ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΣΜΟΙ

Ο ΠΑΡΙΑΝΟΣ ΗΡΩΑΣ ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΤΕΛΛΑΣ

Η δημιουργία αεροδρομίου στα Μάρμαρα της Πάρου το 1944 από τους Γερμανούς κατακτητές, η προσπάθεια καταστροφής του, η συμμετοχή, η σύλληψη και ο απαγχονισμός του Παριανού ήρωα Νικόλα Στέλλα αποτελούν το περιεχόμενο αυτής της μικρής ερασιτεχνικής ιστορικής ταινίας.

https://youtu.be/wPA4mcN_BJY

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ,Χωρίς κατηγορία 28 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΜΟΝΗ ΛΟΓΓΟΒΑΡΔΑΣ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΚΑΙ ΤΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ 1940-1944

Μια συνέντευξη που παραχώρησε ο πατέρας Λεόντιος σε μαθητές του Γυμνασίου Νάουσας Πάρου, με θέμα τον ρόλο της Ιεράς Μονής της Λογγοβάρδας στα χρόνια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου και της Κατοχής. Δημιουργήθηκε τον Οκτώβριο του 2023, με αφορμή τον εορτασμό της Εθνικής Επετείου.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΤΟΠΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 28 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΣΕ ΕΚΘΕΣΗ ΓΑΛΛΙΚΩΝ ΧΑΡΤΩΝ

Η Γ’ τάξη του Γυμνασίου Νάουσας στο “Porto Aussa” (24/10/24)

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΑΙ ΕΚΤΟΣ ΤΟΥ ΣΧΟΛΕΙΟΥ 28 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ, ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ (ΣΧΟΛΙΑ)

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΔΡΟΣΙΝΗΣ (1859-1911)
Ο Γεώργιος Δροσίνης καταγόταν από οικογένεια αγωνιστών του Μεσολογγίου και γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Νομική και,Φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Ιστορία Καλών Τεχνών και ξένης φιλολογίας στη Γερμανία. Υπήρξε διευθυντής του περιοδικού της Εστίας, που ο ίδιος μετέτρεψε σε εφημερίδα . Μαζί με τον Δημήτριο Βικέλα ίδρυσαν το Σύλλογο «προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων», όπου εξέδωσε λογοτεχνικά έργα, λαογραφικές και άλλες μελέτες. Το 1901 ίδρυσε τις σχολικές βιβλιοθήκες και το 1908 το εκπαιδευτικό μουσείο. Συνέβαλε επίσης στην ανέγερση του Οίκου Τυφλών. Υπήρξε επίσης μέλος της Ακαδημίας Αθηνών. Στο χώρο της λογοτεχνίας πρωτοεμφανίστηκε το 1879 με ποιήματά του στο περιοδικό Ραμπαγάς. Στην πρώτη φάση της λογοτεχνικής παραγωγής του ανήκουν οι συλλογές Ιστοί αράχνης (1880) και Σταλακτίται (1881), με τις οποίες εντάχτηκε στους νεωτεριστές ποιητές . Με τις συλλογές Ειδύλλια (1884) και Γαλήνη (1902) προσχώρησε στη γενιά του 1880, ενώ συνέχισε να δημοσιεύει ποιήματα ως το 1930 με τη συλλογή Βραδιάζει, καθώς επίσης διηγήματα και μυθιστορήματα. Πέθανε στην Κηφισιά το 1951. Ο Γεώργιος Δροσίνης εντάσσεται στους ποιητές της νέας Αθηναϊκής Σχολής, κυρίως λόγω της δημοτικής γλώσσας και της απλότητας της έκφρασης της ποίησής του. Στην πεζογραφία του επέλεξε συχνά θέματα από τη ζωή στην ελληνική επαρχία προτάσσοντας μια ειδυλλιακή αντιμετώπισή της. Τοποθετείται έτσι στην πρώτη φάση της ηθογραφικής πεζογραφίας στην ιστορία της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

 ΕΝΟΤΗΤΕΣ:

1η ενότητα: «Γλυκά φυσά ο μπάτης… σε κύματ’ ασημένια».

H θάλασσα και κάτω από τον ήλιο, το παιχνίδι των ψαριών με τα κύματα

2η ενότητα: «Στου καραβιού το πλάι… και μας γυρνά την πλάτη».

Η εικόνα του δελφινού

3η ενότητα: «Χιονοπλασμένοι γλάροι…στο πέλαγος βουτούνε».

Η εικόνα των γλάρων.

4η ενότητα: «Και γύρω καραβάκια… βοσκό τους τον αέρα».

Οι βαρκούλες στα κύματα που θυμίζουν προβατάκια στους κάμπους.

ΘΕΜΑ

Ο ποιητής προβάλλει την ομορφιά και την ειδυλλιακή ατμόσφαιρα του θαλασσινού τοπίου παρουσιάζοντας την αρμονική συνύπαρξη όλων των μερών του.

ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΚΑΘΕ ΣΤΡΟΦΗΣ

Στην πρώτη στροφή του ποιήματος κυριαρχούν οι μορφές των ψαριών που παίζουν ανέμελα και ερωτευμένα μέσα στα γαλάζια νερά και κάτω από τον ήλιο και το γλυκό αεράκι του ειδυλλιακού θαλασσινού τοπίου.

Συγκεκριμένα, ο δημιουργός μεταφέρει στον αναγνώστη την ειδυλλιακή ατμόσφαιρα του θαλασσινού ελληνικού τοπίου, περιγράφοντας στοιχεία που το συνθέτουν, όπως το γλυκό αεράκι, τα γαλανά νερά της θάλασσας και ο ήλιος που καθρεφτίζεται μέσα σε αυτά. Μέσα στο γαλήνιο και ειδυλλιακό αυτό τοπίο, ο ποιητής τοποθετεί τα «χρυσοφτέρωτα» ψαράκια που κολυμπούν και παίζουν ανέμελα και ερωτευμένα κάτω από τα «ασημένια κύματα».

Στη δεύτερη στροφή του ποιήματος, την εικόνα του θαλασσινού τοπίου συνθέτει η μορφή ενός δελφινιού που κολυμπάει καμαρωτά δίπλα σ’ ένα καράβι.

Εδώ η εικόνα της ελληνικής φύσης συνεχίζεται με την περιγραφή του «τρελού γοργόφτερου» δελφινιού, που κολυμπάει δίπλα σε ένα καράβι. Το δελφίνι αυτό, το οποίο παρομοιάζεται με «άτι» (άλογο) της θάλασσας, προσπερνά καμαρωτό το καράβι, τυλίγεται με τους αφρούς της θάλασσας και γυρνάει την πλάτη του στους ανθρώπους. Η παρομοίωση αυτή του δελφινιού με άλογο της θάλασσας, χρησιμοποιείται για να ενώσει δύο κόσμους, τον κόσμο της θάλασσας και τον κόσμο της στεριάς

Στην τρίτη στροφή,  γλάροι κατάλευκοι σαν το χιόνι πετούν δίπλα στα σκοινιά των πλοίων, που στηρίζουν τα πανιά, αναζητώντας την τροφή τους.

Με τα μάτια τους ορθάνοιχτα πετούν χωρίς να κουράζονται και σφυρίζουν χαρούμενοι βουτώντας στο πέλαγος

Στην τέταρτη στροφή,  το ποίημα ολοκληρώνεται με την εικόνα των καραβιών, που αρμενίζουν μέσα στη θάλασσα και σχίζουν τα κύματα με τη βοήθεια του αέρα.

Εδώ κυριαρχεί η παρομοίωση των καραβιών, που συνθέτουν την εικόνα του θαλασσινού τοπίου, με τα «άσπρα προβατάκια» («σαν άσπρα προβατάκια… βοσκό τους τον αέρα») . Τα προβατάκια  αποτελούν στοιχεία της στεριάς, του ορεινού φυσικού χώρου.

ΣΥΖΕΥΞΗ (ΕΝΩΣΗ) ΣΤΕΡΙΑΣ –ΘΑΛΑΣΣΑΣ

Ο ποιητής στην 4^η στροφή χρησιμοποιώντας την παρομοίωση «σαν άσπρα προβατάκια» συσχετίζει δύο κόσμους. Τον κόσμο της θάλασσας και τον κόσμο της στεριάς. Η σύζευξη των δύο κόσμων διακρίνεται καθαρά στην τελευταία στροφή, όπου ο θαλάσσιος χώρος ταυτίζεται με το χώρο της στεριάς, και πιο συγκεκριμένα με την κτηνοτροφική ζωή και τη ζωή στα ορεινά (βόσκοντας, κάμπους, βοσκή).

ΑΦΗΓΗΤΗΣ

Πρωτοπρόσωπος.

ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΣ ΤΡΟΠΟΣ: περιγραφή

ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΥΦΟΣ

Η γλώσσα του έργου είναι η απλή, ζωντανή, δημοτική εμπλουτισμένη με ποικίλα επίθετα (γαλανά νερά, χρυσοφτέρωτα ψαράκια, ασημένια κύματα, τρελό δελφίνι, χιονοπλασμένοι γλάροι, ατίμητα φτερούγια, ακοίμητα μάτια, άσπρα προβατάκια, χαρωπά πηδήματα).

Το ύφος του έργου είναι γλαφυρό (λογοτεχνικό), ζωντανό και παραστατικό.

ΜΕΤΡΟ

Το ποίημα είναι γραμμένο σε ιαμβικούς επτασύλλαβους και οκτασύλλαβους στίχους και η ομοιοκαταληξία κάθε στροφής είναι πλεκτή.

ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ – ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ

Μεταφορές: «η θάλασσα δροσίζεται», «ο ήλιος καθρεφτίζεται», «πετώντας δίχως έννοια», «ψαράκια χροσοφτέρωτα», «σε κύματ’ ασημένια», «γοργόφτερο πετάει», «χιονοπλασμένοι γλάροι», «ή με χαρά σφυρίζοντας», «κι έχουν βοσκή τα κύματα, / βοσκό τους τον αέρα».

Παρομοιώσεις: «σαν να καμαρώνεται της θάλασσας το άτι», «σαν άσπρα προβατάκια / που βόσκοντας γυρίζουν / με χαρωπά πηδήματα / στους κάμπους όλη μέρα».

Προσωποποιήσεις: «και μας γυρνά την πλάτη», «ή με χαρά σφυρίζοντας».

 Εικόνες: Η εικόνα της θάλασσας, που στα γαλανά νερά της καθρεφτίζεται ο ήλιος, η εικόνα των ψαριών που κολυμπούν στα γαλανά νερά της θάλασσας, η εικόνα του καραβιού, η εικόνα του δελφινιού που κολυμπάει δίπλα στο καράβι, η εικόνα των «χιονοπλασμένων» γλάρων που πετούν «ακούραστοι» πάνω από τη θάλασσα, η εικόνα των καραβιών που αρμενίζουν στη θάλασσα, η εικόνα των προβάτων που βόσκουν στον κάμπο.

Ασύνδετο σχήμα: Γλυκά φυσά ο μπάτης, η θάλασσα δροσίζεται, στα γαλανά νερά της ο ήλιος καθρεφτίζεται.

Κοσμητικά επίθετα: γαλανά, χρυσοφτέρωτα, ασημένια κ.α.

Υποκοριστικά: ψαράκια, καραβάκια, προβατάκια.

ΕΙΔΥΛΛΙΟ:

Αρχαία ελληνικά: μικρό σε έκταση ποίημα με ερωτικό κυρίως περιεχόμενο και αναφορά στην αγροτική-ποιμενική ζωή.

Νέα ελληνικά: α)ποίημα ή λογοτεχνικό έργο με ερωτικό κυρίως περιεχόμενο και β) ρομαντική ερωτική σχέση

ΠΗΓΕΣ

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Α΄ Γυμνασίου

Βιβλίο του Εκπαιδευτικού

Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Εκδόσεις Σαββάλα

Εθνικό κέντρο βιβλίου

http://www.ekebi.gr/

Βικιπαίδεια, την ελεύθερη εγκυκλοπαίδεια

ΟΜΟΙΟΚΑΤΑΛΗΞΙΑ

H ομοιοκαταληξία έχουμε όταν δυο ή περισσότεροι στίχοι να τελειώνουν με ομόηχες συλλαβές ή λέξεις. Φυσικά η ορθογραφία δεν παίζει κανένα ρόλο. Σημασία έχει μόνον ο ήχος.

Η ομοιοκαταληξία είναι ένα από τα στολίδια τού στίχου. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν είχαν ομοιοκαταληξίες στα ποιήματα τους. Επίσης η «μοντέρνα» λεγόμενη ποίηση δε χρησιμοποιεί ομοιοκαταληξίες.

ΕΙΔΗ ΟΜΟΙΟΚΑΤΑΛΗΞΙΑΣ

α) ζευγαρωτή : Ο πρώτος στίχος ομοιοκαταληκτεί με το δεύτερο, ο τρίτος με τον τέταρτο, ο πέμπτος με τον έκτο κτλ.

β) πλεχτή : μέσα σ’ ένα τετράστιχο, ο πρώτος με τον τρίτο και ο δεύτερος με τον τέταρτο.

γ) σταυρωτή : σε τετράστιχο ο πρώτος με τον τέταρτο και ο δεύτερος με τον τρίτο.

δ) ζευγαροπλεχτή : μέσα σ’ ένα εξάστιχο, ο πρώτος με το δεύτερο, ο τέταρτος με τον πέμπτο και ο τρίτος με τον έκτο.

ΠΗΓΕΣ

http://paroutsas.jmc.gr/verses.htm

https://el.wikipedia.org/

ΜΕΤΡΟ

Οι αρχαίοι Έλληνες βάσιζαν το μετρικό τους σύστημα στην προσωδία, δηλαδή στην εναλλαγή συλλαβών πού ήσαν μακρές ή βραχείες. Αλλά η διάκριση σε μακρά και βραχέα σιγά – σιγά εγκαταλείφθηκε. Κι έτσι η νέα ποίηση αναγκάστηκε να πάρει ως βάση τού μετρικού της συστήματος τον τόνο. Θεώρησε δηλαδή ως μακρά την τονισμένη συλλαβή και ως βραχεία την άτονη.Το σύστημα αυτό λέγεται και τονικό σύστημα.

Η εναλλαγή κατά ορισμένο σύστημα τονισμένων και άτονων συλλαβών αποτελεί το μέτρο. Το μέτρο λέγεται επίσης και πόδας. Ένας ή και περισσότεροι πόδες αποτελούν το στίχο.

Όταν θέλουμε να συμβολίσουμε τους πόδες ή τα μέτρα χρησιμοποιούμε    το “_” για την τονισμένη συλλαβή και το “υ” για την άτονη.

Κάθε πόδας μπορεί να περιλαμβάνει δύο ή τρεις συλλαβές.

Τα μέτρα (μετρικοί πόδες) στη νεοελληνική ποίηση είναι πέντε : ο ίαμβος, ο τροχαίος, ο ανάπαιστος, ο δάκτυλος, και ο αμφίβραχυς (ή μεσοτονικός).

Α’. ΙΑΜΒΙΚΟ ΜΕΤΡΟ

Το ιαμβικό μέτρο περιλαμβάνει δυο συλλαβές από τις οποίες τονίζεται ή δεύτερη. (υ_). Σε ιαμβικό μέτρο, π.χ. είναι γραμμένη η «Ξανθούλα» τού Σολωμού:

(Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νανά – νανά – νανά )

Β’. ΤΡΟΧΑΪΚΟ ΜΕΤΡΟ

Το τροχαϊκό μέτρο περιλαμβάνει επίσης δυο συλλαβές, πού τονίζονται όμως αντίστροφα απ’ ό,τι στον ίαμβο. Δηλαδή τονι­σμένη είναι η πρώτη συλλαβή και άτονη η δεύτερη ( _υ ):

Σε τροχαϊκό μέτρο είναι γραμμένος και ο «Ύμνος εις την Ελευθερίαν» του Σολωμού.

(Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νάνα – νάνα – νάνα )

Γ. ΑΝΑΠΑΙΣΤΙΚΟ ΜΈΤΡΟ

Το αναπαιστικό μέτρο αποτελείται από τρεις συλλαβές, από τις οποίες τονίζεται η τελευταία, ενώ οι δυο πρώτες είναι άτονες (υυ_). ‘Σε αναπαιστικό μέτρο είναι γραμμένο το επίγραμμα του Σολωμού, « Η καταστροφή των Ψαρών» :

(Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νανανά – νανανά – νανανά)

Δ’. ΔΑΚΤΥΛΙΚΟ ΜΕΤΡΟ

Εδώ, όπως στον ανάπαιστο, υπάρχουν επίσης τρεις συλλαβές. Άλλα τονίζεται η πρώτη, ενώ οι δυο επόμενες μένουν άτονες (_υυ). Σε δακτυλικό μέτρο είναι γραμμένα τα «Χαμένα Χρόνια» τού Πολέμη:

(Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νάνανα – νάνανα – νάνανα )

 Ε’. ΑΜΦΙΒΡΑΧΥΣ

Όταν ο πόδας περιλαμβάνει τρεις συλλαβές, από τις οποίες τονίζεται η μεσαία (υ_υ), τότε έχουμε αμφίβραχυ ή μέτρο μεσοτονικό, όπως λέγεται ακόμη. Τέτοιο μέτρο βρίσκομε στο «Μια πίκρα» του Παλαμά:

(Τραγουδώντας το ρυθμικά ακούγεται κάπως έτσι: νανάνα – νανάνα – νανάνα)

 ΠΗΓΗ

http://paroutsas.jmc.gr/verses.htm

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Τα θαλασσινά τραγούδια των μαθητών/τριών του τμήματος Α1 για το σχολικό έτος 2023-24

Ορισμένοι μαθητές/τριές μας και φέτος προσθέτουν μια στροφή στα “θαλασσινά τραγούδια”, το ποίημα του Γεώργιου Δροσίνη. Ας τους απολαύσουμε. Πρώτα παραθέτουμε το ποίημα και ακολουθούν οι στίχοι των μαθητών/τριών μας.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΗ ΓΡΑΦΗ ,ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ

Οι μαθητές των τμημάτων Α1 και Α2 του Γυμνασίου Νάουσας Πάρου ζωγράφισαν εμπνευσμένοι από στίχους του  ποιήματος “Θαλασσινά τραγούδια” του Γεώργιου Δροσίνη.  Ας  απολαύσουμε τις δημιουργίες τους:

Μπορείτε να τις δείτε και σε μορφή βιβλίου πατώντας στους παρακάτω συνδέσμους:

https://online.fliphtml5.com/zaewt/zkkj/

https://online.fliphtml5.com/zaewt/hzid/?1669237674207

https://online.fliphtml5.com/zaewt/cwhk/#p=1

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΕΡΓΑΣΙΕΣ ΜΑΘΗΤΩΝ ΤΗΣ Α΄ΤΑΞΗΣ ΣΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ ,ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

H τελευταία φάση της γαλλικής επανάστασης και η εποχή του Ναπολέοντα, Το συνέδριο της Βιέννης, Τα επαναστατικά κινήματα των ετών 1820-21 στην Ευρώπη, η αρχή των εθνοτήτων (διάγραμμα με ερωτήσεις)

ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΒΟΝΑΠΑΡΤΗΣ (ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ)

https://youtu.be/dMT0K7w9ewU

https://youtu.be/XxSr0DzBpbE

Η ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ 1794-1799

Ποια  γεγονότα συμβαίνουν στην τελευταία φάση της γαλλικής επανάστασης; (ενημερωτικά)

• Οι μετριοπαθείς (θερμιδοριανοί) ελέγχουν την Συμβατική συνέλευση.
• Ψηφίζουν ένα νέο πιο συντηρητικό Σύνταγμα (πενταμελές Διευθυντήριο για εκτελεστική εξουσία).
• Αναζητούν τη στήριξης στρατηγών.
• Ο Ναπολέων αναλαμβάνει την εξουσία με τη συγκατάθεση του Διευθυντηρίου.

Η  ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΝΑΠΟΛΕΟΝΤΑ (1799-1815) 

Ποιες είναι οι σημαντικότερες ενέργειες του Ναπολέοντα στην εσωτερική πολιτική; ( ενημερωτικά)

• Ο Ναπολέων καταλαμβάνει την εξουσία και σταδιακά γίνεται αυτοκράτορας.
• Προωθεί μεταρρυθμίσεις στη διοίκηση την εκπαίδευση και την οικονομία.
• Θεσπίζει τον Ναπολεόντειο Κώδικα, νομοθεσία που ως σήμερα αποτελεί τη βάση του νομικού συστήματος των Ευρωπαϊκών κρατών

Ποια ήταν η εξωτερική του πολιτική; (ενημερωτικά)

• Με νικηφόρους πολέμους θέτει υπό έλεγχο μεγάλο μέρος της Ευρώπης.
• Εμποδίζει τη διακίνηση αγγλικών εμπορευμάτων στα γαλλικά λιμάνια.
• Το 1812 επιτέθηκε στη Ρωσία αλλά ηττήθηκε.
• Κατά την υποχώρηση, ένας νέος συνασπισμός ευρωπαϊκών κρατών καίριο πλήγμα στις γαλλικές δυνάμεις (μάχη της Λιψίας, 1813).
• Η ήττα των Γάλλων στο Βέλγιο, στη μάχη του Βατερλό (1815), σήμανε και το τέλος της κυριαρχίας του Ναπολέοντα.

Γιατί η Γαλλική επανάσταση και εποχή του Ναπολέοντα (1789-1815) αποτελεί σπουδαιότατο γεγονός στην ευρωπαϊκή αλλά και στην παγκόσμια ιστορία;

• Η αστική τάξη της Γαλλίας κατέλαβε την εξουσία, δείχνοντας τον δρόμο και στις άλλες αστικές τάξεις της Ευρώπης.
• Τα συμφέροντα της αστικής τάξης προωθήθηκαν και η φιλελεύθερη οικονομία, η οικονομία της ελεύθερης αγοράς, κέρδισε έδαφος.
• Οι αρχές του Διαφωτισμού έγιναν πολιτικά αιτήματα και, σε ένα βαθμό, δικαιώθηκαν.
• Η απολυταρχία γκρεμίστηκε στη Γαλλία και κλονίστηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη.
• Αναπτύχθηκε η ιδέα ότι τα όρια του έθνους και του κράτους πρέπει να συμπίπτουν. Πολίτες και κράτος συνδέθηκαν μ’ ένα πλέγμα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων (π.χ. πολιτικά δικαιώματα-υποχρέωση στρατιωτικής θητείας). Έτσι γεννήθηκε η σύγχρονη έννοια της πατρίδας, στο πλαίσιο του έθνους-κράτους, που ενέπνεε αφοσίωση στους ανθρώπους.
• Η εκκλησία διαχωρίστηκε, για πρώτη φορά στη νεότερη εποχή, από το κράτος.
• Τα προνόμια των ευγενών και του κλήρου καταργήθηκαν και επικράτησε η αντίληψη ότι όλοι οι άνθρωποι γεννιόνταν έχοντας, τουλάχιστον θεωρητικά, τα ίδια δικαιώματα.
• Ο λαός αναδείχτηκε σε κινητήρια δύναμη της ιστορίας και σε αποκλειστική πηγή εξουσίας με την καθιέρωση συνταγμάτων και την επικράτηση της αρχής της λαϊκής κυριαρχίας. Τα φυσικά δικαιώματα του Διαφωτισμού έγιναν πολιτικά δικαιώματα. Οι υπήκοοι έγιναν πολίτες.
• Αναπτύχθηκαν ή αναδύθηκαν ιδέες και κινήματα που σφράγισαν την παγκόσμια ιστορία, όπως ο φιλελευθερισμός, ο εθνικισμός, ο κοινωνικός ριζοσπαστισμός και ο σοσιαλισμός.

 Από ποιους και γιατί συγκαλείται το Συνέδριο Βιέννης (1814-15); Τι αποφασίζεται σε αυτό;

Το Συνέδριο της Βιέννης συγκαλείται από τους νικητές του Ναπολέοντα (1814- 1815) και εκεί  αποφασίζεται:

• Η επαναχάραξη των συνόρων των ευρωπαϊκών κρατών σε μια βιώσιμη ισορροπία.
• Η ανασυγκρότηση απολυταρχίας
• Η καταστολή των επαναστατικών ιδεών

Πότε και γιατί ιδρύεται η Ιερή Συμμαχία;

Τον Νοέμβριο του 1815 ιδρύθηκε η Ιερή Συμμαχία, από τη Ρωσία, την Αυστρία και την Πρωσία, χώρες-προπύργια της απολυταρχίας και της αντεπανάστασης. Οι περισσότεροι εκθρονισμένοι ηγεμόνες επανήλθαν στους θρόνους τους.

                         ΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ ΚΙΝΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΕΤΩΝ 1820-1821 ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

Πώς αντέδρασαν οι ευρωπαϊκοί λαοί στις αποφάσεις του Συνεδρίου της Βιέννης;

Οι ευρωπαϊκοί λαοί αμφισβήτησαν τις αποφάσεις του συνεδρίου της Βιέννης (1815) διατυπώνοντας πολιτικές και εθνικές διεκδικήσεις.

ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ

Ποιες ήταν οι πολιτικές διεκδικήσεις των ευρωπαϊκών λαών μετά το Συνέδριο της Βιέννης;

• Σύνταγμα
• Κοινοβουλευτικοί θεσμοί
• Αναγνώριση ατομικών ελευθεριών και πολιτικών δικαιωμάτων.

Ποια ήταν τα τρία πολιτικά ρεύματα που σχηματίστηκαν; (ενημερωτικά)

• Οι μετριοπαθείς φιλελεύθεροι (μεγαλοαστοί, φιλελεύθεροι ευγενείς): ήθελαν συνταγματική μοναρχία με εκλογικό δικαίωμα εξαρτημένο από την περιουσία.
• Οι ριζοσπάστες δημοκρατικοί (μικροαστοί, διανοούμενοι): ήθελαν αβασίλευτη δημοκρατία με πολιτικά δικαιώματα για όλους.
• Οι σοσιαλιστές (διανοούμενοι, εργάτες): ήθελαν κοινωνική και πολιτική ισότητα.

ΕΘΝΙΚΕΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΣΕΙΣ

Ποιες ήταν οι εθνικές διεκδικήσεις των ευρωπαϊκών λαών μετά το Συνέδριο της Βιέννης; Πώς δημιουργήθηκαν;

Εθνική διεκδίκηση =  κάθε λαός ζητά να έχει το δικό του κράτος.

Η συνειδητοποίηση της ιδέας του έθνους είχε ως αποτέλεσμα εθνικές διεκδικήσεις, καθώς πληθυσμοί με εθνική συνείδηση δεν διέθεταν κράτος, επειδή:

• ζούσαν σε μεγάλες πολυεθνικές αυτοκρατορίες (Αυστριακή, Οθωμανική).
• ζούσαν διάσπαρτοι σε διάφορα κράτη (γερμανικό, ιταλικό, πολωνικό έθνος).

Τι ήταν «η αρχή των εθνοτήτων» και από πού πήγαζε;

Ήταν η επιδίωξη να συγκεντρωθούν όλοι οι ομοεθνείς σε ένα κράτος ( έθνος = κράτος).

Η αρχή των εθνοτήτων πηγάζει από δύο πηγές:

• τη γαλλική επανάσταση
• την αντίδραση στη γαλλική κυριαρχία ειδικά στο γερμανικό χώρο.

Πού βασίζεται η έννοια του έθνους κατά τους Γερμανούς φιλοσόφους;

• την ιστορία
• τη γλώσσα
• τη θρησκεία.

Ποια επαναστατικά κινήματα προκάλεσαν  οι πολιτικές και εθνικές διεκδικήσεις;

• του 1820-1821
• του 1830
• του 1848

Πού έγιναν οι επαναστάσεις των ετών 1820-1821;

• Η επανάσταση στην Ισπανία (1820).
• Οι επαναστάσεις στην Ιταλία (1820-1821)
• Η επανάσταση στην Ελλάδα (1821).

Ποιο ήταν το τέλος αυτών των επαναστάσεων;                                                                             .

Οι επαναστάσεις αυτές  καταπνίγηκαν από την Ιερή Συμμαχία, με εξαίρεση την  Ελληνική που είχε αίσιο τέλος.

https://youtu.be/oaNXp-2_p_c

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 16 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η έκρηξη και η εξέλιξη της γαλλικής επανάστασης (1789-1794) με ερωτήσεις και απαντήσεις

Η έκρηξη και η εξέλιξη της γαλλικής επανάστασης (1789-1794)

Πώς ήταν οργανωμένη η γαλλική κοινωνία κατά τον 18^ο αιώνα ;

Η γαλλική κοινωνία του 18ου αιώνα ήταν οργανωμένη σε τρεις θεσμοθετημένες τάξεις:

• τον κλήρο (0,5% του πληθυσμού),
• τους ευγενείς (1,5% του πληθυσμού) και
• την τρίτη τάξη (98% του πληθυσμού), που την αποτελούσαν όλοι όσοι δεν ανήκαν στις δύο προηγούμενες τάξεις, δηλαδή οι αστοί, οι αγρότες και οι εργάτες.

Ο κλήρος και οι ευγενείς είχαν προνόμια, ενώ η τρίτη τάξη είχε μόνο υποχρεώσεις (πλήρωνε το σύνολο των φόρων, τη στιγμή που οι άλλες τάξεις δεν φορολογούνταν).

Με ποιο κριτήριο διαμορφώνονταν οι κοινωνικές τάξεις;

Οι άνθρωποι κατατάσσονταν στις κοινωνικές τάξεις  με κριτήριο την καταγωγή τους και τα προνόμια που τους είχαν απονεμηθεί από τον ηγεμόνα.

Τι ήταν το παλιό καθεστώς και σε ποιους προκαλούσε δυσαρέσκεια; Για ποιους λόγους;

Η κατάσταση αυτή της γαλλικής κοινωνίας αποτελούσε το παλαιό καθεστώς και γεννούσε τη δυσαρέσκεια, ιδίως της αστικής τάξης (του ανώτερου στρώματος της τρίτης τάξης), η οποία, αν και δέσποζε στην οικονομία, ήταν αποκλεισμένη από τη λήψη των πολιτικών αποφάσεων.

Παράλληλα, η δυσφορία εξαπλωνόταν στο σύνολο της τρίτης τάξης, καθώς, από τα μέσα του 18ου αιώνα, οι συνθήκες ζωής επιδεινώνονταν διαρκώς. Μάλιστα, κατά τον φοβερό χειμώνα του 1788-1789, η πείνα οδήγησε τον λαό σε λεηλασίες πλούσιων σπιτιών και κρατικών αποθηκών.

Η  ΠΡΩΤΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ, ΜΑΙΟΣ 1789 – ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 1792

Τι ήταν η Βαστίλη

Η Βαστίλη ήταν τόπος φυλάκισης και βασανιστηρίων όσων αντιδρούσαν στο παλαιό καθεστώς και μισητό σύμβολο της απολυταρχίας.

Ποια  γεγονότα  οδήγησαν στην άλωσή της Βαστίλης; 

1. Η κατάσταση αυτή (δυσφορία τρίτης τάξης, πείνα του χειμώνα 1788-89) έκανε τον βασιλιά Λουδοβίκο ΙΣΤ  να συγκαλέσει συνέλευση των τάξεων στο ανάκτορο των Βερσαλιών. Εκεί, οι αντιπρόσωποι της τρίτης τάξης απαίτησαν μεταρρυθμίσεις, αλλά ο βασιλιάς ζήτησε να επιβληθούν νέοι φόροι που θα πλήρωναν αποκλειστικά τα μέλη της τρίτης τάξης. (Μάιος 1789).
2. Οι αντιπρόσωποι της τρίτης τάξης αντέδρασαν και, με το επιχείρημα ότι εκπροσωπούσαν το 98% των Γάλλων, αυτοανακηρύχθηκαν Εθνική συνέλευση. Ο βασιλιάς, ωστόσο, δεν τους αναγνώρισε και διέταξε να κλείσει η αίθουσα όπου συνεδρίαζαν οι τάξεις.
3. Τότε, οι αντιπρόσωποι της τρίτης τάξης συγκεντρώθηκαν στην αίθουσα του σφαιριστηρίου, όπου ορκίστηκαν ότι θα συντάξουν σύνταγμα. Στο πλευρό τους τάχθηκαν ορισμένοι κληρικοί και ευγενείς.
4. Ο βασιλιάς αναγκάστηκε να υποχωρήσει. Η Εθνοσυνέλευση αυτοανακηρύχθηκε Συντακτική συνέλευση που είχε δηλαδή σκοπό της δηλαδή ήταν  να συντάξει σύνταγμα(Ιούλιος 1789).
5. Η υποχώρηση του Λουδοβίκου ΙΣΤ’, ωστόσο, δεν ήταν παρά μια κίνηση τακτικής, καθώς την ίδια στιγμή συγκέντρωνε, κρυφά, στρατό για να διαλύσει την Εθνοσυνέλευση.
6. Όταν έγιναν γνωστές οι παρασκηνιακές κινήσεις του βασιλιά, οργισμένοι πολίτες οπλίστηκαν για να υπερασπιστούν την Εθνοσυνέλευση: στις 14 Ιουλίου 1789 ο λαός του Παρισιού κατέλαβε τη Βαστίλη, τόπο φυλάκισης και βασανιστηρίων, μισητό σύμβολο της απολυταρχίας. Η 14η Ιουλίου αποτελεί σήμερα εθνική γιορτή των Γάλλων. Παράλληλα, όλο και περισσότερες περιοχές στην ύπαιθρο της Γαλλίας επαναστατούσαν.

Ποιες ήταν οι ενέργειες της Συντακτικής Συνέλευσης;

Σε αυτό το κλίμα, η Συντακτική συνέλευση:

• ανακοίνωσε την κατάργηση των προνομίων (4 Αυγούστου 1789) και
• ψήφισε τη Διακήρυξη των δικαιωμάτων του ανθρώπου και του πολίτη , βασισμένη στις αρχές του Διαφωτισμού.

Ο βασιλιάς αποδέχθηκε αναγκαστικά αυτές τις αποφάσεις μετά την κατάληψη των ανακτόρων των Βερσαλιών από τον επαναστατημένο λαό.

Ποια ήταν τα  πολιτικά ρεύματα της Συντακτικής Συνέλευσης;

Στη Συντακτική συνέλευση είχαν διαμορφωθεί τρία πολιτικά ρεύματα που πήραν τα ονόματά τους από τις θέσεις στις οποίες κάθονταν οι υποστηρικτές τους στην αίθουσα συνεδριάσεων:

• Δεξιά: δεν επιθυμούσε περαιτέρω μεταβολές του παλαιού καθεστώτος.
• Κέντρο: αποδοχή της μοναρχίας με συμμετοχή ευγενών και μεγαλοαστών.
• Αριστερά: είχε όραμα ένα πολίτευμα αμερικανικού τύπου.

Ποιοι ήταν οι φορείς διάδοσης των ιδεών της επανάστασης;

• Ένα από τα αποτελέσματα της δυναμικής συμμετοχής ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων στις πολιτικές εξελίξεις ήταν και η δημιουργία πολιτικών οργανώσεων, των λεσχών.Οι λέσχες των Ιακωβίνων και των  Κορδελιέρων, που  έμοιαζαν με τις σημερινές κομματικές οργανώσεις και κινητοποιούσαν πολλούς πολίτες.

• Οι εφημερίδες, που πολλαπλασιάστηκαν και διέδιδαν τις πολιτικές απόψεις.

Ποια ήταν τα βασικά σημεία του πρώτου συντάγματος της Γαλλίας (1791) το οποίο  εγκαθίδρυσε το πολίτευμα της συνταγματικής μοναρχίας;

Η Συντακτική ψήφισε, το 1791, το πρώτο σύνταγμα της Γαλλίας εγκαθιδρύοντας το πολίτευμα της συνταγματικής μοναρχίας.

1. Το έθνος ανακηρύχτηκε κυρίαρχο .
2. Ως νομοθετικό σώμα ορίστηκε η Νομοθετική συνέλευση (Βουλή), που θα προέκυπτε από εκλογές.
3. Δικαίωμα ψήφου, όμως, αναγνωρίστηκε μόνο σε όσους κατείχαν περιουσία και πλήρωναν φόρους.
4. Η εκτελεστική εξουσία ανατέθηκε στον βασιλιά και σε έξι υπουργούς.
5. Η δικαστική εξουσία αφαιρέθηκε από τον βασιλιά και κηρύχθηκε ανεξάρτητη.

 Ποιες ήταν οι επόμενες ενέργειες της Συντακτικής Συνέλευσης;

1. Τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα ώθησαν την επανάσταση στην εθνικοποίηση της περιουσίας του κλήρου που χρησιμοποιήθηκε ως εγγύηση για την έκδοση χαρτονομίσματος.
2. Οι κληρικοί ορίστηκαν λειτουργοί του κράτους που όφειλαν υπακοή, πρώτα απ’ όλα, στην πολιτεία.
3. Επίσης, καταργήθηκαν οι συντεχνίες (ενώσεις εμπόρων ή τεχνιτών με σκοπό την προάσπιση των επαγγελματικών συμφερόντων) και απαγορεύτηκαν οι απεργίες.

Ποιά ήταν η αντίδραση του βασιλιά και της εκκλησίας στα μέτρα της Συντακτικής Συνέλευσης;

Οι παραπάνω ρυθμίσεις δεν έγιναν αποδεκτές ούτε από την εκκλησία ούτε από τον βασιλιά, ο οποίος επιχείρησε να διαφύγει από τη Γαλλία αλλά έγινε αντιληπτός και αναγκάστηκε να επιστρέψει.

Ποια προβλήματα αντιμετώπιζε η Νομοθετική Συνέλευση που προήλθε μετά από τις εκλογές του 1791;

Η Νομοθετική συνέλευση, που προήλθε από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 1791, ελεγχόταν από τους Γιρονδίνους (μετριοπαθείς)και είχε να λύσει σοβαρά προβλήματα.

• Ο βασιλιάς και ορισμένοι αριστοκράτες σχεδίαζαν, σε συνεννόηση με τους βασιλείς της Αυστρίας και της Πρωσίας, επέμβαση εναντίον του επαναστατικού καθεστώτος.
• Την ίδια στιγμή ριζοσπαστικά τμήματα των λαϊκών στρωμάτων, οι sans-culottes (σαν-κιλότ˙ ο όρος αποδόθηκε παλαιότερα στα ελληνικά «αβράκωτοι», επειδή οι άνθρωποι αυτοί δεν φορούσαν τα εφαρμοστά παντελόνια, που συνήθιζαν να φορούν τότε οι αριστοκράτες και οι αστοί, αλλά απλά παντελόνια, όμοια με τα σημερινά), αξίωναν την έκπτωση του βασιλιά.

Ποιες ενέργειες έκανε η Νομοθετική Συνέλευση και οι  Γιρονδίνοι (πολιτική ομάδα με μετριοπαθείς πολιτικές θέσεις) μετά τις εκλογές το 1791;

• Οι Γιρονδίνοι, που εκτιμούσαν ότι μια πολεμική σύγκρουση θα συσπείρωνε τον λαό γύρω από το επαναστατικό καθεστώς, ώθησαν στην κήρυξη πολέμου εναντίον της Αυστρίας και της Πρωσίας (20 Απριλίου 1792).
• α)Οι πρώτες αποτυχίες του γαλλικού στρατού, β)η ύποπτη στάση του βασιλιά και γ)η πείνα ώθησαν τα λαϊκά στρώματα σε επαναστατική δράση. Ο λαός του Παρισιού κατέλαβε τα ανάκτορα του Κεραμεικού. Ο βασιλιάς κατέφυγε στη Νομοθετική, η οποία, όμως, τον έθεσε υπό περιορισμό.
• Οι εξελίξεις ήταν ραγδαίες. Η Νομοθετική:

α) αναγνώρισε σε όλους τους άνδρες πολιτικά δικαιώματα (θέσπιση της καθολικής ψηφοφορίας),

β) δήμευσε τις περιουσίες των αριστοκρατών που είχαν διαφύγει στο εξωτερικό,

γ)θέσπισε τον διαχωρισμό της εκκλησίας από το κράτος και κήρυξε την πατρίδα σε κίνδυνο.

ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ: Η νίκη κατά των Πρώσων στο Βαλμί (20 Σεπτεμβρίου 1792) έσωσε, στην κυριολεξία την τελευταία στιγμή, την επανάσταση.

Η ΔΕΥΤΕΡΗ ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΓΑΛΛΙΚΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 1792 – ΙΟΥΛΙΟΣ 1794)

Ποιες ενέργειες κάνει η Συμβατική Συνέλευση στη δεύτερη φάση (την πιο ακραία) της Γαλλικής Επανάστασης;

Μετά από εκλογές με καθολική ψηφοφορία, αναδείχτηκε η Συμβατική συνέλευση, η οποία οδηγείται σε:

• Κατάργηση της μοναρχίας ( για πρώτη φορά στην Ευρώπη εγκαθιδρύεται η αβασίλευτη δημοκρατία)
• Εγκαθίδρυση του πολιτεύματος της αβασίλευτης δημοκρατίας.
• Υιοθέτηση νέου ημερολογίου.
• Καταδίκη του βασιλιά σε θάνατο.
• Συνέχιση του πολέμου.

Ποι προβλήματα  αντιμετωπίζει η Συμβατική  Συνέλευση (τέλη 1792 – αρχές 1793);

• Η συσπείρωση πολλών χωρών εναντίον της Γαλλίας
• Η εκδήλωση αντεπαναστατικών εξεγέρσεων στο εσωτερικό
• Η επιδείνωση της οικονομικής κατάστασης
• Αποτέλεσμα:  Ανατροπή των  Γιρονδίνων (μετριοπαθών) από    τους Ορεινούς (που ήταν ριζοσπαστικότεροι)

Ποιες ήταν οι ενέργειες της επαναστατικής κυβέρνησης των Ορεινών με ηγέτη το Ροβεσπιέρο;

• Έγκριση του συντάγματος του έτους 1 της Δημοκρατίας.
• Αναδιοργάνωση του στρατού για την αντιμετώπιση των αντεπαναστατικών κινήσεων.
• Εκτελέσεις υπόπτων για αντεπαναστατική δράση (περίοδος της Τρομοκρατίας).
• Κατάργηση της χριστιανικής θρησκείας και θέσπιση της λατρείας του Ανώτατου Όντος.
• Υιοθέτηση νέων ονομάτων για τους μήνες.

Το τέλος του Λουδοβίκου 16ου στην λαιμητόμο:

ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ ΓΙΑ ΤΗ ΓΑΛΛΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ

https://youtu.be/Gc9R4PyH-Ic

https://youtu.be/BOyfobOzMCs?t=6

https://youtu.be/VLG7Or4Eots

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 7 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Η ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ 1775-1783

Οι αγγλικές αποικίες στην Αμερική

Πατήστε στον παρακάτω σύνδεσμο για να δείτε τις αγγλικές αποικίες.

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/5204/Istoria_G-Gymnasiou_html-empl/images/img1_6.jpg

Πότε και πού δημιουργήθηκαν οι πρώτες αποικίες;

Κατά την περίοδο 1607-1732 δημιουργήθηκαν στα ανατολικά παράλια της Βόρειας Αμερικής 13 αποικίες υπό αγγλικό έλεγχο.

Ποια ήταν η  προέλευση των πρώτων αποίκων;

Οι άποικοι ήταν Άγγλοι, Γάλλοι, Γερμανοί και Σουηδοί. Ήταν τεχνίτες και κατεστραμμένοι μικροεπιχειρηματίες, θύματα θρησκευτικών διώξεων αλλά και κατάδικοι. Όλοι αναζητούσαν μια καλύτερη τύχη.

Πώς ήταν η σύνθεση του πληθυσμού σε Βορρά και Νότο παραμονές της επανάστασης (1773);

Οι αποικίες του βορρά είχαν 1.000.000 περίπου κατοίκους, από τους οποίους 40.000 περίπου ήταν μαύροι σκλάβοι. Οι οικονομικές συνθήκες εκεί ήταν παρόμοιες με εκείνες της δυτικής Ευρώπης. Είχε αναπτυχθεί μια δυναμική αγροτική οικονομία, ενώ άκμαζε το εμπόριο με κέντρα τις μεγάλες πόλεις Βοστόνη, Νέα Yόρκη και Φιλαδέλφεια. Τα πρώτα πανεπιστήμια (Χάρβαρντ, Γέιλ) ήταν χώροι διάδοσης των ιδεών του Διαφωτισμού.

Οι αποικίες του νότου είχαν 750.000 περίπου κατοίκους και 300.000 περίπου από αυτούς ήταν μαύροι σκλάβοι. Η οικονομία βασιζόταν στις μεγάλες φυτείες καπνού, ρυζιού και βαμβακιού. Ιδιοκτήτες των φυτειών ήταν αποκλειστικά Ευρωπαίοι άποικοι, οι οποίοι και δέσποζαν στην οικονομική και κοινωνική ζωή. Η γη καλλιεργούνταν από μαύρους σκλάβους που ζούσαν σε άθλιες συνθήκες. Οι μεγάλες πόλεις ήταν λίγες.

Πώς κυβερνούνταν οι αποικίες;

Κάθε πολιτεία διοικούνταν από έναν κυβερνήτη, που διοριζόταν από την Αγγλία. Παράλληλα, υπήρχε μια συνέλευση πλούσιων αποίκων που είχε λόγο στην ψήφιση νόμων και στην έγκριση φόρων. Οι άποικοι δεν εκπροσωπούνταν στο αγγλικό κοινοβούλιο. Επίσης, το εξωτερικό εμπόριο των αποικιών ελεγχόταν πλήρως από την Αγγλία.

Η αποικιακή κρίση και η αμερικανική επανάσταση

Ποιες ήταν οι αιτίες της αμερικανικής επανάστασης;

• Η γρήγορη ανάπτυξη των αποικιών έκανε πολλούς αποίκους, ιδίως τους πλουσιότερους, να δυσφορούν για την κηδεμονία της Αγγλίας αφού το εξωτερικό εμπόριο των αποικιών ελεγχόταν πλήρως από την Αγγλία και η κάθε αποικία διοικούνταν από κυβερνήτη που διοριζόταν από την Αγγλία.
• Η διάδοση των ιδεών του Διαφωτισμού μέσα από μαχητικά φυλλάδια που κυκλοφορούσαν και υποστήριζαν ότι η Αγγλία δεν δικαιούνταν να ασκεί εξουσία στις αποικίες.
• Το γεγονός ότι οι άποικοι συνειδητοποιούσαν τα κοινά τους στοιχεία και γεννιόταν η αμερικανική εθνική συνείδηση.

Ποια ήταν η αφορμή της αμερικανικής επανάστασης;

Μετά τον Επταετή πόλεμο (αγγλογαλλικός πόλεμος όπου νίκησε η Αγγλία) των ετών 1756-1763, η Αγγλία όχι μόνο απαγόρευσε στους Αμερικανούς να εκμεταλλευτούν τον Καναδά και τη Φλόριντα, που μόλις είχε καταλάβει, αλλά τους επέβαλε και νέους φόρους για να καλύψει ένα μέρος των πολεμικών δαπανών. Αυτό πυροδότησε την εξέγερση.

Πώς εξελίχθηκαν τα γεγονότα που οδήγησαν στη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας;

1. Μετά την επιβολή φόρων,οι άποικοι αντέδρασαν σταματώντας να αγοράζουν αγγλικά προϊόντα.
2. Αν και η Αγγλία υποχώρησε, καταργώντας τους νέους φόρους και διατηρώντας μόνο τον φόρο στο τσάι, οι άποικοι ήταν ανένδοτοι και κατέστρεψαν τα αγγλικά φορτία τσαγιού.
3. Η Αγγλία επέβαλε εμπορικούς περιορισμούς στο λιμάνι της Βοστόνης.
4. Οι Αμερικανοί συγκάλεσαν Κογκρέσο (συνέλευση) στη Φιλαδέλφεια (Σεπτέμβρης 1774) των αντιπροσώπων όλων των αποικιών με διάθεση συμβιβασμού. Όμως ο βασιλιάς  της Αγγλίας  ήταν αδιάλλακτος και διάλεξε την ένοπλη σύγκρουση.
5. Οι Αμερικανοί νίκησαν στην μάχη του Λέξινγκτον. Η ρήξη ξεκινούσε. Συγχρόνως,  οι οπαδοί του Διαφωτισμού διέδιδαν τις ιδέες του και γεννιόταν η αμερικανική εθνική συνείδηση.
6. Το Κογκρέσο της Φιλαδέλφειας 4 Ιουλίου του 1776 ψήφισε τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας που είχε συνταχθεί από τους Τζέφερσον και Φραγκλίνο (οπαδούς του Διαφωτισμού)

 Πού οφείλεται η νίκη των αποίκων στον πόλεμο της ανεξαρτησίας;

Αρχικά, οι Αμερικανοί, με αρχιστράτηγο τον Τζορτζ Ουάσινγκτον, αντιμετώπισαν προβλήματα. Όμως, σύναψαν συμμαχίες με τη Γαλλία, την Ισπανία και την Ολλανδία, οι οποίες επιδίωκαν τον περιορισμό της Αγγλίας. Η άφιξη γαλλικών στρατευμάτων στην Αμερική οδήγησε στην ήττα των Άγγλων στη μάχη του Γιόρκταουν (1781) σήμανε και το τέλος του πολέμου.

Ανεξαρτησία και νέο κράτος

Πότε αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία των αποικιών;

Η Αγγλία, μετά την ήττα,  υποχρεώθηκε  με τη συνθήκη των Βερσαλιών,  το 1783 να αναγνωρίσει τις 13 αποικίες ως ανεξάρτητο κράτος με το όνομα Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής (ΗΠΑ).

Πώς κυβερνούνται οι ΗΠΑ με βάση το Σύνταγμα του 1787;

Το σύνταγμα των ΗΠΑ (1787), που ισχύει κατά βάση μέχρι σήμερα, ανακήρυξε τη χώρα ένωση (ομοσπονδία) πολιτειών και βασίστηκε στην αρχή της διάκρισης των εξουσιών.

Η κεντρική κυβέρνηση αποφασίζει για την οικονομία, την άμυνα και την εξωτερική πολιτική. Οι πολιτείες ρυθμίζουν μόνες τους ζητήματα τοπικής αυτοδιοίκησης, δικαιοσύνης, εκπαίδευσης και αστυνόμευσης.

Α)Η νομοθετική εξουσία ασκείται από το Κογκρέσο που αποτελείται από τη Γερουσία και τη Βουλή των Αντιπροσώπων. Κάθε πολιτεία εκπροσωπείται στη Γερουσία από δύο γερουσιαστές, ανεξαρτήτως του πληθυσμού της. Στη Βουλή των Αντιπροσώπων, ωστόσο, οι πολιτείες εκπροσωπούνται από αριθμό βουλευτών ανάλογο προς τον πληθυσμό τους.

Β)Η εκτελεστική εξουσία ασκείται από τον Πρόεδρο, που εκλέγεται κάθε τέσσερα χρόνια από ένα σώμα εκλεκτόρων και μπορεί να επανεκλεγεί μόνο μία φορά. Πρώτος Πρόεδρος των ΗΠΑ εκλέχτηκε, το 1789, ο Τζορτζ Ουάσινγκτον (προς τιμή του η πρωτεύουσα των ΗΠΑ πήρε αργότερα το όνομά του).

Γ)Η δικαστική εξουσία ορίστηκε να είναι ανεξάρτητη και αιρετή.

Θεωρούμε ως αλήθειες αυταπόδεικτες ότι όλοι οι άνθρωποι πλάστηκαν ίσοι, ότι προικίστηκαν από τον Δημιουργό τους με μερικά απαράγραπτα δικαιώματα, όπως αυτά της ζωής, της ελευθερίας και της αναζήτησης της ευτυχίας. Για να εξασφαλιστούν αυτά τα δικαιώματα, καθιερώθηκαν οι κυβερνήσεις των ανθρώπων, αντλώντας τη δίκαιη εξουσία τους από τη συγκατάθεση των κυβερνωμένων. Όποτε οποιαδήποτε μορφή διακυβέρνησης έρθει σε αντίθεση με αυτές τις αρχές, είναι δικαίωμα του λαού να την αλλάξει ή να την καταργήσει και να καθιερώσει νέα κυβέρνηση βασισμένη σε αυτές τις αρχές και οργανωμένη με τέτοιο τρόπο, ώστε να θεωρείται από τον λαό πιο αποτελεσματική για την εξασφάλιση της ευτυχίας των πολιτών.
Προοίμιο της Διακήρυξης, 4 Ιουλίου 1776. Πηγή: http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/

ΠΗΓΗ:

Νεότερη και Σύγχρονη Ιστορία Γ΄Γυμνασίου

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΙΣΤΟΡΙΑ Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 6 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ

Το πιο γλυκό ψωμί, Λαϊκό παραμύθι

https://www.youtube.com/watch?v=-x0nU2-245E

ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ
Λαϊκό είναι το παραμύθι που δημιουργείται από τον λαό, απευθύνεται στους απλούς ανθρώπους και έχει στόχο να τους τέρπει (ευχαριστεί), να τους συμβουλεύει και να τους ξεκουράζει. Οι ρίζες του παραμυθιού αναζητούνται στην προϊστορική εποχή όπου εμπνέονταν από την καθημερινότητα και τις θρησκευτικές τελετές. Κατά τα ιστορικά χρόνια, η Ινδία, η Βαβυλώνα, η Αίγυπτος και η Ασσυρία ήταν τα κέντρα του παραμυθιού. Στην Ευρώπη εμφανίστηκαν κατά τον Μεσαίωνα (5ο ως 15ο αιώνα μ. Χ.). Στην Ελλάδα τα παραμύθια εμφανίστηκαν στην αρχαιότητα (ο Όμηρος και ο Ηρόδοτος διέσωσαν πολλά παραμύθια). Τα χρόνια της Τουρκοκρατίας μπήκαν ανατολίτικα θέματα στο παραμύθι, όπως το θεριό, ο αράπης και ο δράκος. Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες παραμυθιών, όπως οι θρησκευτικές διηγήσεις, οι ιστορίες για ζώα (μύθοι Αισώπου), τα μυθικά, τα μαγικά, τα εξωτικά, τα σατιρικά κ.α.. Σήμερα στο παραμύθι υπάρχουν νέοι πρωταγωνιστές, όπως ο μαθητευόμενος μάγος Χάρι Πότερ, που αντιμάχεται τις δυνάμεις του κακού. Κύριο θέμα του παραμυθιού είναι η ανατροπή του ισχυρού, γι’ αυτό και ο λαός το αγάπησε τόσο πολύ. Στα παραμύθια όλα είναι δυνατά, χάρη στους καλούς ήρωες που συνήθως βασανίζονται από τους κακούς, αλλά τελικά νικάνε.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΝ:
Α) Η γλώσσα των παραμυθιών είναι απλή, λιτή και κατανοητή. Οι προτάσεις είναι απλές και κύριες. Ο λόγος αποτελείται από μικρές περιόδους.
Β) Τα παραμύθια συνδέονται με τη ζωή και τις ασχολίες των ανθρώπων κάθε περιοχής.
Γ) Έχουν υπόθεση που περιέχει μαγικά και υπερφυσικά γεγονότα με ήρωες μάγους, γίγαντες, δράκους, βασιλιάδες αλλά και απλούς ανθρώπους του λαού.
Δ) Τα γεγονότα διαδραματίζονται σε αόριστο τόπο και χρόνο, πράγμα που δίνει διαχρονική αξία στα παραμύθια.
Στ) Χρησιμοποιείται ο διάλογος για ζωντάνια.
Ζ) Στο τέλος υπάρχει ηθικό δίδαγμα (επιμύθιο)
Η) Συχνά έχουν μαγικούς αριθμούς (3,7,12,40).
Θ) Κατά κανόνα έχουμε καλό και ευτυχισμένο τέλος.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά ισχύουν για το παραμύθι “Το πιο γλυκό ψωμί”;

ΕΝΟΤΗΤΕΣ
1η ΕΝΟΤΗΤΑ «Κάποτε ήταν….που λέει ο λόγος», Η ανορεξία του βασιλιά και η δυστυχία της απραξίας.
2η ΕΝΟΤΗΤΑ « Οπού κάποια μέρα….τότε θα γιατρευτείς», Η διάγνωση και η συμβουλή του σοφού γέροντα.
3η ΕΝΟΤΗΤΑ «Από την ίδια μέρα….και περίμενε», Η λανθασμένη εφαρμογή της συμβουλής του σοφού γέροντα.
4η ΕΝΟΤΗΤΑ «Άκουσέ με βασιλιά μου…του απάντησε κείνος», Η δοκιμασία του βασιλιά.
5η ΕΝΟΤΗΤΑ «Σε λίγο βγήκανε τα καρβέλια…κι εμείς έτσι», Η γιατρειά του βασιλιά.

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ ΣΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΑΝΗΚΕΙ ΤΟ ΠΑΡΑΜΥΘΙ 

“Το πιο γλυκό ψωμί” είναι ένα παραμύθι διδακτικό Είναι μία περιπέτεια με δύο κεντρικούς ήρωες, χωρίς υπερφυσικά όντα και στοιχεία μαγείας. Ανήκει στα διηγηματικά ή κοσμικά παραμύθια.
ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ
Η αξία της εργασίας.
ΣΤΟΧΟΣ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ
Στο παραμύθι μας σκοπός είναι να καταλάβουμε πόσο σημαντική είναι η εργασία για τον άνθρωπο. Το “πιο γλυκό ψωμί” ήταν αυτό που είχε φτιάξει ο βασιλιάς με τον κόπο του και όχι αυτό με τη ζάχαρη ή αυτό που του πρόσφεραν άλλοι. Ο βασιλιάς έμαθε την αξία της εργασίας και έτσι γιατρεύτηκε από την ανορεξία. Η ανορεξία του συμβολίζει τη δυστυχία που ένιωθε γιατί δεν είχε ανακαλύψει την αξία της εργασίας, της δημιουργικότητας.
Ο φτωχός γέροντας συμβολίζει την ελληνική λαϊκή σοφία. Το ψωμί είναι το βασικό τρόφιμο των απλών ανθρώπων του λαού. Στην αρχή ο γέροντας συμβούλεψε το βασιλιά να φάει το πιο γλυκό ψωμί και η συμβουλή του δεν είχε αποτέλεσμα γιατί ο βασιλιάς νόμιζε πως έπρεπε να φάει ψωμί με ζάχαρη! Ο γέροντας εννοούσε το ψωμί που βγαίνει με τον ιδρώτα μας, με την προσωπική εργασία.

ΤΟ ΜΟΤΙΒΟ ΤΗΣ ΔΟΚΙΜΑΣΙΑΣ
Ο βασιλιάς πέρασε από μια δοκιμασία. Δοκιμασίες συναντάμε και στη μυθολογία μας όπως π.χ. οι άθλοι του Ηρακλή. Από τη δοκιμασία του βασιλιά, μαθαίνουμε και πώς έφτιαχναν το ψωμί στα παλιά χρόνια, από το χωράφι μέχρι το ψήσιμό του. Στα χρόνια μας όλη η διαδικασία γίνεται με μηχανήματα.
ΔΙΔΑΓΜΑ
Από το παραμύθι διδασκόμαστε ότι ο άνθρωπος όταν δουλεύει αισθάνεται ικανοποιημένος, αμείβεται, νιώθει χαρά και ευτυχία. Για παράδειγμα, το διάβασμα, ως πνευματική εργασία μας κάνει πιο έξυπνους. Στο παραμύθι μας υπάρχει η αντίθεση ανάμεσα στον κόσμο των φτωχών και των πλουσίων. Ο φτωχός γέροντας όμως είναι αυτό που κατέχει τη σοφία ενώ ο βασιλιάς με όλα τα πλούτη του κόσμου, είναι δυστυχισμένος. Άρα τα υλικά αγαθά δεν φέρνουν τη γνώση και την ευτυχία.
Η ΑΝΩΝΥΜΙΑ ΤΩΝ ΠΡΟΣΩΠΩΝ, Η ΑΠΟΥΣΙΑ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΤΟΠΟΥ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΥ
Τα πρόσωπα είναι ανώνυμα. Επίσης ο τόπος και ο χρόνος του παραμυθιού είναι άγνωστοι. Έτσι το παραμύθι μας αποκτά διαχρονική αξία, δηλαδή αυτό που θέλει να μας διδάξει, η αξία δηλαδή της εργασίας στη ζωή μας, ίσχυε στο παρελθόν, ισχύει στο παρόν και θα ισχύει και στο μέλλον.
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ ΠΡΟΣΩΠΩΝ
ΒΑΣΙΛΙΑΣ: είναι τεμπέλης, αδρανής, νωθρός, αδιάφορος για τον λαό του, γκρινιάρης, παράξενος, ιδιότροπος και αυταρχικός. Μετά τη δοκιμασία του όμως γίνεται ήπιος, ήρεμος, υπάκουος και εργατικός. Τον λυπόμαστε για την αρρώστια του (την ανορεξία) αλλά, όταν γίνεται εργατικός, τον θαυμάζουμε.
ΓΕΡΟΝΤΑΣ: είναι εργατικός, σοφός, προνοητικός, ατρόμητος στις απειλές, ήρεμος και ψύχραιμος.

ΕΙΔΟΣ ΑΦΗΓΗΤΗ

Tριτοπρόσωπος παντογνώστης εκτός από ένα δυο σημεία που απευθύνεται στους ακροατές του, οπότε είναι πρωτοπρόσωπος (π.χ.«Κι ο βασιλιάς παιδί μου….»). Ο αφηγητής έχει απλό λόγο, καθημερινό και αφηγείται σε απλή, καθημερινή γλώσσα.

ΧΡΟΝΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ ΙΣΤΟΡΙΑΣ

Τα γεγονότα παρουσιάζονται με τη χρονολογική σειρά.
ΚΟΙΝΟ ΣΗΜΕΙΟ ΒΑΣΙΛΙΑ ΚΑΙ ΣΟΦΟΥ ΓΕΡΟΝΤΑ

Αν και είναι αντίθετοι στον τρόπο ζωής και στις αντιλήψεις, ο βασιλιάς και ο γέρος σοφός, μετά το τέλος της δοκιμασίας ταυτίζονται, γιατί συμφωνούν για την αξία της εργασίας.
ΓΛΩΣΣΑ
Απλή, λιτή, κατανοητή με έντονη προφορικότητα. Ο αφηγητής απευθύνεται σε κάποιο ακροατήριο όπως φαίνεται από τις φράσεις «που λέει ο λόγος, για να μην τα πολυλογούμε, παιδί μου, βλέπεις».
ΑΦΗΓΗΜΑΤΙΚΟΙ ΤΡΟΠΟΙ
ΑΦΗΓΗΣΗ: δίνεται η εξέλιξη του παραμυθιού και μάλιστα με γρήγορη διαδοχή των γεγονότων. Για παράδειγμα «Κάποτε ήταν ένας πλούσιος βασιλιάς…»
ΔΙΑΛΟΓΟΣ: δίνονται καθαρότερα στοιχεία της προσωπικότητας, των σκέψεων και των ενεργειών των προσώπων.
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ: μπλέκεται με την αφήγηση (η μεταμφίεση του βασιλιά σε φτωχό).

ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ  -ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ
ΜΕΤΑΦΟΡΕΣ: π.χ. «Έπεσαν με τα μούτρα στη δουλειά»
ΠΑΡΟΜΟΙΩΣΗ: π.χ. «σαν πεινασμένος λύκος»
ΥΠΕΡΒΟΛΗ: «ούτε το μικρό μου δαχτυλάκι δεν κουνώ»
ΕΙΚΟΝΕΣ : «Φόρεσε κι αυτός φτωχικά ρούχα..»( οπτική), « άρχισε να βγαίνει από τον φούρνο η μυρωδιά τους» (οσφρητική)
ΕΙΡΩΝΕΙΑ: «Φαίνεται ότι το ψωμί που σου ζύμωσαν δεν ήταν τόσο γλυκό όσο έπρεπε…»
ΕΠΑΝΑΛΗΨΗ: «Κάποτε ήταν ένας πλούσιος βασιλιάς, πολύ πλούσιος».
ΑΝΑΔΙΠΛΩΣΗ: «που ό, τι επιθυμούσε η καρδιά του το ΄χε .Όλα τα είχε.»
ΗΧΟΠΟΙΗΤΕΣ ΛΕΞΕΙΣ: «γκαπ-γκουπ»

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Αναδίπλωση υπάρχει όταν η τελευταία λέξη ή φράση μιας πρότασης επαναλαμβάνεται στην αρχή της επόμενης. Για όλα τα σχήματα λόγου μελέτησε την κατηγορία «ΤΑ ΒΑΣΙΚΑ ΣΧΗΜΑΤΑ ΛΟΓΟΥ  Ή ΕΚΦΡΑΣΤΙΚΑ ΜΕΣΑ ΤΗΣ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΣ».

ΜΑΘΗΤΙΚΗ ΘΕΑΤΡΙΚΗ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ

Πατήστε εδώ για να παρακολουθήσετε μια θεατρική παράσταση μαθητών με θέμα το παραμύθι μας.

Ο ΚΥΚΛΟΣ ΤΟΥ ΨΩΜΙΟΥ

Πατήστε εδώ για να δείτε μια εργασία μαθητών που παρουσιάζει τον κύκλο εργασιών που απαιτείται για να φτάσει το ψωμί στο τραπέζι μας.

Δημοσιευμένο στην κατηγορία  ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ 2 Οκτωβρίου 2024 ΑΡΚΟΥΛΗ ΕΛΕΝΗ