις Μεγάλο αν υψηλή ανάλυση
Μεγέθυνση Χωρίς απώλεια ποιότητας Χάνει ποιότητα (pixelation)
Χρήση Λογότυπα, σχέδια Φωτογραφίες, ζωγραφιές

Με μια Ματιά

Vector Bitmap


📘 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.2 – Χρωματικά Μοντέλα

RGB – CMY/CMYK – HSB


🎨 Τι είναι “Χρωματικό Μοντέλο”;

Ένα χρωματικό μοντέλο είναι ένας τρόπος με τον οποίο ο υπολογιστής περιγράφει τα χρώματα με αριθμούς.
Κάθε χρώμα εκφράζεται με συγκεκριμένες τιμές.

👉 Στον ψηφιακό κόσμο, τα χρώματα δεν αποθηκεύονται σαν λέξεις (“κόκκινο”).
Αποθηκεύονται σαν αριθμοί.

Παράδειγμα:
Κόκκινο = (255, 0, 0)


🟦 1. ΜΟΝΤΕΛΟ RGB (Red – Green – Blue)

Το RGB χρησιμοποιείται σε οθόνες:

  • Υπολογιστές

  • Τηλεοράσεις

  • Κινητά

  • Laptop

  • Tablet

✔ Πώς λειτουργεί;

Η οθόνη δεν έχει χρώματα όπως μπογιές. Έχει φως σε τρία χρώματα:

🔴 Κόκκινο
🟢 Πράσινο
🔵 Μπλε

Αν τα τρία φώτα αναμειχθούν σε διαφορετική ένταση, φτιάχνουν όλα τα χρώματα.

✔ Παραδείγματα για RGB

  • Μαύρο = (0, 0, 0) → δεν ανάβει κανένα φως

  • Λευκό = (255, 255, 255) → ανάβουν όλα στο φουλ

  • Κόκκινο = (255, 0, 0)

  • Πράσινο = (0, 255, 0)

  • Μπλε = (0, 0, 255)

Κάθε αριθμός δείχνει πόσο «δυνατά» ανάβει το φως.

✔ Παραδείγματα για καλύτερη κατανόηση

Χρώμα στην οθόνη Πώς γράφεται σε RGB Εξήγηση
Ροζ (255, 100, 200) Πολύ κόκκινο, λίγο πράσινο, πολύ μπλε
Κίτρινο (255, 255, 0) Κόκκινο + Πράσινο
Light Blue (80, 200, 255) Λίγο κόκκινο, αρκετό πράσινο, πολύ μπλε

🟧 2. ΜΟΝΤΕΛΟ CMY / CMYK

  • Χρησιμοποιείται στην ΕΚΤΥΠΩΣΗ.
  • Οι εκτυπωτές δεν χρησιμοποιούν RGB.
  • Χρησιμοποιούν μελάνια, όχι φως.

Τα βασικά χρώματα εκτύπωσης είναι:

🔵 Cyan (γαλάζιο)
🟣 Magenta (ροζ-μοβ)
🟡 Yellow (κίτρινο)
⚫ Black = K (για να έχουμε καθαρό μαύρο)

✔ Γιατί χρησιμοποιούμε άλλο μοντέλο στην εκτύπωση;

Η οθόνη «φωτίζει» το χρώμα. Το χαρτί δεν φωτίζεται. Το χαρτί απορροφά το φως από το περιβάλλον.

Γι’ αυτό το μοντέλο CMYK αφαιρεί φως αντί να το προσθέτει.

✔ Πολύ απλή εξήγηση:

  • RGB → χρώματα φωτός → οθόνες

  • CMYK → χρώματα μελανιού → εκτυπωτές

✔ Παραδείγματα CMYK

Χρώμα CMYK τιμές Τι σημαίνει
Κόκκινο (0, 100, 100, 0) Δεν έχει γαλάζιο, έχει πολύ magenta και yellow
Πράσινο (100, 0, 100, 0) Πολύ γαλάζιο, καθόλου magenta
Μωβ (0, 100, 0, 0) Πολύ magenta

🟩 3. ΜΟΝΤΕΛΟ HSB (Hue – Saturation – Brightness)

Το HSB χρησιμοποιείται σε προγράμματα επεξεργασίας εικόνας όπως:

  • Photoshop

  • Canva

  • GIMP

  • Illustrator

✔ Εύκολη εξήγηση:

Το HSB βοηθάει να καταλάβουμε το χρώμα οπτικά, όχι με αριθμούς.

🔹 H = Hue (Απόχρωση)

Ποιο χρώμα είναι;
Κόκκινο; Πράσινο; Μπλε; Πορτοκαλί;

🔹 S = Saturation (Κορεσμός)

Πόσο έντονο είναι το χρώμα;

  • Χαμηλό S → ξεθωριασμένο

  • Υψηλό S → ζωντανό

🔹 B = Brightness (Φωτεινότητα)

Πόσο φωτεινό ή σκοτεινό είναι το χρώμα;

  • Χαμηλό B → σκοτεινό

  • Υψηλό B → φωτεινό

✔ Παραδείγματα

  • Ένα κόκκινο με χαμηλό S → γίνεται ροζ

  • Ένα χρώμα με χαμηλό B → γίνεται σκούρο

  • Αν αυξήσουμε S + B → γίνεται ζωντανό και φωτεινό


🟦 ΣΥΓΚΡΙΤΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

Μοντέλο Πού χρησιμοποιείται Τι χρώματα έχει Τι πρέπει να θυμάται ο μαθητής
RGB Οθόνες Φως Κόκκινο-Πράσινο-Μπλε
CMYK Εκτύπωση Μελάνι Γαλάζιο-Ματζέντα-Κίτρινο-Μαύρο
HSB Γραφιστική / Canva Απόχρωση–Ένταση–Φωτεινότητα Αλλάζω το χρώμα εύκολα

📘 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.3 – Χαρακτηριστικά Ψηφιακής Εικόνας

Ανάλυση – Βάθος Χρώματος – Μέγεθος Αρχείου


🖼️ Τι είναι μια ψηφιακή εικόνα;

Μια ψηφιακή εικόνα αποτελείται από πολλά μικρά τετραγωνάκια, που λέγονται pixel.
Κάθε pixel έχει το δικό του χρώμα.
Όλα μαζί δημιουργούν την εικόνα που βλέπουμε στην οθόνη.


🟦 1. Ανάλυση (Resolution)

Η ανάλυση δείχνει πόσα pixel έχει μια εικόνα οριζόντια και κάθετα.

✔ Παράδειγμα:

  • 1920 × 1080 px
    → 1920 pixel οριζόντια
    → 1080 pixel κάθετα

✔ Τι σημαίνει στην πράξη;

  • Περισσότερα pixel = πιο καθαρή εικόνα

  • Λιγότερα pixel = θολή εικόνα

✔ Παράδειγμα σύγκρισης:

  • Εικόνα 400 × 300 px → θολή

  • Εικόνα 4000 × 3000 px → πολύ καθαρή


🟩 2. Βάθος Χρώματος (Color Depth)

Το βάθος χρώματος δείχνει πόσα χρώματα μπορεί να έχει ένα pixel.

Μετριέται σε bits.

✔ Βασικές τιμές:

  • 1 bit: 2 χρώματα (μαύρο–άσπρο)

  • 8 bit: 256 χρώματα

  • 24 bit (True Color): 16 εκατομμύρια χρώματα

✔ Σημασία:

  • Μεγάλο βάθος χρώματος = πολλά χρώματα = πιο φυσική εικόνα

  • Μικρό βάθος χρώματος = λίγα χρώματα = άτονη εικόνα


🟥 3. Μέγεθος Αρχείου Εικόνας

Το μέγεθος αρχείου δείχνει πόσο χώρο πιάνει η εικόνα στη μνήμη του υπολογιστή.
Μετριέται σε: KB, MB, GB

✔ Από τι εξαρτάται;

  1. Ανάλυση: πολλά pixel → μεγαλύτερο αρχείο

  2. Βάθος χρώματος: περισσότερα χρώματα → περισσότερα bits → μεγαλύτερο αρχείο

  3. Συμπίεση εικόνας:

    • JPEG → μικρό μέγεθος

    • PNG → μεγαλύτερο

    • RAW → πολύ μεγάλο

✔ Παράδειγμα:

Η ίδια φωτογραφία μπορεί να έχει:

  • JPEG → 300 KB

  • PNG → 1.5 MB

  • RAW → 25 MB


🧩 Απλά Παραδείγματα για Κατανόηση

✔ Παράδειγμα 1

Εικόνα 640×480 px
→ λίγα pixel
→ μικρό αρχείο
→ όχι πολύ καθαρή

✔ Παράδειγμα 2

Εικόνα 4000×3000 px
→ πολλά pixel
→ καθαρή εικόνα
→ μεγάλο αρχείο

✔ Παράδειγμα 3

Βάθος χρώματος:

  • 1 bit → 2 χρώματα

  • 8 bit → 256 χρώματα

  • 24 bit → φυσικά χρώματα


****Επανάληψη Θεωρίας****

4.1 Κατηγορίες γραφικών

Κάνε κλικ –> Επεξηγηματικό Βίντεο

Κάνε κλικ –> Εκπαιδευτικές Κάρτες

Κάνε κλικ –> Κουίζ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.2 – Χρωματικά Μοντέλα RGB – CMY/CMYK – HSB

Κάνε κλικ –> Επεξηγηματικό Βίντεο

Κάνε κλικ –> Εκπαιδευτικές Κάρτες

Κάνε κλικ –> Κουίζ

ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.3 – Χαρακτηριστικά Ψηφιακής Εικόνας

Κάνε κλικ –> Επεξηγηματικό Βίντεο

Κάνε κλικ –> Εκπαιδευτικές Κάρτες

Κάνε κλικ –> Κουίζ


Δραστηριότητες:

  1. Δημιουργία Διανυσματικού γραφικού
  2. Επεξεργασία Διανυσματικής Εικόνας
  3. Δημιουργία Ψηφιογραφικού γραφικού
  4. Έλεγχος χαρακτηριστικών Ψηφιογραφικής εικόνας
  5. Επισκεφθείτε το Canva και δημιουργήστε ένα απλό διανυσματικό σχέδιο (π.χ. σχήματα ή λογότυπο).
  6. Σκεφτείτε: Για ένα λογότυπο εταιρείας, ποιο είδος γραφικού είναι καλύτερο και γιατί;

📘 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.4 – ΜΟΡΦΕΣ ΑΡΧΕΙΩΝ ΕΙΚΟΝΑΣ


🖼️ Τι είναι μορφή αρχείου εικόνας;

Η μορφή αρχείου εικόνας δείχνει:

  • πώς αποθηκεύεται η εικόνα

  • πόσο χώρο πιάνει

  • αν χάνει ποιότητα ή όχι

Κάθε μορφή έχει διαφορετική χρήση.


🟦 1. JPEG (ή JPG)

Η πιο συνηθισμένη μορφή εικόνας.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Έχει συμπίεση

  • Χάνει λίγη ποιότητα

  • Έχει μικρό μέγεθος αρχείου

✔ Πού χρησιμοποιείται:

  • Φωτογραφίες

  • Internet

  • Κινητά

  • Social media

✔ Παράδειγμα:

Μια φωτογραφία από κινητό → JPEG

👉 Κατάλληλο για φωτογραφίες, όχι για σχέδια με γράμματα.


🟩 2. PNG

Μορφή εικόνας χωρίς απώλειες ποιότητας.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Δεν χάνει ποιότητα

  • Υποστηρίζει διαφάνεια (transparent)

  • Μεγαλύτερο αρχείο από JPEG

✔ Πού χρησιμοποιείται:

  • Λογότυπα

  • Εικονίδια

  • Εικόνες με γράμματα

👉 Κατάλληλο για γραφικά, όχι για πολλές φωτογραφίες.


🟨 3. GIF

Απλή μορφή εικόνας.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Λίγα χρώματα

  • Μικρό μέγεθος

  • Μπορεί να είναι κινούμενη εικόνα

✔ Πού χρησιμοποιείται:

  • Κινούμενα εικονίδια

  • Απλά animations

  • Internet

👉 Δεν είναι κατάλληλο για φωτογραφίες.


🟥 4. BMP

Παλιά μορφή εικόνας.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Καμία συμπίεση

  • Πολύ μεγάλο αρχείο

  • Καλή ποιότητα

✔ Χρήση:

  • Σπάνια σήμερα

  • Κυρίως παλιές εφαρμογές

👉 Δεν χρησιμοποιείται στο internet.


🧠 Σύγκριση μορφών εικόνας

Μορφή Ποιότητα Μέγεθος Χρήση
JPEG Καλή Μικρό Φωτογραφίες
PNG Πολύ καλή Μεσαίο Λογότυπα
GIF Χαμηλή Μικρό Κινούμενες εικόνες
BMP Άριστη Πολύ μεγάλο Σπάνια

🎯 1η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 

🎯 2η ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ 


📘 ΚΕΦΑΛΑΙΟ 4.5 – ΜΟΡΦΕΣ ΑΡΧΕΙΩΝ ΗΧΟΥ ΚΑΙ ΒΙΝΤΕΟ


🔊 ΜΟΡΦΕΣ ΑΡΧΕΙΩΝ ΗΧΟΥ


🟦 1. MP3

Η πιο γνωστή μορφή ήχου.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Συμπίεση

  • Μικρό μέγεθος

  • Καλή ποιότητα

✔ Χρήση:

  • Μουσική

  • Κινητά

  • Internet

👉 Η πιο συνηθισμένη μορφή ήχου.


🟩 2. WAV

Μορφή ήχου χωρίς συμπίεση.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Πολύ καλή ποιότητα

  • Πολύ μεγάλο αρχείο

✔ Χρήση:

  • Επαγγελματικός ήχος

  • Στούντιο

👉 Καλή ποιότητα αλλά «βαρύ» αρχείο.


🟨 3. AAC

Μοντέρνα μορφή ήχου.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Καλύτερη ποιότητα από MP3

  • Μικρό μέγεθος

✔ Χρήση:

  • Smartphones

  • Streaming


🎥 ΜΟΡΦΕΣ ΑΡΧΕΙΩΝ ΒΙΝΤΕΟ


🟥 1. MP4

Η πιο διαδεδομένη μορφή βίντεο.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Καλή ποιότητα

  • Μικρό μέγεθος

  • Υποστηρίζεται παντού

✔ Χρήση:

  • YouTube

  • Κινητά

  • Υπολογιστές

👉 Η καλύτερη επιλογή για βίντεο.


🟦 2. AVI

Παλαιότερη μορφή βίντεο.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Καλή ποιότητα

  • Μεγάλο αρχείο

✔ Χρήση:

  • Παλιότερα συστήματα


🟩 3. MKV

Μορφή υψηλής ποιότητας.

✔ Χαρακτηριστικά:

  • Πολύ καλή εικόνα και ήχος

  • Μεγάλο αρχείο

✔ Χρήση:

  • Ταινίες

  • Υψηλή ανάλυση


🧠 Σύγκριση ήχου & βίντεο

Ήχος:

Μορφή Ποιότητα Μέγεθος
MP3 Καλή Μικρό
WAV Άριστη Πολύ μεγάλο
AAC Πολύ καλή Μικρό

Βίντεο:

Μορφή Ποιότητα Μέγεθος
MP4 Πολύ καλή Μικρό
AVI Καλή Μεγάλο
MKV Άριστη Πολύ μεγάλο

💻 Προγράμματα για άνοιγμα αρχείων εικόνας, ήχου και βίντεο

multimedia programs2

🎯 ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

1️⃣ Βρες στο κινητό σου:

  • 1 εικόνα JPEG

  • 1 τραγούδι MP3

  • 1 βίντεο MP4

2️⃣ Ποια μορφή θα διάλεγες:

  • για φωτογραφία;

  • για μουσική;

  • για βίντεο στο YouTube;

 

3️⃣Συμπληρώστε τα κενά


Δείτε στο LearningApps.org
Αλλαγή μεγέθους γραμματοσειράς
Αντίθεση