Ε.Κ.Φ.Ε. Κομοτηνής

Το ΕΚΦΕ Κομοτηνής σας προτείνει τρεις εκδοχές ενός σεναρίου για την εργαστηριακή διδασκαλία «αντίδραση οξέων με ανθρακικά άλατα» που περιλαμβάνει τις εργαστηριακές ασκήσεις “το μπαλόνι που φουσκώνει μόνο του” και “ αντίδραση HCl οξέος με μαρμαρόσκονη”. Τα σενάρια εκπονήθηκαν από την Υπεύθυνη του ΕΚΦΕ Σοφία Κυριαζοπούλου  και βασίζονται στη διερευνητική μέθοδο με διαφορετικές βαθμίδες καθοδήγησης. Σενάριο Α, Σενάριο Β Σενάριο Γ  Το γενικό σενάριο ξεκινά με έναυσμα ενδιαφέροντος ένα βίντεο που δημιουργήθηκε από την Υπεύθυνη ΕΚΦΕ και με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης αλλά και παραδοσιακών εφαρμογών παραγωγής βίντεο.

Αναφέρεται στην καινούργια περιπέτεια του Χάρη (μαθητευόμενου μάγου) που υποχρεώνεται από τον κακό μάγο  να διακρίνει ισχυρό οξύ από το νερό της αθανασίας δοκιμάζοντάς τα με κίνδυνο της ζωής του. (βίντεο του εναύσματος στο youtube θα βρείτε εδώ).Ευτυχώς μαζί του είναι η μελετηρή φίλη του που του θυμίζει το σχετικό μάθημα Χημείας στο Γυμνάσιο. Κατά την ροή του σεναρίου παρουσιάζεται το βίντεο που γυρίστηκε στο ΕΚΦΕ Κομοτηνής με την “αντίδραση HCl οξέος με μαρμαρόσκονη”. Οι μαθητές καλούνται να σκεφτούν πάνω σε αυτό που είδαν, να υποθέσουν και να σχεδιάσουν πειράματα, όπου θα επαληθεύσουν τις υποθέσεις τους και με τα συμπεράσματά τους  θα βοηθήσουν τελικά τον Χάρη να τεστάρει πιο είναι το οξύ με τα υλικά που έχει και με ασφαλή τρόπο. Στο σενάριο γίνεται προσπάθεια εισαγωγής σε μια ολοκληρωμένη ερευνητική διαδικασία, εφόσον υπάρχει χρόνος. Έτσι  η πειραματική διαδικασία οδηγείται και στη δοκιμή και άλλων υλικών (όπως το μαγειρικό αλάτι αντί για τη σόδα  ή όπως το νερό ή το οινόπνευμα αντί για το οξύ) ώστε οι μαθητές αντιληφθούν τη διαφορά και επιπλέον προτείνεται να μοιραστούν τα πειράματα «δορυφόροι», ώστε να αντιγράψουμε τον καταμερισμό εργασίας που γίνεται στη σύγχρονη έρευνα και τη συνεργασία μεταξύ των ομάδων. Στην κρίση του εκπαιδευτικού είναι εάν θα συμπεριλάβει αυτό το σκεπτικό ή θα προχωρήσει παρακάτω καθώς το σφικτό χρονοδιάγραμμα του σχολικού προγραμματισμού, μπορεί να μη το επιτρέπει.  Στη καθοδηγούμενη μορφή του σεναρίου δίνονται σαφείς οδηγίες για τη διεξαγωγή του πειράματος ” το μπαλόνι που φουσκώνει μόνο του” Βίντεο για το «μπαλόνι που φουσκώνει μόνο του» έχει μαγνητοσκοπηθεί από το ΕΚΦΕ Κομοτηνής και θα το βρείτε εδώ.  Το σενάριο ολοκληρώνεται με την ανίχνευση του διοξειδίου με ασβεστόνερο αλλά και το σβήσιμο της φλόγας που οι μαθητές το βρίσκουν πολύ ενδιαφέρον. Στους συνδέσμους θα βρείτε  ξεχωριστά βίντεο από το ΕΚΦΕ Κομοτηνής για την ανίχνευση CO2 με ασβεστόνερο από το ΕΚΦΕ Κομοτηνής και για το σβήσιμο της φλόγας με το CO2 εδώ, είναι όμως πολύ εύκολο και εντυπωσιακό να πραγματοποιηθούν στη τάξη. Κάποια λεπτά τεχνικά σημεία που σύμφωνα με το ΕΚΦΕ Κομοτηνής πρέπει να προσέξετε κατά τη διάρκεια του πειράματος θα βρείτε εδώ.

Για όσους δεν θέλουν ή δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν το βίντεο για το αρχικό έναυσμα ενδιαφέροντος προτείνεται η εξής εκδοχή του σεναρίου Α χωρίς βίντεο όπου γίνεται αφήγηση της ιστορίας με εικόνα. Στι διάφορες εκδοχές του σεναρίου περιλαμβάνονται και ερωτήσεις για αξιολόγηση, γενίκευση και επέκταση.  Τελειώνοντας στο σενάριο, σαν preview από το επόμενο «επεισόδιο» γίνεται και εισαγωγή στο επόμενο αντικείμενο: Αν ο Χάρης (Potter) είχε μαζί του και τη μαγική σιδερένια ράβδο του, θα μπορούσε ίσως να υπάρχει άλλος τρόπος να διαλέξει ποιο υγρό είναι το οξύ; Υπάρχει μια «μαγική αντίδραση» μεταξύ σιδήρου ή άλλων μετάλλων και των οξέων;Φτιάξε εσύ το επόμενο βίντεο!”