Από τις 20 έως τις 24 Απριλίου 2026, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού προγράμματος Erasmus+ KA122 με τίτλο «Peers for Peace: Peer Conflict Resolution and European Citizenship», είχα την ευκαιρία να εκπροσωπήσω το Πρότυπο Γενικό Λύκειο Ηρακλείου σε εκπαιδευτική κινητικότητα job shadowing στο Ελσίνκι της Φινλανδίας, παρακολουθώντας τη λειτουργία και τις εκπαιδευτικές πρακτικές δύο σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Τα σχολεία: Sibelius και Ressun IB
Κατά τη διάρκεια της κινητικότητας επισκέφθηκα το Sibelius Upper Secondary School και το Ressun Lukio IB World School, ένα λύκειο που προσφέρει το πρόγραμμα του Διεθνούς Απολυτηρίου (IB).
Στο Sibelius Upper Secondary School συνυπάρχουν μαθητές που ακολουθούν το γενικό πρόγραμμα σπουδών του λυκείου με μαθητές που έχουν εισαχθεί κατόπιν ακροάσεων για να αναπτύξουν καλλιτεχνικές δεξιότητες. Συγκεκριμένα, προσφέρονται περίπου 100 θέσεις για μαθητές που ασχολούνται με μουσικά όργανα και 30 θέσεις για μαθητές που ειδικεύονται στον χορό. Το σχολείο αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα σύνδεσης της γενικής εκπαίδευσης με την καλλιτεχνική δημιουργία.
Το Ressun Lukio IB World School φιλοξενεί μαθητές από διαφορετικές χώρες, δημιουργώντας ένα έντονα πολυπολιτισμικό περιβάλλον. Η γλώσσα διδασκαλίας, συνεργασίας και αξιολόγησης είναι τα αγγλικά, ενώ η εκπαιδευτική προσέγγιση είναι σαφώς μαθητοκεντρική, με έμφαση στη διερεύνηση, τη συνεργασία σε ομάδες και την ανάπτυξη της κριτικής σκέψης.
Μαθητοκεντρική μάθηση στην πράξη
Κοινό χαρακτηριστικό και των δύο σχολείων είναι ο έντονα μαθητοκεντρικός χαρακτήρας της μάθησης. Οι μαθητές συμμετέχουν ενεργά στη διαδικασία, αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και αξιοποιούν την τεχνολογία ως βασικό εργαλείο.
Κάθε μαθητής χρησιμοποιεί το δικό του laptop σε όλα τα μαθήματα, ενσωματώνοντας την τεχνολογία στην καθημερινή εκπαιδευτική πρακτική, όχι απλώς ως υποστήριξη αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της μάθησης.
Ιδιαίτερα εντυπωσιακή ήταν η χρήση εργαστηρίων στα μαθήματα φυσικής, χημείας και βιολογίας, όπου η θεωρία συνδέεται άμεσα με την πράξη. Οι μαθητές πειραματίζονται, διερευνούν και οικοδομούν τη γνώση μέσα από βιωματικές διαδικασίες.
Δημιουργικότητα και επιλογές
Η εκπαίδευση στα σχολεία αυτά δίνει χώρο στη δημιουργικότητα και την προσωπική έκφραση. Οι μαθητές έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν καλλιτεχνικά μαθήματα, αλλά και πιο ιδιαίτερες δραστηριότητες, όπως η Ikebana, ιαπωνική ανθοδετική τέχνη. Συνεπώς, η τέχνη ενσωματώνεται ουσιαστικά στην εκπαιδευτική διαδικασία και δεν αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον στοιχείο, αλλά ως βασικό μέσο ανάπτυξης δεξιοτήτων και έκφρασης.
Υποστήριξη και ευημερία των μαθητών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ψυχική ενδυνάμωση και ευημερία των μαθητών. Στα σχολεία λειτουργούν δύο ψυχολόγοι και μία κοινωνική λειτουργός, εκπαιδευμένη στη διαμεσολάβηση, οι οποίοι παρέχουν ουσιαστική υποστήριξη.
Η ομάδα αυτή διοργανώνει ένα course διάρκειας 7 εβδομάδων που εστιάζει στην ευημερία (well-being) των μαθητών, καλύπτοντας θέματα όπως η σωστή διατροφή, ο ποιοτικός ύπνος και η ανάπτυξη της ικανότητας να αναγνωρίζουν και να ακούν τις ανάγκες τους (self-empathy).
Παράλληλα, διοργανώνονται τα “Well-being coffee”, ανεπίσημες συναντήσεις που ενισχύουν την επικοινωνία και την εμπιστοσύνη μεταξύ μαθητών και της υποστηρικτικής ομάδας ψυχικής υγείας.
Μια ιδιαίτερα ξεχωριστή εμπειρία αποτέλεσε και η παρουσία ενός therapy dog σε μάθημα ψυχολογίας, ενισχύοντας με έναν βιωματικό τρόπο την έννοια της συναισθηματικής υποστήριξης.
Εναλλακτικές μορφές αξιολόγησης
Η αξιολόγηση των τελειόφοιτων δεν περιορίζεται στις γραπτές εξετάσεις. Περιλαμβάνει και καλλιτεχνικές παρουσιάσεις, κυρίως μουσικές και χορευτικές, τις οποίες είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω. Μέσα από αυτές τις διαδικασίες, η δημιουργικότητα και η προσωπική έκφραση αποτελούν μέρος της συνολικής μαθησιακής αξιολόγησης.
Συμπεράσματα
Η εμπειρία του job shadowing στο Ελσίνκι ανέδειξε στην πράξη ότι η εκπαίδευση μπορεί να είναι ταυτόχρονα οργανωμένη, δημιουργική και ανθρωποκεντρική. Η έμφαση στη συνεργασία, στη διερεύνηση και στην ευημερία των μαθητών διαμορφώνει ένα περιβάλλον μάθησης που ενισχύει όχι μόνο τη γνώση, αλλά και την προσωπική ανάπτυξη.
Η συμμετοχή σε δράσεις Erasmus+ προσφέρει πολύτιμες ευκαιρίες ανταλλαγής καλών πρακτικών και επαγγελματικής εξέλιξης, ενισχύοντας τη σύνδεση μεταξύ διαφορετικών εκπαιδευτικών συστημάτων.























