ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ΄

ΜΑΘΗΑΜΤΙΚΑ ΣΤ

1η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ-Αριθμοί και πράξεις

Στην 1η ενότητα θα ασχοληθούμε μ­ε τους αριθμούς και τις πράξεις με  αριθμούς.

Θα ξεκινήσουμε από τα αριθμητικά σύμβολα τα οποία χρησιμοποιούμε από την Α’ Δημοτικού για να φτιάξουμε τους αριθμούς και να κάνουμε υπολογισμούς. Ξέρετε πως οι Ινδοί τα χρησιμοποιούσαν από το 350 π.Χ.; Γνωρίζετε ακόμα ότι τα δίδαξαν αργότερα οι Άραβες στους Ευρωπαίους και για το λόγο αυτό ονομάστηκαν «αραβικοί αριθμοί»; Τα σύμβολα που γνωρίζουμε δεν τελειοποιήθηκαν σε κάποιον ορισμένο χρόνο ή τόπο αλλά εξελίχτηκαν με συνεχή ανάπτυξη και πιθανότατα τελειοποιήθηκαν τους τελευταίους αιώνες.

­Λέξεις κλειδιά: πράξεις, φυσικοί αριθμοί, δεκαδικοί αριθμοί, υποδιαστολή, κλάσματα

1ο Γράμμα προς τους γονείς (από τη συγγραφική ομάδα)


Λήψη αρχείου

2η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ-Εξισώσεις

Στην 2η ενότητα θα ασχοληθ­ούμε με τις εξισώσ­εις.

Με άλλα λόγια, με τη χρήση γραμμάτων ή συμβόλων στη θέση ενός αριθμού που δεν γνωρίζουμε. Από την 8η χιλιετία π.Χ. οι κάτοικοι της Μεσοποταμίας, πολύ πριν από τους Σουμέριους, χρησιμοποιούσαν ένα σύστημα αριθμητικής καταγραφής βασισμένο σε μικρές πήλινες «μάρκες». Από εκεί πληροφορούμαστε ότι χρησιμοποιούσαν αριθμητικές μεθόδους πολύ πιο εξελιγμένες από την απλή καταμέτρηση γεωργικών προϊόντων και τους απλούς εμπορικούς και οικονομικούς σκοπούς της εποχής τους. Βρέθηκαν στις «μάρκες» προβλήματα της εποχής εκείνης που απαιτούν τη χρήση εξισώσεων για την επίλυσή τους. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω πρόβλημα.

Βρήκα μια πέτρα. Δεν (τη) ζύγισα. Αφαίρεσα το ένα έβδομο. Πρόσθεσα το ένα ενδέκατο. Αφαίρεσα το ένα δέκατο τρίτο. (Τη) ζύγισα. Ποιο ήταν το αρχικό βάρος της πέτρας;

Φαίνεται πως τα Μαθηματικά ήταν για τους κατοίκους της Μεσοποταμίας ένα απαραίτητο εργαλείο με το όποιο μπορούσαν να αποκρυπτογραφήσουν τις κινήσεις του Ουρανού και μια γλώσσα με την οποία μπορούσαν να επικοινωνήσουν και να καταλάβουν τους θεούς τους.

 Λέξεις κλειδιά: εξισώσεις, μεταβλητή, αφαιρετέος, προσθετέος, παράγοντας γινομένου, διαιρετέος

2ο Γράμμα προς τους γονείς (από τη συγγραφική ομάδα)


Λήψη αρχείου

3η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ-Λόγοι – Αναλογίες

Στην 3η ενότητα θα ασχο­ληθούμε με τους λόγους και τις αναλογίες.

Ανάμεσα στις πρώτες μαθηματικές ιδέες των προϊστορικών ανθρώπων είναι οι αναλογίες και η συμμετρία. Οι πρωτόγονες ζωγραφιές στα σπήλαια μαρτυρούν την ύπαρξη αυτών των ιδεών. Οι ζωγραφιές αυτές έχουν σχεδιαστεί από επιδέξιους τεχνίτες οι οποίοι στην προσπάθειά τους να ερμηνεύσουν το περιβάλλον απόδωσαν εικόνες ζώων, κυνηγών, γεωμετρικών σχημάτων κ.ά. σε μεγέθη όχι τυχαία αλλά σε αναλογία με την πραγματικότητα. Όπως τότε, έτσι και σήμερα η μελέτη του περιβάλλοντος έδωσε στον άνθρωπο τα ερεθίσματα ώστε να συστηματοποιήσει τις σκέψεις του και να τις μετατρέψει σε γνώση. Η γνώση αύτη αποτελεί το εργαλείο που χρησιμοποιεί ο άνθρωπος για να ερμηνεύει το περιβάλλον του, αλλά ταυτόχρονα είναι και η βάση που του επιτρέπει να επιδρά σε αυτό.­

Λέξεις κλειδιά: λόγοι, αναλογίες, ποσοστά, σταθερά ποσά, μεταβλητά ποσά

3ο Γράμμα προς τους γονείς (από τη συγγραφική ομάδα)


Λήψη αρχείου

4η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ-Συλλογή και επεξεργασία Δεδομένων

Στην 4η εν­ότητα θα ασχοληθούμε με τη συλλογή και την επεξεργασία δεδομένων.

Όλες οι πληροφορίες που μπορούμε να συγκεντρώσουμε από παρατηρήσεις, μετρήσεις, εξετάσεις ερωτηματολόγια κ.λπ. λέγονται δεδομένα. Για να μπορέσεις να ερμηνεύσεις τα δεδομένα αυτά πρέπει να τα οργανώσεις και να τα παρουσιάσεις με τη μορφή εικόνας. Τι είδους εικόνα θα διαλέξεις όμως; Η Στατιστική θα σε βοηθήσει να κατασκευάζεις τέτοιες εικόνες αλλά και να τις ερμηνεύεις. Καλή διασκέδαση λοιπόν παρέα με τις εικόνες και τη Στατιστική… ­

 Λέξεις κλειδιά: ραβδόγραμμα, εικονόγραμμα, μέσος όρος, γραφήματα

4ο Γράμμα προς τους γονείς (από τη συγγραφική ομάδα)


Λήψη αρχείου

5η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ-Μετρήσεις – Μοτίβα

Στην 5η ενότητα θα ασχοληθούμε με τις μετρήσεις και τα μοτίβα.

Οι μετρήσεις είναι ίσως η εφαρμογή των μαθηματικών στην καθημερινή μας ζωή. Μετράμε αποστάσεις, διαστάσεις, το χρόνο, το βάρος και το κόστος. Μπορείς να φανταστείς τη ζωή σου χωρίς όλες αυτές τις μετρήσεις; Τα μοτίβα είναι η «μαγεία της επανάληψης». Θα έχεις δει υφαντά και κεντήματα ή χαλιά λαϊκής τέχνης. Ένα απλό σχέδιο επαναλαμβάνεται και δημιουργεί μια πολύ όμορφη σύνθεση. Στη ζωγραφική οι πίνακες του­ Esher είναι διάσημοι ακριβώς γι’ αυτό το χαρακτηριστικό: για τα μοτίβα από τα οποία αποτελούνται. Είναι εξαιρετικά προκλητικό να ψάχνεις για μοτίβα! Μόλις ανακαλύψεις το μοτίβο μπορείς να προβλέψεις τι ακολουθεί! Καλή διασκέδαση …

Λέξεις κλειδιά: μήκος, σύνθετα μοτίβα, γεωμετρικά μοτίβα, αριθμητικά μοτίβα

5ο Γράμμα προς τους γονείς (από τη συγγραφική ομάδα)


Λήψη αρχείου

6η ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ-Γεωμετρία

Στην 6η ενότητα θ­α ασχοληθούμε με τη Γεωμετρία.

Η Γεωμετρία σε πρωτόγονη και εντελώς πρακτική μορφή φαίνεται πως προέκυψε στην αρχαία εποχή από την ανάγκη των ανθρώπων να οροθετήσουν την περιουσία τους. Ο Ηρόδοτος, για παράδειγμα, (5ος αιώνας π.Χ.) αναφέρει πως στην αρχαία Αίγυπτο μετά τις ετήσιες πλημμύρες του Νείλου ο βασιλιάς έστελνε τους «μετρητές» οι οποίοι όριζαν ξανά τα σύνορα των χωραφιών των Αιγυπτίων αγροτών που είχαν χαθεί με τις πλημμύρες. Από την ανάγκη αυτή, κατά μια εκδοχή, ξεπήδησαν οι πρώτες πρακτικές γνώσεις της Γεωμετρίας. Παρόμοιες γνώσεις φαίνεται πως είχαν και άλλοι αρχαίοι πολιτισμοί. Από αρχαίες πινακίδες των Χαλδαίων μαθαίνουμε γνώριζαν να ορίζουν όρια και να τα προσδιορίζουν στις αγοραπωλησίες οικοπέδων. Όλες όμως αυτές οι γνώσεις φαίνεται πως είχαν πρακτικό χαρακτήρα και ήταν περισσότερο τέχνη παρά επιστήμη. Η Γεωμετρία αναπτύχθηκε ως επιστήμη στην αρχαία Ελλάδα. Οι πρώτοι Έλληνες σοφοί που ασχολήθηκαν με τα Μαθηματικά ήταν ο Θαλής ο Μιλήσιος ( 640-546 π.Χ.) και ο Πυθαγόρας ο Σάμιος (580-490 π.Χ.). Ο Θαλής γνώριζε τη σφαιρικότητα της γης, προέβλεπε τις εκλείψεις και χώριζε το έτος σε 365 ημέρες. Ο Πυθαγόρας θεωρούσε σαν τελειότερο γεωμετρικό σχήμα τον κύκλο και τελειότερο στερεό τη σφαίρα. Αργότερα, άλλοι μεγάλοι Έλληνες μαθηματικοί όπως ο Πυθαγόρας, ο Ευκλείδης και ο Δημόκριτος μελέτησαν τα σχήματα με τις ιδιότητές τους και σταδιακά διαμόρφωσαν την επιστήμη της Γεωμετρίας με τη μορφή που τη γνωρίζουμε σήμερα.

 Λέξεις κλειδιά: γεωμετρία, λόγος, αναλογίες, όγκος, κύβος, γωνία

6ο Γράμμα προς τους γονείς (από τη συγγραφική ομάδα)


Λήψη αρχείου

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΣΤ΄- Θεματική Ενότητα 6