Μαθαίνοντας μαζί!

Η επίλυση προβλημάτων στα μαθηματικά είναι μία διαδικασία αρκετά δύσκολη για τους μαθητές και τις μαθήτριες, καθώς απαιτεί ποικίλες δεξιότητες, όπως είναι οι δεξιότητες συλλογιστικής, επίγνωσης αριθμού, οπτικοχωρικής ικανότητας και μνήμης.

Ως εκ τούτου, επιλέγονται πρακτικές και παιγνιώδεις τεχνικές εξάσκησης  μέσω των οποίων να μπορούν να επιτευχθούν τα επιθυμητά αποτελέσματα και να κατακτήσουν τα παιδιά τις δεξιότητες που πρέπει και που σχετίζονται με τους διδακτικούς στόχους που έχουν τεθεί.

Μία από αυτές τις τεχνικές, λοιπόν, είναι η ομαδική συγγραφή μαθηματικών προβλημάτων από ομάδες τεσσάρων ατόμων (όπου στους μαθητές της κάθε αμάδας αποδίδονται διαφορετικοί ρόλοι σύμφωνα με τα ενδιαφέροντα και τις ικανότητες τους: διαφοροποιημένη διδασκαλία) και η επίλυση αυτών των προβλημάτων από τις άλλες ομάδες.

Το πρώτο σχέδιο δράσης που υλοποιήθηκε τη φετινή σχολική χρονιά στην Γ’ τάξη στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων αφορούσε τον θεματικό κύκλο: Ενδιαφέρομαι και Ενεργώ – Κοινωνική συναίσθηση και ευθύνη και την υποθεματική: Συμπερίληψη: Αλληλοσεβασμός, διαφορετικότητα.

Ο τίτλος του προγράμματος ήταν:

Αποδέχομαι και σέβομαι τον «Άλλον»: Είμαστε όλοι διαφορετικοί, είμαστε όλοι ίσοι!

και διήρκησε 2 μήνες (Οκτ.2023-Δεκ. 2023).

Οι στόχοι του του προγράμματος ήταν οι ακόλουθοι:

Οι μαθητές/τριες επιδιωκόταν:

• Να αναπτύξουν δεξιότητες συνεργασίας και επικοινωνίας στα πλαίσια συνεργασίας σε ομάδες
• Να αναπτύξουν την αξία της ενσυναίσθησης και κοινωνικές δεξιότητες
• Να κατανοήσουν τις έννοιες του σεβασμού, της διαφορετικότητας και να υιοθετήσουν έμπρακτα στάσεις που αναπτύσσουν και εξελίσσουν τις έννοιες αυτές ως τρόπο ζωής και καθημερινής συμπεριφοράς
• Να μάθουν να εκτιμούν την αξία τους ως άτομα μοναδικά, πολύτιμα, ικανά, που αξίζουν και είναι σημαντικά στη ζωή (αυτοσεβασμός)
• Να αντιλαμβάνονται την ύπαρξη του άλλου ως άτομο εξίσου πολύτιμο και ότι οι άνθρωποι είναι μεταξύ τους ίδιοι και διαφορετικοί (σεβασμός προς τους άλλους)

Η ακολουθία των εργαστηρίων ήταν η εξής:

Εργαστήριο 1:

Το δέντρο της διαφορετικότητας

Οι μαθητές σχημάτισαν σε χαρτί το περίγραμμα από τις δύο παλάμες τους. Στην πρώτη παλάμη έγραψαν σε κάθε δάχτυλο πέντε πράγματα που μπορούν να κάνουν και την χρωμάτισαν πράσινη και στη δεύτερη πέντε πράγματα που δεν μπορούν να κάνουν και την χρωμάτισαν κίτρινη/πορτοκαλί. Τις παρουσίασαν στην τάξη και τις κόλλησαν σε ένα δέντρο που είχαμε σχεδιάσει σε χαρτί του μέτρου. Κάθε πράσινη παλάμη αναπαριστούσε τα φύλλα του δέντρου. Κάθε κίτρινη/πορτοκαλί τα φύλλα του δέντρου που είχαν πέσει. Μέσω της δραστηριότητας επισημάνθηκε η μοναδικότητα του καθενός και αποδεχτήκαμε όλα τα στοιχεία μας. Τονίσαμε ότι καθένας μας είναι διαφορετικός και το ότι μπορούμε να κάνουμε κάτι ή όχι δε μας κάνει καλύτερους ή χειρότερους από τους άλλους.

Εργαστήριο 2:

Ποιον θα διάλεγες;

Οι μαθητές σε ομάδες κλήθηκαν να αποφασίσουν από μια λίστα παιδιών με διαφορετικά χαρακτηριστικά εκείνο ή εκείνα που θα επέλεγαν να είναι στην ομάδα τους. Ακολούθως, έγινε συζήτηση σχετικά με το αν τους φάνηκε εύκολη η διαδικασία, τι μας κάνει να επιλέγουμε κάποιους, ενώ κάποιους άλλους όχι, αιτιολόγησαν πώς αποφάσισαν για παιδιά που δεν γνώριζαν καθόλου και αναφερθήκαμε σε συναισθήματα που σχετίζονται με το πώς νιώθουμε όταν μας επιλέγουν και πώς όταν δε μας επιλέγουν. Επισημάνθηκε πως δεν είναι σωστό να αποκλείουμε κάποιον εξαιτίας εξωτερικών χαρακτηριστικών που μπορεί να έχει, καθώς και σε εμάς κάτι τέτοιο θα προκαλούσε δυσάρεστα συναισθήματα.

Εργαστήριο 3:

Βρες λύσεις, ανάλαβε δράση!

Επιλέξαμε εικονογραφημένα λογοτεχνικά βιβλία με θέμα τη διαφορετικότητα σε ποικίλες αναπαραστάσεις (θρησκεία, εμφάνιση, καταγωγή, αναπηρία κλπ.). Τα παιδιά εντόπισαν στοιχεία που αναπαριστούν διακρίσεις ή πιθανή απόρριψη του άλλου και πρότειναν συγκεκριμένους τρόπους που θα υποστήριζαν και θα φρόντιζαν το πρόσωπο ή τον χαρακτήρα που υφίσταται διακρίσεις.

Εργαστήριο 4:

Αποδέχομαι τον «Άλλον»

Τα παιδιά διάβασαν σε ομάδες παραμύθια/κείμενα με θέμα τη διαφορετικότητα, στα οποία όμως υπήρχε μια ποικιλία τρόπων αποδοχής του «Άλλου» (π.χ. ο ήρωας αποδείχθηκε εξαιρετικός, ένα ευαισθητοποιημένο πρόσωπο ανέλαβε δράση, ο ήρωας κατέβαλε προσωπική προσπάθεια κλπ.). Για κάθε βιβλίο σχεδιάσαμε σε χαρτόνια την πορεία του πρωταγωνιστή (αφετηρία, διαδρομή, εμπόδια, πρόσωπα που βοήθησαν, τελικό σημείο). Τα παιδιά εντόπισαν και συζήτησαν πώς ο διαφορετικός τελικά έγινε αποδεκτός και προβληματίστηκαν για το αν ο τρόπος αποδοχής είναι πάντα εφικτός. Παρουσίασαν στην ολομέλεια τον χάρτη της πορείας του πρωταγωνιστή και ανέφεραν τα συμπεράσματά τους. Τα κείμενα και τα παραμύθια που εξετάστηκαν από τις ομάδες ήταν τα εξής:

Η Αργυρώ γελάει

Ο Ρίκο Κοκορίκο από το Πόρτο Ρίκο

Ο Έλμερ ο Παρδαλός ελέφαντας

Το χαρούμενο λιβάδι

Εργαστήριο 5:

Τι σκέφτεται ο ήρωας;

Τα παιδιά χωρίστηκαν στις ίδιες ομάδες με το προηγούμενο εργαστήριο και καθεμία κατέγραψε το ημερολόγιο για έναν χαρακτήρα του βιβλίου που διάβασε. Δηλαδή τι θα έγραφε στο ημερολόγιό του ο ήρωας σε μία κατάσταση/περιστατικό που βίωσε. Η συγγραφή γίνεται σε δύο περιστάσεις: η μία σε περιστατικό που ο ήρωας βίωνε διάκριση και μία στην περίπτωση που γίνεται αποδεκτός. Και στις δύο περιπτώσεις (πριν όταν βίωνε διάκριση και μετά που έγινε αποδεκτός) έγινε από τους μαθητές ατομικά μία ζωγραφιά όπου παρουσίασε τη διαφορά στα συναισθήματα όταν ο ήρωας γίνεται αποδεκτός.

Εργαστήριο 6:

Αναστοχασμός

Τα παιδιά αποτίμησαν συνολικά τη δράση. Σε χαρτάκια post it έγραψαν μία λέξη με την οποία  χαρακτήριζαν το συνολικό πρόγραμμα, τι τους άρεσε περισσότερο και τι θα άλλαζαν. Ακόμα συμπλήρωσαν φύλλα αυτοαξιολόγησης.

Όλο το πρόγραμμα έθεσε τις βάσεις και προετοίμασε τους μαθητές/τριες γνωστικά και συναισθηματικά  για τη συγγραφή του παραμυθιού μας, στο οποίο επιλέξαμε ως θέμα τη Συμπερίληψη και τη Διαφορετικότητα.

Πάντοτε μετά από μεγάλα διαστήματα διακοπών, όπως στην αρχή της χρονιάς και μετά τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, φροντίζουμε να θυμόμαστε το συμβόλαιό μας και τους κανόνες μας και επαναπροσδιορίζουμε τους στόχους μας.

Έτσι, τα παιδιά στις ομάδες τους, λειτουργούν πολύ καλά, ενισχύεται η θετική συμπεριφορά τους και θέλουν να ακολουθούν τους κανόνες παροτρύνοντας το ένα το άλλο.

Τι πληροφορίες πρέπει να περιέχει το πρωτοσέλιδο μιας εφημερίδας; Τι εικόνες; Πώς παρουσιάζονται όλα αυτά;

Εμείς το μάθαμε στην πράξη δημιουργώντας τα δικά μας πρωτοσέλιδα εφημερίδων στα πλαίσια μιας εργασίας που υλοποιήθηκε σε ομάδες και βασιζόταν σε άσκηση του τετραδίου εργασιών του κεφ. “Η πόλη χάθηκε στο χιόνι (συνέχεια)” της 7ης ενότητας του βιβλίου της Γλώσσας.

Η συγκεκριμένη εργασία ήταν πολύ δημιουργική και ακολουθούσε τις αρχές της διαφοροποιημένης διδασκαλίας, καθώς λάμβανε υπόψη τα ενδιαφέροντα και τις ανάγκες του κάθε παιδιού. Έτσι, στους μαθητές δόθηκαν διαφορετικοί ρόλοι: συγγραφείς, εικονογράφοι, παρουσιαστές, επέλεξαν οι ίδιοι τον τίτλο της εφημερίδας τους και του πρωτοσέλιδου, τις εικόνες που θα έβαζαν και τις πληροφορίες και έμαθαν βιωματικά τη νέα γνώση.

Την τελευταία ημέρα, πριν από τις διακοπές του Πάσχα, την αφιερώσαμε στα πασχαλινά έθιμα και σε αντίστοιχες δημιουργίες.

Τα παιδιά, αφού παρουσίασαν στον διαδραστικό μας πίνακα πασχαλινά έθιμα διάφορων περιοχών της Ελλάδας, που είχαν βρει μετά από την έρευνά τους, φτιάξαμε τις δικές μας λαμπάδες και τα λαγουδάκια μας που συνοδεύονταν με μια γλυκιά έκπληξη.

Και του χρόνου με υγεία!! Χρόνια πολλά!! 🙂

Τα κουίζ μας βοηθάνε να εμπεδώσουμε τη γνώση και να εξασκηθούμε, καθώς παρουσιάζουν τις ασκήσεις και τις ερωτήσεις με μορφή παιχνιδιού.

Αρέσουν πολύ στα παιδιά και γι’ αυτό τα επιλέγουμε στο στάδιο της επανάληψης.

ΑΠΟΚΡΙΑΤΙΚΑ ΕΘΙΜΑ

Πριν το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας πήγαμε στο σχολείο μασκαρεμένοι για να διασκεδάσουμε στο πλαίσιο των Αποκριών. Αφού, λοιπόν, μιλήσαμε για τα αποκριάτικα έθιμα που υπάρχουν σε διάφορα μέρη της Ελλάδας, φτιάξαμε τους δικούς μας χαρταετούς. Ο κάθε χαρταετός που δημιούργησαν τα παιδιά ήταν μοναδικός και όμορφος και το διασκεδάσαμε πολύ!

Ακόμα, με τραγούδια που βάλαμε στον διαδραστικό μας πίνακα χορέψαμε και χαρήκαμε αυτή την ημέρα. Ευχαριστούμε όλους τους γονείς για τα φαγητά που έφεραν και συνέβαλαν στο αποκριάτικο πάρτι μας! 🙂

Ποια είναι τα μέρη του φυτού; Ας παρατηρήσουμε τα φύλλα τους. Τι χρώμα έχουν από πάνω και τι από κάτω; Ποιο είναι το μήκος και το πλάτος τους; Με τι μοιάζουν; Ο βλαστός τους είναι λείος ή όχι;

Αφού τα είδαμε προσεκτικά, καταγράψαμε τα συμπεράσματα μας, μιλήσαμε για τον ρόλο του κάθε μέρους του φυτού και για τη φωτοσύνθεση.

Με βιωματικό τρόπο έγινε η εισαγωγή της νέας γνώσης και προσελκύστηκε το ενδιαφέρον των παιδιών.

Κατά τη διάρκεια του μαθήματος “κυκλοφορώ με ασφάλεια” στα πλαίσια του γνωστικού αντικειμένου της Μελέτης Περιβάλλοντος, δημιουργήσαμε με τα παιδιά έναν εννοιολογικό χάρτη σχετικά με τις ιδέες μας αναφορικά με το θέμα. Άραγε τι θα πει κυκλοφορώ με ασφάλεια; Ποιους κανόνες έχει η ασφαλής μετακίνηση στον δρόμο, είτε είμαστε πεζοί, είτε οδηγοί; Πού μας βοηθάει ο σχολικός τροχονόμος;

Αφού μιλήσαμε για τον Κ.Ο.Κ., τους κανόνες ασφαλούς μετακίνησης, τον σχολικό τροχονόμο, τα παιδιά κλήθηκαν να αντιστοιχίσουν πλαστικοποιημένα σήματα οδικής κυκλοφορίας με τη σημασία τους. Στη συνέχεια, τα εξηγήσαμε και οι μαθητές/τριες έκαναν προτάσεις βελτίωσης του δρόμου έξω από το σχολείο μας, ώστε να είναι πιο προσβάσιμος για άτομα που έχουν δυσκολίες μετακίνησης.

Τέλος, τα παιδιά σε ομάδες των τεσσάρων ατόμων έπαιξαν ένα επιτραπέζιο παιχνίδι αναφορικά με τους κανόνες ασφαλούς μετακίνησης, ώστε να αναδειχθεί αν έχει εμπεδωθεί η νέα γνώση μέσω ενός διασκεδαστικού τρόπου.

Το επιτραπέζιο βρίσκεται στην τάξη μας και σε λίγο καιρό θα το παίξουμε ξανά, με σκοπό να θυμηθούμε όσα είχαμε μάθει.

Για να διατηρείται ευχάριστο το μαθησιακό κλίμα και να δίνεται κίνητρο στους μαθητές και τις μαθήτριες να ακολουθούν τους κανόνες της τάξης, θεσπίσαμε τα βραβεία για την ανάδειξη της ομάδας που ακολουθεί τους κανόνες και συνεργάζεται αρμονικά!! Βραβείο παίρνει η ομάδα που έχει συλλέξει τους περισσότερους πόντους. Έτσι, γίνεται συνεχής υπενθύμιση του συμβολαίου της τάξης και ενισχύονται οι θετικές συμπεριφορές.

Μαζί με τον έπαινο στις ομάδες δίνεται ένα συμβολικό δωράκι, ώστε να χαρούν και να επιβραβευτούν!

Συνεργάζομαι, επικοινωνώ, κερδίζω!!!