Το νευρικό σύστημα

Το νευρικό σύστημα είναι το σύστημα ελέγχου και ρύθμισης του σώματος, υπεύθυνο για τη λήψη ερεθισμάτων από το σώμα και το περιβάλλον με τα αισθητήρια όργανα, την επεξεργασία αυτών των πληροφοριών και την αποστολή εντολών στα εκτελεστικά όργανα (μύες, αδένες)

Αποτελείται από τον Εγκέφαλο και τον Νωτιαίο Μυελό (Κεντρικό Νευρικό Σύστημα – ΚΝΣ) και τα Νεύρα (Περιφερικό Νευρικό Σύστημα – ΠΝΣ).

Λειτουργεί μέσω ειδικών κυττάρων, των νευρώνων, που μεταδίδουν και επεξεργάζονται τα ηλεκτρικά σήματα (νευρικές ώσεις) για να συντονίσει τις αισθήσεις, τις κινήσεις (εκούσιες και ακούσιες) και τις ψυχικές λειτουργίες, διατηρώντας την ομοιόσταση του οργανισμού.

Βασικές Δομές

Κεντρικό Νευρικό Σύστημα (ΚΝΣ):

Εγκέφαλος: Κέντρο αίσθησης, κίνησης, ανώτερων εγκεφαλικών λειτουργιών (λήψης αποφάσεων, συνείδησης, σκέψης, μνήμης).

Νωτιαίος Μυελός: Ο κύριος αγωγός μηνυμάτων μεταξύ εγκεφάλου και ΠΝΣ.

Περιφερικό Νευρικό Σύστημα (ΠΝΣ): Περιλαμβάνει όλα τα νεύρα, που συνδέουν το ΚΝΣ με το υπόλοιπο σώμα (μύες, αδένες, αισθητήρια όργανα):

12 ζευγάρια εγκεφαλικά νεύρα, 31 ζευγάρια νωτιαία νεύρα και τα Νωτιαία γάγγλια.

Κύριες Λειτουργίες

Αισθητήριο σύστημα – Αίσθηση: Λαμβάνει πληροφορίες από το περιβάλλον μέσω των αισθήσεων (όραση, ακοή, αφή, γεύση, όσφρηση) και από το σώμα (αυτόνομο νευρικό σύστημα) τις οποίες μεταφράζει σε ηλεκτρικά σήματα (νευρικές ώσεις).

Κινητικό σύστημα – Κίνηση: Ελέγχει τις σκελετικές κινήσεις (σωματικό νευρικό σύστημα – σκελετικοί μύες) και τις ακούσιες λειτουργίες (αυτόνομο νευρικό σύστημα – λείοι μύες, αδένες), όπως η καρδιακή λειτουργία, η αναπνοή, η πέψη.

Ανώτερες εγκεφαλικές λειτουργίες (της αντίληψης, της σκέψης, τα συναισθήματα και της προσοχής – συγκέντρωσης).

Λειτουργικά το ΝΣ διαιρείται:

Σωματικό Νευρικό Σύστημα: Εκούσιες κινήσεις και συνειδητές αισθήσεις.

Αυτόνομο Νευρικό Σύστημα: Ακούσιες λειτουργίες.

Συμπαθητικό Σύστημα: Ετοιμάζει το σώμα για δράση (π.χ., στρες, “μάχη ή φυγή”).

Παρασυμπαθητικό Σύστημα: Επαναφέρει το σώμα σε ηρεμία και εξοικονομεί ενέργεια.

Ο Νευρώνας είναι εξειδικευμένο κύτταρο του ΝΣ που μεταφέρει σήματα μέσω ηλεκτρικών (νευρικές ώσεις) και χημικών (συνάψεις) σημάτων.

Αποτελείται από κυτταρικό σώμα, δενδρίτες (υποδοχή) και

νευρίτη (αποστολή).