​Μήπως «κυνηγάτε» το παιδί σας για να φάει έστω και ένα φρούτο την ημέρα ή να συνοδεύσει το φαγητό του με λίγη σαλάτα; Βοηθήστε το να εντάξει τα φρούτα και τα λαχανικά στην καθημερινή του διατροφή, ακολουθώντας τις παρακάτω απλές συμβουλές:

• Προμηθευτείτε ποικιλία φρέσκων φρούτων και λαχανικών σε τακτική βάση! Είναι απλό: αν δεν υπάρχουν διαθέσιμα στο σπίτι, αποκλείεται το παιδί να τα βρει και να τα καταναλώσει. Μην ξεχνάτε, επίσης, να λαμβάνετε υπόψη τις προτιμήσεις του και να αγοράζετε τα αγαπημένα του φρούτα και λαχανικά, τουλάχιστον όταν είναι η εποχή τους. Ακόμα καλύτερα, πηγαίνετε μαζί του για ψώνια και δώστε του την ευκαιρία να επιλέξει τα φρούτα και τα λαχανικά που επιθυμεί.

• Τοποθετήστε τα φρούτα και τα λαχανικά σε εμφανές για το παιδί σημείο στο σπίτι! Αποφύγετε να τα αποθηκεύετε σε σημεία του σπιτιού, όπου το παιδί δεν έχει πρόσβαση (π.χ. σε ντουλάπια που δεν μπορεί να φτάσει). Αντιθέτως, τοποθετήστε τα σε ράφια του ψυγείου ή ντουλάπια που επισκέπτεται συχνά, σε μια φρουτιέρα πάνω στο τραπέζι της κουζίνας κλπ. Βλέποντάς τα και μόνο είναι περισσότερο πιθανό να τα καταναλώσει.

• Εκθέστε το παιδί σας σε ποικιλία φρούτων και λαχανικών! Δοκιμάστε εναλλαγές φρούτων και λαχανικών από μέρα σε μέρα, χωρίς να πιέζετε το παιδί σας να τα καταναλώσει. Εάν κάποια δεν του αρέσουν,αφήστε να περάσει ένα χρονικό διάστημα και δοκιμάστε να του τα προσφέρετε ξανά, ίσως σε διαφορετική μορφή (π.χ. σε συνδυασμό με διαφορετικά τρόφιμα). Επιβραβεύστε λεκτικά -ποτέ με άλλα τρόφιμα- τουλάχιστον τη δοκιμή τους.

• Βοηθήστε το παιδί σας στην προετοιμασία των φρούτων και των λαχανικών! Πολλά παιδιά δυσκολεύονται, δεν έχουν χρόνο ή απλώς βαριούνται να πλύνουν και να κόψουν τα φρούτα και τα λαχανικά. Σε αυτήν την περίπτωση, μπορείτε να καθαρίσετε ένα φρούτο για το παιδί σας το πρωί την ώρα που ετοιμάζεται για το σχολείο, να του προσφέρετε έτοιμη κομμένη σαλάτα στο τραπέζι για να συνοδεύσει με αυτήν τα γεύματά του κλπ.

• Προσθέστε φρούτα και λαχανικά σε άλλα τρόφιμα που αρέσουν στο παιδί σας! Για παράδειγμα, μπορείτε να προσθέσετε λαχανικά στο αγαπημένο του φαγητό ή τοστ και φρούτα σε γιαούρτι ή στα αγαπημένα του δημητριακά. Εάν βλέποντάς τα αρνηθεί να καταναλώσει το τρόφιμο, δοκιμάστε να τα προσθέσετε ξανά σε μορφή που δεν είναι εύκολα αντιληπτή (π.χ. πολτοποιημένα ή σε μορφή σάλτσας).

• Κάντε τα φρούτα και τα λαχανικά ελκυστικά για το παιδί σας! Δοκιμάστε πρωτότυπους τρόπους παρουσίασης τους, όπως μια γρανίτα φρούτων, ένα ρόφημα με πολτοποιημένα φρούτα και γάλα ή ένα πολύχρωμο σουβλάκι λαχανικών. Επιπλέον, δώστε τους γεύση, προσθέτοντας για παράδειγμα λίγο μέλι στα φρούτα ή λίγο τυρί και κάποια σπιτική σάλτσα από γιαούρτι, ελαιόλαδο, ξύδι, λεμόνι ή πάστα ελιάς στα λαχανικά.

• Δώστε το καλό παράδειγμα! Αντί να πιέζετε το παιδί σας να καταναλώσει φρούτα και λαχανικά, λέγοντας του ότι κάνουν καλό ή χρησιμοποιώντας τα αγαπημένα του τρόφιμα ως επιβράβευση ή τιμωρία (π.χ. «αν φας σαλάτα θα φας και παγωτό» ή «αν δεν φας φρούτο ξέχνα το σουβλάκι»), φροντίστε να τα καταναλώνετε και εσείς οι ίδιοι και μάλιστα την ώρα που σας βλέπει. Μην ξεχνάτε ότι μαζί σας τα παιδιά μαθαίνουν καλύτερα.

​Η Μεσογειακή δίαιτα είναι ένα από τα πιο δημοφιλή πρότυπα διατροφής παγκοσμίως, καθώς τα οφέλη της στην υγεία είναι πολλά και αποδεδειγμένα. Ο όρος «Μεσογειακή δίαιτα» αναφέρθηκε για πρώτη φορά τη δεκαετία του 60′ από τον ερευνητή AncelKeys για να περιγράψει τις ιδιαίτερες διατροφικές συνήθειες των λαών που συνόρευαν με τη Μεσόγειο θάλασσα. Οι διατροφικές συνήθειες αυτές θεωρήθηκαν σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνες για την καλύτερη κατάσταση υγείας, το μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής και τη μικρότερη συχνότητα νοσημάτων (καρδιαγγειακά νοσήματα και καρκίνος) που εμφάνιζαν οι κάτοικοι των χωρών της Μεσογείου, σε σχέση με χώρες της Αμερικής και της Βόρειας Ευρώπης.

Σήμερα ο όρος «Μεσογειακή δίαιτα» περιγράφει ένα σύνολο συνηθειών διατροφής, οι οποίες αποδίδονται σχηματικά στη Μεσογειακή πυραμίδα (βλ. εικόνα). Να σημειωθεί ότι η πυραμίδα απεικονίζει συστάσεις που απευθύνονται στον ενήλικο πληθυσμό, για παράδειγμα η προτεινόμενη ποσότητα και συχνότητα κατανάλωσης των διαφόρων τροφίμων μπορεί να είναι διαφορετική για τα παιδιά και τους εφήβους. Παρόλα αυτά, οι βασικές αρχές της Μεσογειακής δίαιτας μπορούν να εφαρμοσθούν από το σύνολο του πληθυσμού. Συνοπτικά, το συγκεκριμένο πρότυπο διατροφής χαρακτηρίζεται από υψηλή κατανάλωση αδρά επεξεργασμένων δημητριακών, φρούτων, λαχανικών και ελαιόλαδου, μέτρια κατανάλωσηγαλακτοκομικών προϊόντων, οσπρίων, ξηρών καρπών, ψαριών, πουλερικών και αβγών, και περιορισμό της κατανάλωσης κόκκινου κρέατος και γλυκών. Επιπλέον, η Μεσογειακή δίαιτα στηρίζεται στον περιορισμό της κατανάλωσης αλατιού και την αντικατάστασή του με μπαχαρικά, μυρωδικά και βότανα, στην εξασφάλιση επαρκών επιπέδων υδάτωσης μέσω της κατανάλωσης άφθονου νερού και αφεψημάτων, καθώς και στην επιλογή παραδοσιακών, τοπικών και φιλικών προς το περιβάλλον τροφίμων. Πέρα όμως από τις διατροφικές συνήθειες, στην νέα Μεσογειακή πυραμίδα δίνεται έμφαση και σε άλλα χαρακτηριστικά του τρόπου ζωής, όπως στην τακτική σωματική δραστηριό

​«Ο ύπνος θρέφει τα παιδιά…», λέει ο λαός και δεν φαίνεται να έχει άδικο. Το ξέρεις ότι πρέπει να κοιμάσαι πολλές ώρες για να μεγαλώσεις φυσιολογικά; Ένα παιδί 3 έως 5 ετών θα πρέπει να κοιμάται την ημέρα 11-13 ώρες, ενώ για τους εφήβους, 10 με 11 ώρες είναι αρκετές.

Ο καλός χρονικά και ποιοτικά ύπνος σε ξεκουράζει, σου δίνει ενέργεια, ώστε να είσαι σωματικά δραστήριος κατά τη διάρκεια της ημέρας, και σου προσφέρει καλή διάθεση. Επίσης, σου δυναμώνει τη μνήμη και σου ενισχύει τη δημιουργικότητα, δύο παράγοντες που θα σε βοηθήσουν και στο σχολείο. Έχε, ακόμη, υπόψη ότι εάν κοιμάσαι αρκετές ώρες, πετυχαίνεις και την ομαλή ανάπτυξη των μυών και των οστών του σώματός σου. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι οι λιγότερες ώρες ύπνου έχουν βρεθεί να έχουν σχέση και με την αύξηση στο βάρος. Αυτό συμβαίνει, διότι όταν κοιμάσαι λιγότερο, έχεις τελικά περισσότερη ώρα στη διάθεσή σου για να φας, και παράλληλα δεν έχεις τις απαραίτητες δυνάμεις για να ασκηθείς μέσα στην ημέρα. Επιπλέον, οι λιγότερες ώρες ύπνου συνδυάζονται εύκολα με αυξημένη παρακολούθηση τηλεόρασης και παράλληλο «τσιμπολόγημα», τα οποία πιθανότατα να οδηγήσουν σε αύξηση του σωματικό σου βάρους.

Άρα, είναι σημαντικό να κοιμάσαι καλά, και από άποψη χρόνου και από άποψη ποιότητας. Σε αυτό θα σε βοηθήσουν κάποιες «οδηγίες», όπως να έχεις πάνω-κάτω συγκεκριμένη ώρα που πας για ύπνο, να περιορίζεις την παρακολούθηση τηλεόρασης ή τα βιντεοπαιχνίδια σε 2 ώρες το περισσότερο την ημέρα, καθώς και την κατανάλωση τροφίμων κατά τη διάρκεια αυτών των ωρών. Επίσης, για την καλή ποιότητα ύπνου είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να μην υπάρχει στο δωμάτιό σου τηλεόραση, και να κοιμάσαι σε ένα ήρεμο, χωρίς φασαρία και φώτα περιβάλλον. Με λίγα λόγια, ο ύπνος φαίνεται να προσφέρει σημαντικά οφέλη για την ανάπτυξή και την υγεία σου γενικότερα. Φρόντισε, λοιπόν, να μην τον αμελείς!

​Η κατάσταση του σωματικού σου βάρους είναι το αποτέλεσμα της συνδυασμένης επίδρασης ποικίλων παραγόντων, στους οποίους -πέρα από διάφορες γενετικές και ευρύτερες περιβαλλοντικές επιδράσεις- περιλαμβάνονται και συγκεκριμένες συμπεριφορές που υιοθετείς στην καθημερινότητά σου. Βασικά, πρόκειται για τις συνήθειες διατροφής και σωματικής δραστηριότητας που έχεις, καθώς και άλλες συμπεριφορές που σχετίζονται για παράδειγμα με τις προσπάθειες ελέγχου του βάρους ή ακόμα και με τον ύπνο σου. Οι σημαντικότερες από αυτές, που φαίνεται να αντιμάχονται τη διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους, αναφέρονται στη συνέχεια μαζί με προτάσεις βελτίωσης.

 Διατροφικές συμπεριφορές:

• Αυξημένη κατανάλωση γρήγορου φαγητού

Η κατανάλωση γρήγορου φαγητού οδηγεί σε αυξημένη πρόσληψη ενέργειας, λίπους και αλατιού και επηρεάζει, τελικά, αρνητικά, τόσο την ποσότητα, όσο και την ποιότητα της συνολικής σου διατροφής. Συνεπώς, καλό είναι να αποφεύγεις τη συστηματική κατανάλωση γρήγορου φαγητού, ενώ, αντιθέτως, να επιζητάς το φαγητό στο σπίτι. Στις περιπτώσεις που τρως έξω, σκέψου να βρίσκεις πιο υγιεινές εναλλακτικές επιλογές, π.χ. μικρό μέγεθος μερίδας, ύπαρξη λαχανικών, ψητά αντί τηγανιτά προϊόντα.

• Αυξημένη κατανάλωση αναψυκτικών και χυμών με ζάχαρη

Η κατανάλωση αναψυκτικών και χυμών με ζάχαρη φαίνεται να συνδέεται με αυξημένο σωματικό βάρος, διότι αυξάνει τη θερμιδική σου πρόσληψη. Από τα διάφορα προϊόντα αυτού του είδους, καλύτερα να επιλέγεις αναψυκτικά και χυμούς χωρίς ζάχαρη, τύπου “light”, αλλά σε γενικές γραμμές, να προτιμάς το νερό, το οποίο αποτελεί το καλύτερο μέσο ενυδάτωσης.

• Παράλειψη πρωινού γεύματος

Η παράλειψη του πρωινού γεύματος έχει φανεί ότι σε αποτρέπει από το να διατηρείς το βάρος σου σε υγιή επίπεδα. Είναι σημαντικό να εντάξεις την κατανάλωση πρωινού γεύματος στην καθημερινότητά σου, καθώς μειώνει την πείνα σου και σε αποτρέπει από την υπερκατανάλωση τροφής στο επόμενο γεύμα.

• Αυξημένη κατανάλωση ενδιάμεσων σνακ

Γενικά, στο πλαίσιο μιας ισορροπημένης δίαιτας συστήνεται η κατανάλωση 2-3 σνακ, μεταξύ των κύριων γευμάτων. Η αυξημένη, όμως, κατανάλωση ενδιάμεσων σνακ μπορεί να οδηγήσει σε ανεπιθύμητη αύξηση του βάρους σου, ιδιαιτέρως, στην περίπτωση που έχουν υψηλό ενεργειακό περιεχόμενο και χαμηλή θρεπτική αξία. Συνεπώς, προτίμησε να καταναλώνεις στην ενδεδειγμένη ποσότητα πλήρη και ισορροπημένα σνακ, όπως φρούτα, ψωμί, γιαούρτι ή αβγό.

Συμπεριφορές σωματικής δραστηριότητας:

• Μειωμένα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας

Τα μειωμένα επίπεδα σωματικής δραστηριότητας αυξάνουν την πιθανότητα υπερβάλλοντος σωματικού βάρους. Είναι, λοιπόν, σημαντικό να υιοθετείς σε καθημερινή βάση 60 λεπτά μέτριας έως υψηλής έντασης σωματική δραστηριότητα, όπως για παράδειγμα, περπάτημα, ποδηλασία, κολύμβηση, κ.ά., με σκοπό τη διατήρηση του σωματικού σου βάρους σε υγιή επίπεδα.

• Αυξημένα επίπεδα καθιστικών δραστηριοτήτων

Τα αυξημένα επίπεδα καθιστικών δραστηριοτήτων, όπως είναι η παρακολούθηση τηλεόρασης, η χρήση υπολογιστή και η ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια, σχετίζονται, επίσης, με αυξημένο σωματικό βάρος. Το πρόβλημα εντείνεται, όταν συνδυάζονται με την κατανάλωση ενεργειακά πυκνών τροφίμων, αφού δεν αντιλαμβάνεσαι καν την ποσότητα που καταναλώνεις. Συνεπώς, προτείνεται η ενασχόλησή σου με την οθόνη να μην ξεπερνάει τις 2 ώρες ημερησίως.

Άλλες συμπεριφορές:

• Μικρή διάρκεια ύπνου

Η μικρή διάρκεια ύπνου (λιγότερο από 8 ώρες) φαίνεται ότι μπορεί να συνδέεται με αυξημένο σωματικό βάρος, εξαιτίας, τόσο της αύξησης της όρεξης, όσο και της μείωσης των επιπέδων σωματικής δραστηριότητας (λόγω της κούρασης που επιφέρει). Φρόντισε, επομένως, να κοιμάσαι το βράδυ τουλάχιστον 10- 11 ώρες.

• Μη ενδεδειγμένες συμπεριφορές για τον έλεγχο του σωματικού βάρους

Στις συμπεριφορές αυτές ανήκει, για παράδειγμα, το να υιοθετείς αυστηρές δίαιτες, οι οποίες, αντίθετα με το τι υπόσχονται, οδηγούν παραδόξως σε αύξηση βάρους. Αυτό φαίνεται να συμβαίνει, διότι το άτομο μετά από τη φάση στέρησης που του επιβάλλουν διάφορα τέτοια είδη δίαιτας, περνά στην αντίθετη φάση, της υπερκατανάλωσης τροφής. Η διαιτομανία, συνεπώς, και περίεργες μη ισορροπημένες δίαιτες θα πρέπει σε κάθε περίπτωση να αποφεύγονται, όχι μόνο για τις επιπτώσεις στο βάρος σου, αλλά και γενικά στην υγεία σου.

​Τα δημητριακά αποτελούν σε παγκόσμιο επίπεδο τα σπουδαιότερα καλλιεργούμενα φυτά για τη διατροφή του ανθρώπου. Σε αυτά ανήκουν το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη, η βρώμη, το καλαμπόκι, το ρύζι, το πλιγούρι, καθώς και άλλα λιγότερο διαδεδομένα στην Ελλάδα, όπως το κινόα και το φαγόπυρο.Τα τελευταία χρόνια ακούτε όλο και πιο συχνά για τα οφέλη των δημητριακών ολικής άλεσης στην υγεία, καθώς και τη σημασία της ενσωμάτωσής τους σε καθημερινή βάση στη διατροφή, σε αντικατάσταση των αποφλοιωμένων (ή κοινώς επεξεργασμένων). Πόσοι όμως από εσάς γνωρίζετε πραγματικά τι είναι τα δημητριακά ολικής άλεσης και γιατί είναι σημαντικό να τα καταναλώνετε τόσο εσείς όσο και το παιδί σας;

Ο χαρακτηρισμός «ολικής άλεσης» δεν χρησιμοποιείται για να προσδιορίσει κάποιο/α συγκεκριμένο/α από τα δημητριακά που αναφέρονται παραπάνω. Αντιθέτως μπορεί να δοθεί σε όλα, αρκεί αυτά να βρίσκονται σε ανεπεξέργαστη μορφή. Πιο συγκεκριμένα, τα δημητριακά «ολικής άλεσης» υποβάλλονται σε ελάχιστη επεξεργασία μετά τη συγκομιδή τους και έτσι διατηρούν όλα τα μέρη των καρπών τους (πίτουρο, φύτρο και ενδόσπερμα) και κατ’ επέκταση όλα τα ωφέλιμα θρεπτικά συστατικά τους, όπως φυτικές ίνες, βιταμίνες του συμπλέγματος Β, μαγνήσιο, σίδηρο και αντιοξειδωτικά, σε αντίθεση με τα αποφλοιωμένα που χάνουν μεγάλο μέρος αυτών. Η θρεπτική υπεροχή των δημητριακών ολικής άλεσης φαίνεται μάλιστα να συμβαδίζει και με οφέλη στην υγεία, καθώς σύμφωνα με επιστημονικές μελέτες η τακτική κατανάλωσή τους (τουλάχιστον 3 μερίδες την ημέρα, σε αντικατάσταση των αποφλοιωμένων) βοηθά στην καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος και προστατεύει από την εμφάνισηπαχυσαρκίας, σακχαρώδους διαβήτη και καρδιαγγειακών νοσημάτων.

Συνεπώς, αν μέχρι τώρα δεν συνηθίζατε να προτιμάτε τα προϊόντα δημητριακών ολικής άλεσης, είναι καιρός να ξεκινήσετε! Φροντίστε καταρχάς να τα προμηθεύεστε συχνά και να αντικαταστήσετε με αυτά τα περισσότερα επεξεργασμένα προϊόντα δημητριακών στη διατροφή σας. Για να αποκομίσει και το παιδί σας τα οφέλη των δημητριακών ολικής άλεσης, φροντίστε να τα εντάξετε στα γεύματά του, προσφέροντας δημητριακά ολικής άλεσης μαζί με γάλα στο πρωινό του γεύμα, χρησιμοποιώντας ψωμί ολικής άλεσης στο τοστ που συνηθίζει να καταναλώνει ως κολατσιό στο σχολείο, φτιάχνοντας την αγαπημένη του μακαρονάδα με ζυμαρικά ολικής άλεσης ή συνοδεύοντας τα κυρίως γεύματά του με καστανό ρύζι. Ακόμα, χρησιμοποιώντας αλεύρι ολικής άλεσης, μπορείτε να φτιάξετε το δικό σας ψωμί ολικής άλεσης στο σπίτι, αλλά και πολλά ακόμα τρόφιμα που λατρεύει όλη η οικογένεια, όπως πίτες, πίτσες, μπισκότα, κουλουράκια, κέικ, κ.ά.

Πώς να αναγνωρίσετε σωστά τα προϊόντα δημητριακών ολικής άλεσης

Πρέπει να θυμάστε ότι το σκούρο καφέ χρώμα, παρότι αποτελεί ένα χαρακτηριστικό γνώρισμα των προϊόντων ολικής άλεσης, δεν αποτελεί εγγύηση ότι το προϊόν είναι ολικής άλεσης (π.χ. μπορεί να οφείλεται σε χρωστικές ή στην ύπαρξη μιας πολύ μικρής ποσότητας δημητριακών ολικής άλεσης στο προϊόν). Ακόμα, έχετε κατά νου ότι τα προϊόντα σίκαλης, καθώς και τα πολύσπορα προϊόντα (δηλαδή αυτά που φτιάχνονται από πολλά διαφορετικά δημητριακά, π.χ. συνδυασμός σιταριού, κριθαριού και βρώμης), παρότι είναι εξίσου πλούσια σε φυτικές ίνες (κάτι που συνήθως αναγράφεται και στη συσκευασία τους), δεν είναι απαραιτήτως ολικής άλεσης. Για να είστε λοιπόν σίγουροι ότι το προϊόν που αγοράζετε είναι ολικής άλεσης, συμβουλευτείτε τις πληροφορίες που θα βρείτε στη συσκευασία του. Η φράση «ολικής άλεσης» θα αναγράφεται σε αυτήν, καθώς και στις πρώτες θέσεις της λίστας των συστατικών του (π.χ. «αλεύρι σίτου ολικής άλεσης 40%»).