Η σχολική χρονιά είναι γεμάτη σταθμούς. Ξεκινά με ανυπομονησία, συνεχίζεται με προσπάθεια και κορυφώνεται με γιορτές που μας καλούν να σταθούμε λίγο πιο κοντά. Από την πρώτη μέρα, η συνεργασία μεταξύ εκπαιδευτικών, ειδικοτήτων και διευθυντών είναι το θεμέλιο της σχολικής κοινότητας. Και μέσα σε αυτή τη συνεργασία, οι μικρές χειρονομίες έχουν τη δύναμη να καλλιεργήσουν θετικό κλίμα, να ενισχύσουν την αίσθηση της ομάδας και να σκορπίσουν χαμόγελα.
Ένα μικρό δωράκι στην αρχή της χρονιάς, ένα πασχαλινό κερασματάκι, μια καρτούλα με ευχές δεν είναι απλώς αντικείμενα. Είναι μηνύματα. Μηνύματα που λένε:
– Σε εκτιμώ.
– Χαίρομαι που συνεργαζόμαστε. Και ας υπάρχουν και διαφορετικές απόψεις ή μικρό εντάσεις.
Το Πάσχα, με τον συμβολισμό της αναγέννησης και της ελπίδας, είναι ιδανική ευκαιρία για μια τέτοια πράξη. Όπως λέει και ο Ποταμίτης, «Σπείρε αγάπη, έτσι για να μοσχοβολάει ο τόπος.» Και πράγματι, η αγάπη έχει άρωμα. Απλώνεται αθόρυβα, αλλάζει την ατμόσφαιρα, κάνει την καθημερινότητα πιο φωτεινή.
Κάθε φορά που μπορώ, προσφέρω αυτό το μικρό συμβολικό κέρασμα. Το μοιράζομαι με χαρά, όχι για να εντυπωσιάσω, αλλά για να υπενθυμίσω κάτι βαθύτερο: ότι όλοι μας με τις διαφορετικές προσωπικότητες, απόψεις, εμπειρίες και συνθήκες ζωής, συνυπάρχουμε σε έναν κοινό χώρο. Και μέσα σε αυτόν τον χώρο, το σχολείο μας, έχουμε ανάγκη να είμαστε ενωμένοι, να σεβόμαστε ο ένας τον άλλον και να στηρίζουμε τη συνεργασία μας.
Αυτές οι μικρές χειρονομίες απαιτούν πρόθεση. Και αυτή η πρόθεση είναι που κάνει τη διαφορά. Είναι η αγάπη που σπέρνουμε και που κάνει το σχολείο μας να ανθίζει.
Υπάρχουν στιγμές στη σχολική ζωή που μοιάζουν μικρές, σχεδόν αθόρυβες, κι όμως φωτίζουν μέσα σου κάτι πολύ μεγαλύτερο. Στιγμές που δεν τις περιμένεις, δεν τις διεκδικείς, δεν τις φαντάζεσαι καν. Κι όταν έρχονται, σε βρίσκουν απροετοίμαστη, με την καρδιά ανοιχτή.
Μετά από χρόνια, έκανα μια νέα αρχή και βρέθηκα στο 9ο Δημοτικό Σχολείο Χαλανδρίου. Ένας χώρος καινούριος για μένα, χωρίς παρελθόν, χωρίς ρίζες, χωρίς δεδομένες σχέσεις. Μόνο μια χρονιά συνεργασίας κι ούτε καν ήξερα αν θα υπάρξει επόμενη. Κι όμως, μέσα σε αυτόν τον έναν χρόνο, δημιουργήθηκε κάτι που δεν εξηγείται εύκολα: μια συνεργασία αληθινή, ανθρώπινη, γεμάτη εμπιστοσύνη.
Στις 15 Ιουνίου, την ημέρα των ενδεικτικών, μπήκαν όλοι μαζί στην τάξη: γονείς και παιδιά, οι μαθητές μου, σαν μια μικρή κοινότητα που είχε ήδη συμφωνήσει σιωπηλά να κάνει αυτή τη στιγμή ξεχωριστή. Μια οικογένεια είχε φτιάξει χειροποίητα κουλουράκια, αυτά τα σπιτικά, που κουβαλούν μέσα τους χρόνο, φροντίδα και πρόθεση. Τα πρόσφεραν πρώτοι όπως είχα προσφέρει κι εγώ συμβολικά στην πρώτη ενημέρωση γονέων, για να έχουμε γλυκιά συνεργασία, με εκείνη τη σεμνή χαρά που έχουν οι άνθρωποι όταν θέλουν να πουν «ευχαριστώ» χωρίς πολλά λόγια.
Και τότε, σχεδόν τελετουργικά, όλοι μαζί μου έδωσαν το δώρο τους: μια μονοήμερη καλοκαιρινή κρουαζιέρα για μένα και τον σύζυγό μου. Ένα δώρο που δεν ήταν απλώς μια εκδρομή. Ήταν μια συλλογική πράξη αναγνώρισης. Μια υπενθύμιση ότι η σχέση σχολείου–οικογένειας μπορεί να ανθίσει ακόμη κι όταν ξεκινάς από το μηδέν, αρκεί να υπάρχει αλήθεια, συνέπεια και κοινή αγάπη για τα παιδιά.
Δεν ήταν η αξία του δώρου που με συγκίνησε. Ήταν η σκέψη, η οργάνωση. Το ότι κάθισαν, συζήτησαν, συμφώνησαν, έφτιαξαν, πρόσφεραν. Το ότι θέλησαν να μου χαρίσουν μια μέρα ξεγνοιασιάς, σαν να μου έλεγαν: «Σε είδαμε. Σε εκτιμήσαμε. Μας άγγιξες.»
Και όλα αυτά σε μια χρονιά που δεν ήξερα αν θα ξαναβρεθούμε. Κι όμως, εκείνοι δεν χάρισαν κάτι για το μέλλον, χάρισαν κάτι για το παρόν. Για αυτό που ζήσαμε μαζί. Για αυτό που υπήρξε.
Λίγους μήνες αργότερα, όταν η νέα σχολική χρονιά με βρήκε σε άλλο σχολείο, ένιωσα την ανάγκη να τους στείλω μια εικόνα με μια απλή ευχή: «Καλή σχολική χρονιά». Όχι ως τυπικό χαιρετισμό, αλλά ως έναν τρόπο να τους πω πως η ανάμνηση εκείνης της χρονιάς μένει μέσα μου καθαρή και φωτεινή, όπως ο ουρανός πάνω από το εκκλησάκι της φωτογραφίας από την εκδρομή που δώρισαν. Γιατί κάποιες συνεργασίες, όσο σύντομες κι αν είναι, αφήνουν χώρο μέσα σου που δεν αλλάζει με τις μετακινήσεις.
Και ίσως αυτό είναι το μεγαλύτερο μάθημα
Όταν όλοι μαζί : γονείς, παιδιά, εκπαιδευτικοί συνεργαζόμαστε με αλήθεια και σεβασμό, τότε δημιουργούμε κάτι πολύ περισσότερο από μια «καλή χρονιά». Δημιουργούμε κοινότητες. Δημιουργούμε μνήμες. Δημιουργούμε πρότυπα.
Και τα παιδιά, που μας κοιτούν πάντα πιο προσεκτικά απ’ όσο νομίζουμε, μαθαίνουν το πιο ουσιαστικό μάθημα:
Υπάρχουν άνθρωποι που με μια μόνο στιγμή μπορούν να αφήσουν μέσα σου ένα σημάδι αγάπης που δεν ξεθωριάζει. Για μένα, ένας από αυτούς ήταν ο Μητροπολίτης Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βάρης, και Βουλιαγμένης, ο πατέρας Παύλος.
Τον Μάρτιο του 2013 συνόδευα τους μαθητές μου από το 14ο Δημοτικό σχολείο Γλυφάδας, στον εκκλησιασμό για τη δοξολογία της σημαίας. Φτάσαμε νωρίς, η εκκλησία είχε λίγα σχολεία, και σκέφτηκα να βγάλω μερικές φωτογραφίες των παιδιών για ανάμνηση. Ο Μητροπολίτης ήταν παρών και επιτηρούσε τη δοξολογία.
Κάποια στιγμή, ένας από το προσωπικό του ήρθε και μου είπε πως ο Σεβασμιώτατος ήθελε να μου μιλήσει την ώρα της λειτουργίας.! Η πρώτη μου σκέψη ήταν πως θα με επιπλήξει για τις φωτογραφίες. Δίστασα. Με σταμάτησαν και γονείς για ερωτήσεις για την παρέλαση μετά, οπότε καθυστέρησα. Όμως ο άνθρωπος ξαναήρθε και με κάλεσε ξανά.
Πήγα με μισή καρδιά και εκεί με περίμενε μια έκπληξη που δεν θα ξεχάσω ποτέ.
Ο πατέρας Παύλος δεν είχε σκοπό να με μαλώσει. Αντίθετα, μου είπε πως από την ώρα που μπήκαμε στην εκκλησία με παρατηρούσε: πώς φρόντιζα τα παιδιά, με πόση αγάπη και προσοχή στεκόμουν δίπλα τους. Μου έδωσε συγχαρητήρια και ευλογία. Ήταν μια στιγμή αληθινής καλοσύνης, μια αναγνώριση που δεν περίμενα και που με συγκίνησε βαθιά.
Λίγο καιρό αργότερα, ανήμερα της εορτής του Πολιούχου μας, πήγα να πάρω ευλογία κρατώντας το τσάι μου. Ο παππούλης το πέρασε για μπιμπερό και ζήτησε να ευλογήσει το παιδί μου. Όταν του είπα πως δεν έχω παιδί, ούτε καν είμαι παντρεμένη, χαμογέλασε και μου είπε:
«Εγώ θα σε παντρέψω».
Και όπως το είπε, έτσι έγινε.
Τον Ιανουάριο του 2017, ο πατέρας Παύλος ήταν εκείνος που μας ένωσε με τον σύζυγό μου. Μας έδωσε την ευλογία του με την ίδια γλυκύτητα και απλότητα που είχε δείξει από την πρώτη στιγμή που τον γνώρισα.
Το μοιράζομαι αυτό όχι για να μιλήσω για μένα, αλλά για εκείνον. Για την καλοσύνη του, τη διακριτικότητά του, την αγάπη που μοίραζε χωρίς θόρυβο. Για έναν άνθρωπο που έβλεπε πίσω από τις πράξεις, που αναγνώριζε την πρόθεση, που ευλογούσε με την καρδιά.
Για να θυμίσω ότι η αγάπη γυρνάει πίσω.
Και όταν γυρνάει, το κάνει πάντα με τρόπο που δεν ξεχνιέται.
Ο πατέρας Παύλος, κατά κόσμον Ευστράτιος Τσαούσογλου, γεννήθηκε το 1943 στη Σύρο και αφιέρωσε ολόκληρη τη ζωή του στη διακονία της Εκκλησίας και του ανθρώπου. Σπούδασε Θεολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Νομική στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Χειροτονήθηκε διάκονος το 1966 και πρεσβύτερος το 1969, υπηρετώντας για δεκαετίες ως ιεροκήρυκας με πραότητα, απλότητα και αληθινή ποιμαντική αγάπη.
Το 1999 ανέλαβε Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Ασωμάτων Πετράκη και το 2002 εξελέγη Μητροπολίτης Γλυφάδας, Ελληνικού, Βούλας, Βουλιαγμένης και Βάρης, όπου υπηρέτησε μέχρι την κοίμησή του στις 19 Φεβρουαρίου 2019.
Όσοι τον γνώρισαν μιλούν για έναν άνθρωπο που δεν ύψωνε ποτέ τη φωνή, αλλά ύψωνε τις καρδιές. Που δεν έκανε θόρυβο, αλλά έκανε χώρο. Που έβλεπε τον άνθρωπο πίσω από τον ρόλο και την αγάπη πίσω από την πράξη.
Η μνήμη του παραμένει ζωντανή μέσα από τις μικρές, προσωπικές στιγμές καλοσύνης που χάρισε. Στιγμές σαν αυτήν που μοιράστηκα.
«Οι αληθινοί ποιμένες δεν αφήνουν ίχνη στη γη, αλλά στο φως των ανθρώπων που αγάπησαν.»
Υπάρχουν στιγμές στη σχολική καθημερινότητα που μας θυμίζουν πως η εκπαίδευση δεν είναι υπόθεση μόνο των εκπαιδευτικών. Είναι μια κοινή προσπάθεια, μια ζωντανή σχέση ανάμεσα σε παιδιά, γονείς και σχολείο. Ένα τέτοιο βίωμα έζησα στο 3ο Δημοτικό Σχολείο Βούλας το σχολικό έτος 2011-12, νιώθοντας την ανάγκη να το μοιραστώ όχι μόνο ως μια όμορφη ιστορία, αλλά ως παράδειγμα του πώς οι γονείς μπορούν να γίνουν έμπνευση και πολύτιμη βοήθεια, αντί να στέκονται επικριτικά απέναντι στις αναπόφευκτες ελλείψεις ενός σχολείου.
Κατά τη διάρκεια της χρονιάς, στόλιζα τους τοίχους του ολοήμερου με χαρτοκοπτικές και μικρές δημιουργίες, προσπαθώντας να κάνω τον χώρο πιο ζεστό για τα παιδιά. Μια μαμά, καλλιτέχνιδα και ζωγράφος, στάθηκε μπροστά σε αυτά τα μικρά στολίσματα και είδε κάτι περισσότερο από χαρτί και χρώμα. Είδε πρόθεση, φροντίδα, αγάπη για τον χώρο των παιδιών.
Αντί να σχολιάσει τι λείπει από το σχολείο, τι θα έπρεπε να υπάρχει ή τι δεν έχει γίνει, επέλεξε να προσφέρει. Με την αφιλοκερδή συμβολή της και με χρώματα που πρόσφερε ο Σύλλογος Γονέων, δημιούργησε μια τοιχογραφία που μεταμόρφωσε τον χώρο του ολοήμερου. Μια εικόνα που αγκαλιάζει τα παιδιά την ώρα του φαγητού, που τους δίνει χαρά και ηρεμία.
Αφιέρωση στη μαμά–ζωγράφο Π.Ε.
Η μαμά–ζωγράφος Π.Ε. δεν πρόσφερε απλώς μια όμορφη ζωγραφιά. Πρόσφερε ένα παράδειγμα. Έδειξε τι σημαίνει να βλέπεις το σχολείο ως κοινότητα και όχι ως υπηρεσία. Να επιλέγεις τη συμμετοχή αντί της κριτικής. Να δίνεις από την καρδιά σου, χωρίς να περιμένεις τίποτα πίσω.
Η τοιχογραφία της έγινε σύμβολο συνεργασίας, ευαισθησίας και δημιουργικότητας. Ένα δώρο προς όλα τα παιδιά και ταυτόχρονα ένα δώρο προς εμάς τους εκπαιδευτικούς, που συχνά χρειαζόμαστε μια υπενθύμιση ότι δεν είμαστε μόνοι.
Τι μου δίδαξε αυτό το βίωμα
Αυτό το μικρό περιστατικό (μια μαμά που εμπνεύστηκε από λίγες χαρτοκοπτικές και αποφάσισε να προσφέρει κάτι όμορφο σε όλα τα παιδιά) μου θύμισε κάτι βαθιά ανθρώπινο: ότι η αλληλεγγύη δεν χρειάζεται μεγάλα λόγια, μόνο ανοιχτή καρδιά.
Στο σχολείο συχνά μιλάμε για αξίες, συνεργασία, σεβασμό, προσφορά. Όμως τα παιδιά μαθαίνουν περισσότερο από όσα βλέπουν παρά από όσα ακούν. Και εκείνη τη μέρα, είδαν μια ενήλικη να προσφέρει χωρίς αντάλλαγμα, να δημιουργεί χωρίς να περιμένει αναγνώριση, να στηρίζει το σχολείο αντί να το κρίνει.
Αυτό είναι το σχολείο που ονειρεύομαι: ένα σχολείο όπου οι γονείς δεν στέκονται απέναντι, αλλά δίπλα. Όπου δεν περιμένουν να διορθωθούν όλες οι ελλείψεις για να συμμετέχουν, αλλά συμμετέχουν για να καλυφθούν οι ελλείψεις. Όπου η κοινότητα δεν είναι λέξη, αλλά πράξη.
Η τοιχογραφία της μαμάς–ζωγράφου Π.Ε. έγινε για μένα σύμβολο αυτής της στάσης. Και κάθε φορά που θυμάμαι εκείνον τον φωτεινό τοίχο, θυμάμαι και το μάθημα που άφησε πίσω του: ότι όταν προσφέρουμε, όλοι μεγαλώνουμε και κυρίως τα παιδιά.!
Κάποιες φορές, η ζωή αποφασίζει να μας δοκιμάσει με έναν τρόπο τόσο βαρύ και αναπάντεχο, που νιώθουμε ότι χάνουμε το έδαφος κάτω από τα πόδια μας. Η απώλεια του πατέρα μου ήταν μια τέτοια δοκιμασία.
Και όμως, μέσα σε αυτή τη σκοτεινή περίοδο, το πιο λαμπερό φως ήρθε από την κοινότητα του 4ου Δημοτικού Σχολείου Γλυφάδας (τους μαθητές, τις οικογένειές τους, και τους συναδέλφους μου). Όλοι μαζί, μου έδειξαν ότι το σχολείο δεν είναι μόνο εκπαίδευση, αλλά μια οικογένεια που στέκεται δίπλα σου όταν πονάς.
Η πρώτη και πιο καθοριστική απόδειξη αυτής της στήριξης ήρθε την ημέρα που έπρεπε να αποχαιρετήσω τον πατέρα μου.
Τότε, συνειδητοποίησα την έκταση της αγάπης που με περιβάλλει. Η παρουσία ανθρώπων από την σχολική μου ζωή στην κηδεία ήταν καταλυτική.
Οι οικογένειες των μαθητών μου έδειξαν τον σεβασμό τους, στέλνοντας στεφάνι ως ένδειξη συμπαράστασης και ήταν δίπλα μου εκείνη την ώρα του αποχαιρετισμού.
Ακόμη πιο συγκινητική ήταν η παρουσία των συναδέλφων μου. Παρόλο που ήταν μια καθημερινή και εργάσιμη ημέρα, πολλοί από αυτούς έδωσαν το «παρών» για λίγο, αφήνοντας τις υποχρεώσεις τους για να σταθούν δίπλα μου.
Αυτή η πράξη αυτοθυσίας και αλληλεγγύης από τους συναδέλφους μου μού έδειξε ότι ο δεσμός μας ξεπερνά τις αίθουσες διδασκαλίας και τα ωράρια. Ήταν μια δυνατή αγκαλιά σε μια στιγμή απόλυτης αδυναμίας.
Η ίδια ζεστασιά εκδηλώθηκε και μέσα στην τάξη, σε ξεχωριστές ημερομηνίες με τις δύο απρόσμενες τούρτες για τα γενέθλια και την ονομαστική μου γιορτή. Κάθε κομμάτι ήταν μια δέσμευση φροντίδας.
Παράλληλα, οι οικογένειες των μαθητών( κι όχι μόνο 1 τμήμα, αλλά το σύνολο των τμημάτων που είχα) συνέχισαν να με περιβάλλουν με απίστευτη αλληλεγγύη, όχι μόνο μέσω των πράξεων των παιδιών τους, αλλά και με τα λόγια που μου έγραψαν σε κάρτες και μηνύματα. Αυτά τα λόγια ήταν η επιβεβαίωση ότι η σχέση μας ξεπερνά τα όρια της τάξης και ότι η σχολική κοινότητα λειτουργεί ως στήριγμα.
Και ύστερα ήρθε η ημέρα της διπλής συγκίνησης: ο αποχαιρετισμός των μαθητών της ΣΤ’ Τάξης, που συνέπεσε με την ονομαστική μου γιορτή.
Εκείνη την ημέρα, που κανονικά θα έπρεπε να είμαι η καθοδηγήτρια στον αποχαιρετισμό, βρέθηκα να δέχομαι μια ακόμη πράξη αγάπης. Οι μαθητές μου, μού χάρισαν ένα υπέροχο καλάθι με λουλούδια για να μου ευχηθούν «Χρόνια Πολλά». Τα λουλούδια, σύμβολα ζωής και αναγέννησης, μου έδειξαν πως η ζωή συνεχίζεται και ότι η αγάπη είναι πιο δυνατή από τον αποχαιρετισμό.
Σήμερα, οι συνθήκες της ζωής με οδήγησαν σε μια νέα πόλη και σε αναζήτηση διαφορετικών επαγγελματικών διαδρομών.
Οι πράξεις αγάπης και στήριξης που δέχτηκα από το 4ο Δημοτικό Σχολείο Γλυφάδας αποτελούν πλέον τον πηγαίο μου θησαυρό. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, έμαθα ότι, όσο περίπλοκες κι αν είναι οι διαπροσωπικές σχέσεις σε κάθε εργασιακό χώρο, η αληθινή ανθρωπιά μπορεί να ανθίσει και να δώσει δύναμη.
Ελπίζω, λοιπόν, στον επόμενο εργασιακό μου χώρο, να βρω την ίδια αγάπη και ουσιαστική στήριξη που με βοήθησε να σταθώ όρθια. Αυτή η ελπίδα είναι το μεγαλύτερο δώρο που μου άφησε η κοινότητα αυτή και με καθοδηγεί στις μελλοντικές μου προσπάθειες.
Όπως είπε ο Σόλων ο Αθηναίος:
«Γηράσκω δ’ αιεί διδασκόμενος»
(Γερνάω, αλλά πάντοτε μαθαίνω.)
Για μένα, αυτό σημαίνει ότι κάθε εμπειρία, κάθε άνθρωπος που συναντώ και κάθε περιβάλλον που βιώνω, είναι ευκαιρία μάθησης και ανάπτυξης, μια αδιάκοπη πορεία που συνεχίζεται, ανεξαρτήτως των αλλαγών στη ζωή μου.
Σήμερα, σκεφτείτε ποιοι μαθητές, συνάδελφοι ή συνεργάτες σας διδάσκουν κάτι νέο? Ακόμη και μικρές στιγμές μάθησης μπορούν να σας εμπνεύσουν και να σας κάνουν πιο δυνατούς.
Χρησιμοποιούμε cookies για να σας προσφέρουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία στη σελίδα μας. Εάν συνεχίσετε να χρησιμοποιείτε τη σελίδα, θα υποθέσουμε πως είστε ικανοποιημένοι με αυτό.
