Η 31η Μαΐου έχει οριστεί ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος με απόφαση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Ο Εθνικός Οργανισμός Δημόσιας Υγείας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα παραθέτει σημαντικά δεδομένα για τις βλαβερές συνέπειες του καπνού, αλλά και τα οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος.
Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία που δίνει ο Π.Ο.Υ, σύμφωνα με τα οποία το 2015, το 17% νεαρών ανθρώπων μεταξύ 15 και 24 χρονών καπνίζουν παγκοσμίως. Όπως είναι καλά γνωστό στην καπνοβιομηχανία, ένας άνθρωπος που αρχίζει να καπνίζει προτού κλείσει τα 20 δεν είναι μόνο πιθανόν να εθιστεί αλλά μπορεί επίσης να είναι δύσκολο να ασκήσει έλεγχο πάνω στο κάπνισμα του αργότερα στη ζωή του.
Σημαντικά Δεδομένα
- Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει >4.000 χημικές ουσίες, εκ των οποίων >250 είναι επιβλαβείς και >50 είναι καρκινογόνες.
- Η νικοτίνη προκαλεί εθισμό ίσο με εκείνον της ηρωίνης.
- Παγκοσμίως, το κάπνισμα στοιχίζει ετησίως τη ζωή περίπου 8 εκατομμυρίων ανθρώπων και αποτελεί την πρώτη και σημαντικότερη προλήψιμη αιτία θνησιμότητας.
- Παγκοσμίως, σχεδόν το 40% των θανάτων εξ’ αιτίας όλων των μορφών καρκίνου και σχεδόν το 90% θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα μπορούν ν’ αποδοθούν στο κάπνισμα.
- Το κάπνισμα προκαλεί περίπου το 80% όλων των θανάτων από Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) και αυξάνει τον κίνδυνο θανάτου από όλες τις αιτίες σε άνδρες και γυναίκες., ενώ υπολογίζεται ότι το 25% των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα οφείλεται στο κάπνισμα.
- Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, το κάπνισμα έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί το πιο σημαντικό τροποποιήσιμο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση βρογχίτιδας, αρτηριακής πίεσης , καρκίνου, εμφυσήματος, αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, και στεφανιαίας νόσου, οι οποίες συγκαταλέγονται στις κύριες αιτίες θανάτου παγκοσμίως.Οι καπνιστές παθαίνουν 4-5 φορές συχνότερα οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου σε σχέση με τους μη καπνιστές.
- Τα βρέφη που είναι εκτεθειμένα ως έμβρυα σε τοξίνες καπνού, μέσω της ενεργητικής ή παθητικής έκθεσης της μητέρας στον καπνό, εμφανίζουν συχνά μειωμένη πνευμονική ανάπτυξη και λειτουργία. Τα μικρά παιδιά που εκτίθενται στον παθητικό καπνό κινδυνεύουν από την εμφάνιση και επιδείνωση άσθματος, πνευμονίας και βρογχίτιδας και συχνών λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος.
- Το κάπνισμα φαίνεται να συσχετίζεται με την αρνητική εξέλιξη και τις δυσμενείς επιπτώσεις από covid-19. είναι πιθανότερο να εμφανίσουν σοβαρά συμπτώματα από τον covid-19, και να χρειαστούν μηχανική αναπνευστική υποστήριξη ή και να χάσουν τη ζωή τους.
- Παρότι το ποσοστό των Ελλήνων ενηλίκων που καπνίζουν καθημερινά έχει μειωθεί σημαντικά, η Ελλάδα έχει το τρίτο υψηλότερο ποσοστό ενήλικων καθημερινών καπνιστών.
- Μόνο 1 στους 4 Έλληνες καπνιστές αναφέρουν μία τουλάχιστον προσπάθεια διακοπής κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους.
- Παθητικό κάπνισμα: άκρως επικίνδυνο
- Εκτός όμως από το ενεργητικό κάπνισμα, το παθητικό κάπνισμα, δηλαδή η έκθεση μη καπνιστών σε καπνό του περιβάλλοντος, έχει όλες τις οξείες και χρόνιες βλαβερές ιδιότητες του ενεργητικού καπνίσματος.
- Αξιοσημείωτο είναι ότι αρκετοί πολίτες δεν πιστεύουν στις βλαβερές συνέπειες του παθητικού καπνίσματος ,που όμως αυξάνει τους δείκτες φλεγμονής σε ποσοστό ισοδύναμο του ενεργητικού καπνίσματος.
Ηλεκτρονικό τσιγάρο:
Δεν είναι αθώο και αποτελεί εξάρτηση. Επειδή πρόκειται για σχετικά νέα προϊόντα, δεν έχει μελετηθεί ακόμη, διεξοδικώς, η επίδραση των προϊόντων αυτών στην καρδιαγγειακή λειτουργία με αποτέλεσμα να υπάρχουν συγκεχυμένες πληροφορίες .Οι πιο πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν μακροπρόθεσμες αρνητικές επιπτώσεις για την υγεία και τελικά επιδεινώνουν την επιδημία του καπνίσματος, τη στιγμή που το ζητούμενο είναι η πλήρης αποφυγή του καπνίσματος/ατμίσματος και η απαλλαγή συνολικά από την εξάρτηση.
Οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος
- Η διακοπή του καπνίσματος είναι η καλύτερη κίνηση που μπορεί να κάνει ο καπνιστής για την υγεία του. Επιφέρει τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα οφέλη και συνεπάγεται περισσότερα και υγιέστερα χρόνια ζωής.
- Ήδη μέσα σε 12 ώρες μετά τη διακοπή του καπνίσματος, τα επίπεδα του μονοξειδίου του άνθρακα στο αίμα μειώνονται και τα επίπεδα οξυγόνου επανέρχονται στο φυσιολογικό.
- 1 χρόνο μετά τη διακοπή του καπνίσματος, ο κίνδυνος καρδιακής προσβολής μειώνεται κατά 50%.
- 10 χρόνια μετά τη διακοπή του καπνίσματος, ο κίνδυνος καρκίνου του πνεύμονα μειώνεται κατά 50%.
Στην Ελλάδα το νέο εθνικό σχέδιο κατά του καπνίσματος, ενισχύει και θωρακίζει την καθολική εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου με εθνικό στόχο τη μείωση του καπνίσματος κατά 30% μέχρι το 2025.Οι τέσσερις βασικοί άξονες του εθνικού σχεδίου είναι:
- Η προαγωγή της υγείας και της πρόληψης για να αποτραπεί η έναρξη του καπνίσματος, ειδικά σε νέους από 15 ετών και άνω.
- Η προστασία των μη καπνιστών από το παθητικό κάπνισμα.
- Η υποστήριξη στη διακοπή του καπνίσματος.
- Ο έλεγχος και η ρύθμιση θεμάτων που αφορούν στα νέα προϊόντα καπνού.
