Η εκπαίδευση κατά τον 15ο και 16ο αιώνα

Τότε οι περισσότεροι Έλληνες λόγιοι καταφεύγουν στη Δύση και γίνονται εμψυχωτές της αναγέννησης του έθνους. Κύριος λόγος αυτής της καταφυγής τους είναι η καταπίεση των Τούρκων.

Αλλά και οι παραμείναντες στον Ελλαδικό χώρο Έλληνες, δε σταματούν τις προσπάθειες για διατήρηση της πνευματικής κίνησης και οργανώνονται γύρω από την Εκκλησία. Έτσι ο Γενάδιος Σχολάριος ιδρύει την Πατριαρχική του Γένους Σχολή. Όμως αυτή δεν επαρκούσε για όλο το έθνος. Γι’ αυτό τα περισσότερα ελληνόπαιδα μάθαιναν λίγα «γράμματα» από τους μοναχούς και τους ιερείς κάθε χωριού ή πόλης, μέσω των εκκλησιαστικών βιβλίων.

Η εκπαίδευση κατά το 17ο αιώνα

Αυτή την περίοδο έχουμε σημαντική βελτίωση της νεοελληνικής εκπαίδευσης. Το 1621 ιδρύεται το «Φλαγγινιανόν Φροντιστήριον» από τον Κερκυραίο Θωμά Φλαγγίνο. Εκεί δίδαξε ο Κρης Φραγκίσκος και ο Ηλίας Μηνιάτης. Αυτό το εκπαιδευτήριο λειτούργησε μέχρι το τέλος του 18ου αιώνα.

Άλλο σημαντικό εκπαιδευτήριο κατά τον 17ο αιώνα ήταν η Πατριαρχική Ακαδημία Κων/πόλεως, όπου δίδαξε ο Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρης (1572-16380. αυτός ίδρυσε το 1627 ελληνικό τυπογραφείο στην Κων/πολη και μετέφρασε την Καινή Διαθήκη. Εκεί, επίσης, δίδαξε ο Θεόφιλος Κορυδαλέας (1625-1641), που υπήρξε ο πρώτος φορέας των διδαγμάτων της δυτικής σκέψης.

Κατά τον ίδιο αιώνα η παιδεία εξαπλώνεται στην Ήπειρο. Το 1647 ίδρυσε στα Ιωάννινα σχολείο ο Επιφάνιος. Ακόμη, κατά τα μέσα του 17ου αιώνα, ιδρύθηκε και το φροντιστήριο της Τραπεζούντας.