Ο Λαγκαδάς είναι κωμόπολη της Κεντρικής Μακεδονίας, έδρα του Δήμου Λαγκαδά της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης. Έχει πληθυσμό 8.447 κατοίκους σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Βρίσκεται στο κέντρο της κοιλάδας της αρχαίας Μυγδονίας, από όπου πέρασε ο Μέγας Αλέξανδρος για τις εκστρατείες του και ο Απόστολος Παύλος για την Θεσσαλονίκη και την Αθήνα. Τόπος πλούσιος με ιστορικά ευρήματα από τους προϊστορικούς χρόνους μέχρι τη νεότερη Ελλάδα.
Ο Λαγκαδάς βρίσκεται βορειοανατολικά της Θεσσαλονίκης, σε απόσταση 20 χιλιομέτρων περίπου από το κέντρο της και σε υψόμετρο 130μ. περίπου. Αποτελεί το σημαντικότερο κέντρο της περιοχής, γνωστό παγκοσμίως για τα ιαματικά λουτρά του που χρονολογούνται από την αρχαιότητα. Το κλίμα είναι ηπειρωτικό. Σε κοντινή απόσταση βρίσκεται η λίμνη Κορώνεια ή Λαγκαδά και Αγίου Βασιλείου, που αποτελούν δυο φυσικά οικοσυστήματα της χώρας μας.
Οι κάτοικοι του Λαγκαδά συμμετείχαν στην επανάσταση του 1821, με γνωστότερο αγωνιστή τον Σταύρο Τζανή, που πήρε μέρος σε πολλές μάχες στη νότιο Ελλάδα. Συνέπεια ήταν η καταστροφή της κωμόπολης ως αντίποινα. Κατά το Μακεδονικό Αγώνα οι Λαγκαδιανοί προσέφεραν πολλά, με κυριότερο Μακεδονομάχο, τον οπλαρχηγό Χρήστο Δρεμλή. Ο Λαγκαδάς απελευθερώθηκε από τους Οθωμανούς στις 27 Οκτωβρίου 1912 κατά τη διάρκεια των Βαλκανικών Πολέμων. Αργότερα, στις 27 Οκτωβρίου 1944, απελευθερώθηκε και από τα γερμανικά στρατεύματα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Λουτρά Λαγκαδά
Ένα από τα πιο γνωστά αξιοθέατα της περιοχής είναι τα Λουτρά Λαγκαδά, που είναι ιαματικές πηγές με ζεστό νερό και τα επισκέπτονται πολλοί άνθρωποι για χαλάρωση και θεραπεία. Η λουτρόπολη που η ιστορία της ξεκινά τους βυζαντινούς χρόνους. Γύρω στο 900μ.Χ ο στρατιωτικός γιατρός Ιουστινιανός έκτισε τους πρώτους λουτήρες που υπάρχουν μέχρι και σήμερα. Αργότερα, προστέθηκε και δεύτερο λουτρικό συγκρότημα που και αυτό είναι σε χρήση μέχρι και σήμερα. Τα δύο αυτά μνημεία έχουν κηρυχτεί διατηρητέα και προστατεύονται από την αρχαιολογική νομοθεσία. Με εξαίρεση τους Βυζαντινούς Ναούς, είναι ένα από τα ελάχιστα μνημεία της Βυζαντινής περιόδου που διατηρούν μέχρι σήμερα την αρχική τους χρήση. Μέσα στη λουτρόπολη λειτουργούν 2 πισίνες ολυμπιακών διαστάσεων που είναι διαθέσιμες και ανοιχτές για το κοινό τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ιστορικά επαγγέλματα και εργαστήρια
Στον Λαγκαδά υπήρχαν παλιότερα διάφορα εργαστήρια και επαγγέλματα που βοήθησαν στην ανάπτυξη της πόλης. Ένα από αυτά ήταν το σαλτσοποιείο, όπου παρασκεύαζαν σάλτσες και προϊόντα από ντομάτα. Τα εργοστάσια αυτά έδιναν δουλειά σε πολλούς κατοίκους της περιοχής.
Άλλο ένα σημαντικό εργοστάσιο που υπήρχε στην περιοχή ήταν η ΑΓΝΟ. Η ΑΓΝΟ ήταν μια μεγάλη γαλακτοβιομηχανία που παρήγαγε γάλα, γιαούρτι, τυρί και άλλα γαλακτοκομικά προϊόντα. Συνεργαζόταν με πολλούς κτηνοτρόφους της περιοχής και βοήθησε στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας. Το εργοστάσιο έδωσε εργασία σε πολλούς κατοίκους του Λαγκαδάς και των γύρω χωριών για πολλά χρόνια. Για αυτό θεωρείται σημαντικό κομμάτι της βιομηχανικής ιστορίας της περιοχής.
Επίσης σημαντικός ήταν και ο μύλος “ΓΕΩΡΓΙΑΔΗ”, όπου οι άνθρωποι άλεθαν το σιτάρι για να φτιάξουν αλεύρι. Οι μύλοι ήταν πολύ σημαντικοί παλαιότερα, γιατί το αλεύρι ήταν βασικό τρόφιμο για την καθημερινή διατροφή των ανθρώπων
Ο πρώτος φωτογράφος του Λαγκαδά.
Στον Λαγκαδά υπήρξε παλιότερα και ένας από τους πρώτους φωτογράφους της περιοχής, ο Θοδωράκης. Το φωτογραφείο του ήταν πολύ σημαντικό για την εποχή, γιατί τότε η φωτογραφία ήταν κάτι καινούργιο και σπάνιο. Πολλοί κάτοικοι της πόλης πήγαιναν εκεί για να φωτογραφηθούν σε σημαντικές στιγμές της ζωής τους, όπως γάμους, βαπτίσεις και οικογενειακές φωτογραφίες. Οι φωτογραφίες αυτές σήμερα αποτελούν σημαντικά ιστορικά τεκμήρια, γιατί δείχνουν πώς ήταν οι άνθρωποι, τα ρούχα και η ζωή στον Λαγκαδά παλαιότερα. Έτσι ο φωτογράφος Θοδωράκης βοήθησε να διατηρηθεί ένα κομμάτι της ιστορίας της πόλης.
Έθιμα και παράδοση
Ο Λαγκαδάς είναι επίσης γνωστός για τα πλούσια έθιμα και τις παραδόσεις του, που διατηρούνται από παλιά μέχρι και σήμερα. Τα έθιμα αυτά συνδέονται με τη θρησκεία, την ιστορία και την καθημερινή ζωή των ανθρώπων της περιοχής.
Τα Αναστενάρια
Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα της περιοχής είναι τα Αναστενάρια. Το έθιμο αυτό γίνεται κάθε χρόνο τον Μάιο προς τιμήν των Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης. Κατά τη διάρκεια της γιορτής, οι συμμετέχοντες χορεύουν με παραδοσιακή μουσική και, σε μια ιδιαίτερη στιγμή του εθίμου, περπατούν ξυπόλητοι πάνω σε αναμμένα κάρβουνα. Οι άνθρωποι που συμμετέχουν πιστεύουν ότι με αυτόν τον τρόπο τιμούν τους αγίους και δείχνουν την πίστη τους.
Παραδοσιακά πανηγύρια και εκκλησίες
Στον Λαγκαδά γίνονται επίσης πολλά πανηγύρια και τοπικές γιορτές. Σε αυτές συμμετέχουν κάτοικοι και επισκέπτες, οι οποίοι χορεύουν παραδοσιακούς χορούς, ακούν μουσική και δοκιμάζουν τοπικά φαγητά. Τα πανηγύρια βοηθούν να διατηρούνται ζωντανές οι παραδόσεις της περιοχής.
Το πανηγύρι της Αγίας Παρασκευής, πολιούχου του Λαγκαδά, εορτάζεται λαμπρά στις 25 και 26 Ιουλίου στον ομώνυμο Μητροπολιτικό Ναό. Περιλαμβάνει πανηγυρικό Αρχιερατικό Εσπερινό, λιτάνευση της ιερής εικόνας στους δρόμους της πόλης και πανηγυρική Θεία Λειτουργία, προσελκύοντας πλήθος πιστών.
Στις 15 Αυγούστου, η πόλη του Λαγκαδά στη Θεσσαλονίκη γιορτάζει με λαμπρότητα την Κοίμηση της Θεοτόκου. Πραγματοποιούνται θρησκευτικές εκδηλώσεις, συμπεριλαμβανομένης της Θείας Λειτουργίας και λιτανεύσεων, ενώ η περιοχή υποδέχεται πλήθος πιστών, προσφέροντας μια παραδοσιακή γιορτινή ατμόσφαιρα.
Το παζάρι του Λαγκαδά
Ένα άλλο σημαντικό έθιμο είναι το εβδομαδιαίο παζάρι του Λαγκαδά. Στο παζάρι συγκεντρώνονται άνθρωποι από πολλά χωριά για να πουλήσουν και να αγοράσουν προϊόντα Εκτός από οικονομική δραστηριότητα, αποτελεί και μια κοινωνική συνάντηση για τους κατοίκους της περιοχής.
Τα έθιμα αυτά δείχνουν πόσο σημαντική είναι η παράδοση για τους κατοίκους του Λαγκαδά και βοηθούν να διατηρείται ζωντανή η πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής Αγαπάμε πολύ τον Λαγκαδά και θεωρούμε ότι σαν νέα γενιά έχουμε χρέος να διατηρούμε τα ήθη και τα έθιμα και να φροντίζουμε τον τόπο που ζούμε και μεγαλώνουμε. Είναι μοναδικός και πάντα θα έχει ξεχωριστή θέση στην καρδιά μου.
ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΘΕΟΔΩΡΑ
ΙΒΡΟΥ ΜΑΡΙΑ
ΚΑΡΑΧΡΥΣΑΦΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ
ΚΟΥΡΟΥΚΛΙΔΟΥ ΔΕΣΠΟΙΝΑ