Το έλλειμμα δημοκρατίας στο σχολείο και οι συνέπειές του
Έλλειμμα δημοκρατίας παρουσιάζεται θα έλεγε κανείς παντού. Στο Ευρωκοινοβούλιο, σε επίπεδο κρατών και κοινωνιών και σε επίπεδο κοινωνικών θεσμών όπως η οικογένεια και το σχολείο. Μία όψη του ελλείμματος αυτού φάνηκε σε προηγούμενο άρθρο μας για το θεσμό των Μαθητικών Κοινοτήτων.
- Θεωρούμε αυτονόητο ότι οι μαθητές Λυκείου γνωρίζουν και κατανοούν τις δημοκρατικές αξίες, τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών αλλά και τα αντίστοιχα καθήκοντα και υποχρεώσεις. Όμως στην πραγματικότητα δεν διδάσκουμε, απλά ενημερώνουμε / γνωστοποιούμε στους μαθητές ότι έχουν κάποια δικαιώματα και υποχρεώσεις στο σχολείο χωρίς να επισημάνουμε με έμφαση ότι είναι έννοιες αλληλένδετες μεταξύ τους. Μάλιστα δεν καθιστούμε απόλυτα σαφές, ότι οι αξίες του σεβασμού, της υπευθυνότητας και του καθήκοντος αντιστοιχούν σε συγκεκριμένους κανόνες που πρέπει να γίνονται σεβαστοί από όλους και ότι όσοι τους παραβιάζουν θα υφίστανται τις συνέπειες.
- Στην περίπτωση του Κανονισμού Σχολικής Μονάδας, η κυρίαρχη πρακτική (παρά την ισχύουσα ρύθμιση) είναι να παρουσιάζονται στους μαθητές οι κανόνες που έφτιαξαν οι εκπαιδευτικοί και να απαιτούμε «απλά» τη συμμόρφωση με αυτούς.
- Στην εποχή μας, η αυξανόμενη αποδυνάμωση του μορφωτικού και κοινωνικοποιητικού ρόλου του σχολείου, έχει ως αποτέλεσμα πολλοί μαθητές να μην κατανοούν, να μην αποδέχονται συνειδητά και να αδυνατούν να αφομοιώσουν και εσωτερικεύσουν τις αξίες και τους κανόνες. Έτσι θεωρούν ότι έχουν μόνο δικαιώματα: να απουσιάσουν, να μιλάνε όταν θέλουν και όπως θέλουν, να πάνε αδιάβαστοι στο σχολείο, να ενοχλούν την ώρα του μαθήματος, να έχουν καλούς βαθμούς, να πάνε περίπατο ή εκδρομή με τους καθηγητές κτλ.
- Μην μας παραξενεύει λοιπόν το γεγονός ότι αυξάνεται συνεχώς η εφηβική/ νεανική παραβατικότητα είτε μέσα στο σχολείο είτε εκτός…
Ενδιαφέροντα άρθρα:
- Η μεταπτυχιακή εργασία της συναδέλφου Αγγελικής Γόγολα : «Το δημοκρατικό έλλειμμα στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και η κοινωνική δικαιοσύνη στο σχολικό οργανισμό »
- Πώς μπορούμε να διδάξουμε τη Δημοκρατία; Θα βρείτε υλικό στον ιστότοπο Living Democracy
