Πρώτη μέρα της σχολικής χρονιάς
Προσπαθούμε την πρώτη μέρα που επιστρέφουν οι μαθητές στο σχολείο να πραγματοποιήσουμε διασκεδαστικές δραστηριότητες για γνωριμία με τους νέους συμμαθητές τους ή και τον εκπαιδευτικό. Επιπλέον οι δραστηριότητες αυτές θα συμβάλουν στο να ενεργοποιήσουμε τη δυναμική της ομάδας, να διευκολύνουμε την επικοινωνία και τη συνεργασία, να χαλαρώσουμε, να διασκεδάσουμε, να κινητοποιήσουμε σώμα και συναίσθημα και να ενισχύσουμε τη συναισθηματική εμπλοκή των παιδιών στη διαδικασία. Πιο κάτω ακολουθούν εισηγήσεις για τέτοιες δραστηριότητες:
1. Ποιος είμαι: Μαθητές και εκπαιδευτικός στέκονται σε κύκλο και με τη σειρά ο κάθε ένας λέει το όνομά του με όποιο τρόπο θέλει (δυνατά, τραγουδιστά, ψιθυριστά, χοροπηδώντας κ.ά.). Τα υπόλοιπα παιδιά πρέπει να επαναλάβουν ότι ειπώθηκε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο.
2. Με μια μπάλα. Ο κάθε μαθητής ρίχνει την μπάλα προς κάποιο συμμαθητή του λέγοντας ταυτόχρονα το όνομά του. Αν η μπάλα πέσει τότε θα πρέπει να αρχίσουμε ξανά από την αρχή. Εναλλακτικά, αντί για όνομα, το κάθε παιδί μπορεί να λέει μια δήλωση για τον εαυτό του.
3. Η σιωπηλή γραμμή: Ο εκπαιδευτικός θέτει κάποιο κριτήριο με το οποίο τα παιδιά πρέπει να φτιάξουν ομάδες ή γραμμές. Όποιο παιδί τηρεί αυτό το κριτήριο μπαίνει στη γραμμή/ομάδα χωρίς να μιλά. π.χ. όποιο παιδί ξέρει αγγλικά να μπει στη σειρά. Εναλλακτικά μπορούν οι ίδιοι οι μαθητές να συνεργαστούν μεταξύ τους και να φτιάξουν ομάδα με όποιο κριτήριο θέλουν. Στη συνέχεια ανακοινώνουν τα κριτήρια με τα οποία δημιούργησαν την ομάδα τους.
4. Καραμέλες: Ο εκπαιδευτικός κρατάει ένα μπoλ με σοκολατένιες καραμέλες M&M. Κάθε μαθητής παίρνει μια καραμέλα. Ανάλογα με το χρώμα της καραμέλας που έχει πάρει το κάθε παιδί θα πρέπει να απαντήσει την αντίστοιχη ερώτηση:
κόκκινο – πες κάτι για χτες
πορτοκαλί- πες κάτι στο οποίο είσαι καλός/η
κίτρινο:πες κάτι από την παιδική σου ηλικία
μπλε: πες ένα πράγμα που δεν αποχωρίζεσαι ποτέ
καφέ:πες κάτι που έμαθες την προηγούμενη βδομάδα
πράσινο: πες κάτι που σου αρέσει να παρακολουθείς
Οι δηλώσεις μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το τι επιθυμεί ο εκπαιδευτικός να παρουσιάσουν τα παιδιά.
5. Χρωματιστά χαρτάκια. Οι μαθητές παίρνουν χρωματιστά χαρτάκια στα οποία κάθε παιδί γράφει ένα πράγμα για το οποίο είναι ενθουσιασμένο, ένα πράγμα για το οποίο νιώθει νευρικότητα και ένα πράγμα που θέλει να μάθει τη φετινή σχολική χρονιά. Διπλώνουμε τα χαρτάκια και τα βάζουμε όλα μαζί σε σακουλίτσα. Ο εκπαιδευτικός αφήνει κάθε μαθητή να επιλέξει στην τύχη ένα χαρτάκι το οποίο διαβάζει δυνατά και προσπαθεί να μαντέψει ποιος συμμαθητής του το έχει γράψει.
6. Δύο αλήθειες και ένα ψέμα: Οι μαθητές με τη σειρά στέκονται στην ολομέλεια της τάξης και κάνουν δύο δηλώσεις που ισχύουν για τον εαυτό τους και μια δήλωση που δεν ισχύει. Οι συμμαθητές τους θα πρέπει να μαντέψουν ποια δήλωση είναι ψέμα.
7. Μαλλιά κουβάρια. Οι μαθητές κάθονται σε κύκλο. Ο εκπαιδευτικός κρατάει την άκρη της κλωστής από μαλλί και πετάει το υπόλοιπο μαλλί σε κάποιο μαθητή. Αυτός κρατάει ένα σημείο της κλωστής και στη συνέχεια πετάει το υπόλοιπο μαλλί σε κάποιο άλλο συμμαθητή του. Αυτή η διαδικασία συνεχίζεται μέχρι όλα τα παιδιά να κρατάνε κλωστή από το μαλλί και να έχει δημιουργηθεί ένα πλέγμα. Ο εκπαιδευτικός αναφέρει ότι αυτή είναι η τάξη μας και όλοι αποτελούμε μέρος αυτής της τάξης. Στη συνέχεια ο εκπαιδευτικός ζητά από κάποιους μαθητές να αφήσουν το κομμάτι από το μαλλί που κρατάνε και τότε βλέπουν ότι το πλέγμα καταστρέφεται. Ο εκπαιδευτικός αναφέρει ότι το ίδιο θα συμβεί και στην τάξη μας αν κάποια παιδιά δεν είναι μέρος της ομάδας. Σκοπός αυτής της δραστηριότητας είναι να ενισχύσουμε τη συνεργασία ανάμεσα στους μαθητές της τάξης.
8. Ποίημα: Οι μαθητές γράφουν ένα μικρό ποίημα για τον εαυτό τους.
-
- Μου αρέσει (3 πράγματα…)
- Δεν μου αρέσουν (3 πράγματα)
- Λέξεις που με χαρακτηρίζουν (3 λέξεις)
- Ένα μέρος που θα ήθελα να επισκεφτώ…
- 3 έργα που έχω δει….
9. Ποιος είμαι: Τα παιδιά παίρνουν ένα φύλλο εργασίας όπου γράφουν λίγα λόγια για τον εαυτό τους. Πιο κάτω παρουσιάζονται κάποια φύλλα εργασίας που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αυτό τον σκοπό. Εναλλακτικά, οι μαθητές σχεδιάζουν έναν ήλιο και στις ακτίνες του γράφουν λέξεις ή φράσεις που θεωρούν ότι εκφράζουν την προσωπικότητά/ταυτότητά τους. Μετά μοιράζονται με τους υπόλοιπους μαθητές τις διαφορετικές πτυχές του εαυτού τους και βρίσκουν κοινά και διαφορετικά στοιχεία.
10. Χαρακτηρίζω τον εαυτό μου με ένα επίθετο: Οι μαθητές και ο/η εκπαιδευτικός στέκονται σε κύκλο. Πρώτος θα συστηθεί ο μαθητής/η μαθήτρια που στέκεται δίπλα από τον/την εκπαιδευτικό χρησιμοποιώντας όμως ένα επίθετο για τον εαυτό του/της π.χ. Είμαι η ευγενική Μαρίνα. Κάθε μαθητής θα κάνει το ίδιο χρησιμοποιώντας όμως επίθετο που είναι κατάλληλο για τον χαρακτήρα του. Για μεγαλύτερη δυσκολία θα μπορούσε να υπάρχει ο κανόνας ότι απαγορεύεται να επαναληφθεί επίθετο που έχει ήδη ακουστεί ή τα παιδιά να αναφέρουν επίθετο που να αρχίζει από το γράμμα του ονόματός τους π.χ. Είμαι η σεμνή Στέλλα ή είμαι η ευγενική Έλενα.
11. Σταυρόλεξο με τα ονόματα των μαθητών: Ο/Η εκπαιδευτικός φτιάχνει ένα σταυρόλεξο ή κρυπτόλεξο που να περιλαμβάνει τα ονόματα όλων των μαθητών. Σε κάθε μαθητή δίνει ένα τυπωμένο αντίτυπο και τους ζητά να βρουν τα κρυμμένα ονόματα. Μπορούν να δουλέψουν σε ομάδες ώστε να αρχίσει η μεταξύ τους επικοινωνία και ο διάλογος. Αν η τάξη διαθέτει διαδραστικό πίνακα η δραστηριότητα αυτή μπορεί να παρουσιαστεί στην ολομέλεια της τάξης.
12. Ποιο ζώο θα ήθελα να είμαι: Οι μαθητές συστήνονται και αναφέρουν ποιο ζώο θα ήθελαν να είναι. Μπορεί να κάνει την αρχή ο/η εκπαιδευτικός αρχίζοντας ως ακολούθως: Το όνομά μου είναι κύριος Γιώργος και θα ήθελα να είμαι σκύλος γιατί είναι πιστά ζώα ή θα ήθελα να είμαι ελέφαντας γιατί έχει καλή μνήμη. Αφού ολοκληρωθεί η δραστηριότητα με όλους τους μαθητές μπορούμε να ζητήσουμε από τους μαθητές να ζωγραφίσουν το ζώο που θαυμάζουν και να γράψουν γιατί τους αρέσει το συγκεκριμένο ζώο. Με αυτό τον τρόπο μπορούμε να κάνουμε και μια πρώτη εκτίμηση για τις συγγραφικές ικανότητες των μαθητών μας.
13. Ετοιμάστε σε μεγάλο μέγεθος το εποπτικό: Τι Γνωρίζω, Τι Θέλω να Μάθω, Τι Έμαθα. Ζητήστε από κάθε μαθητή να αναφέρει μια ιδέα για τις δύο πρώτες στήλες. Κρατήστε αυτό το εποπτικό καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς. Μπορείτε να το επαναφέρετε τις τελευταίες μέρες και να ζητήσετε από τους μαθητές να αναφέρουν μια δήλωση για την τελευταία στήλη. Μπορεί η δήλωση του κάθε μαθητή να γίνει με διαφορετικό χρώμα. Οι αρχικές δηλώσεις των μαθητών μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να διαγνώσουμε τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντά τους έτσι ώστε κατά τη διάρκεια της χρονιάς να δουλέψουμε σε ενότητες που τους ενδιαφέρουν ή όταν δοθεί η ευκαιρία να τους ζητήσουμε να παρουσιάσουν ένα θέμα που τους ενδιαφέρει.
14.Συνέντευξη με μια διασημότητα: Οι μαθητές σε ζευγάρια αναλαμβάνουν ρόλο δημοσιογράφου και διασημότητας. Ο ένας μαθητής θα πρέπει να υποβάλει ερωτήσεις ώστε να γνωρίσει καλύτερα τον συμμαθητή του και ο άλλος μαθητής θα πρέπει να απαντά ώστε να δώσει περισσότερες πληροφορίες για τον εαυτό του. Οι μαθητές μπορούν να παρουσιάσουν τις συνεντεύξεις τους στην ολομέλεια της τάξης. Για μεγαλύτερη διασκέδαση θα μπορούσαν οι μαθητές να κρατάνε ψεύτικα μικρόφωνα. Επίσης θα μπορούσε αντί να παρουσιαστεί ολόκληρη η συνέντευξη, αυτή η δραστηριότητα να γίνει ως ακολούθως: Ο δημοσιογράφος αναλαμβάνει να παρουσιάσει το προφίλ του συνεντευξιαζόμενου αναφέροντας αυτά που έχει μάθει μέσα από τη συνέντευξη που έχει πάρει.
15. Παρουσιάζω τον εαυτό μου: Η εκπαιδευτικός έχει στα χέρια της χαρτί υγείας και ζητά από τους μαθητές να κόψουν όσο κομμάτι θέλουν. Όταν όλοι οι μαθητές έχουν στα χέρια τους ένα κομμάτι από το χαρτί υγείας, η εκπαιδευτικός ζητά από τον καθένα να πει τόσες πληροφορίες για τον εαυτό του όσα και τα κομμάτια από το χαρτί υγείας που έχει στα χέρια του.
16. Αλφάβητο από την ανάποδη . Οι μαθητές κάθονται σε κύκλο. Ο πρώτος μαθητής αρχίζει να λέει το αλφάβητο από το τέλος λέγοντας μόνο ένα γράμμα. Ο μαθητής που κάθεται δίπλα του πρέπει να συνεχίσει με το επόμενο γράμμα. Δεν πρέπει να ακούγεται κανένας ψίθυρος. Αν ακουστεί κάποιος ήχος ή αν κάποιος μαθητής μιλήσει ταυτόχρονα με κάποιον άλλο, τότε το παιχνίδι αρχίζει από την αρχή. Προκαλέστε τους μαθητές σας να ολοκληρώσουν το αλφάβητο από την ανάποδη χωρίς να χρειαστεί να επανεκκινήσουν.
17. Αλλαγή θέσεων: Οι μαθητές αλλάζουν θέσεις με βάση τις οδηγίες της δασκάλας. π.χ. Να αλλάξουν θέσεις τα παιδιά που έχουν μαύρα μαλλιά ή να αλλάξουν θέσεις τα παιδιά που έχουν σκύλο ως κατοικίδιο κ.α. Σε ανύποπτες φάσεις μπορεί η δασκάλα να ζητήσει “να αλλάξουν όλα τα παιδιά θέση” έτσι ώστε να διασφαλίσουμε ότι όλα τα παιδιά έχουν μετακινηθεί.
18. Χούλα χουπ: Οι μαθητές ενός τμήματος μπορούν να σχηματίσουν έναν κύκλο ή και περισσότερους για το συγκεκριμένο παιχνίδι. Σε κάθε κύκλο ένας μαθητής έχει ένα χούλα χουπ περασμένο στον ένα του ώμο. Οι μαθητές στον κύκλο κρατάνε χέρια και θα πρέπει να συνεργαστούν ώστε το χούλα χουπ να περάσει από τον πρώτο μαθητή στον επόμενο και μετά στους υπόλοιπους που ακολουθούν χωρίς να αφήσουν τα χέρια ο ένας του άλλου.
19. Αγάλματα. Ένας μαθητής ή μια μαθήτρια εμφανίζεται στην ολομέλεια και μετατρέπεται σε άγαλμα παίρνοντας μια πόζα χωρίς να μιλάει. Θα πρέπει με αυτή την πόζα να δείξει κάτι ενδιαφέρον για τον ίδιο/την ίδια ή κάτι που τον χαρακτηρίζει ή την χαρακτηρίζει. Οι υπόλοιποι μαθητές προσπαθούν να κάνουν υποθέσεις για το τι παρουσιάζει. Στο τέλος ο μαθητής ή η μαθήτρια αποκαλύπτει τι ήταν αυτό που παρουσίασε.
20. Το αντικείμενο που με αντιπροσωπεύει. Κάθε μαθητής ή μαθήτρια φέρνει μαζί του ένα αντικείμενο που τον αντιπροσωπεύει ή που είναι σημαντικό για αυτόν/αυτήν. Αναλαμβάνει να εξηγήσει γιατί αυτό το αντικείμενο θα ήταν σημαντικό για έναν ηθοποιό που θα τον/την υποδυθεί και πώς θα μπορούσε να το χρησιμοποιήσει στη διάρκεια του ρόλου του.
21. Τι με χαρακτηρίζει: Κάθε μαθητής αναλαμβάνει να γράψει τρία χαρακτηριστικά για τον εαυτό του και να εξηγήσει πώς αυτά τα χαρακτηριστικά υπάρχουν στον ίδιο/στην ίδια.
22. Ομοιότητες και Διαφορές. Οργανώστε τα παιδιά σε ομάδες των δύο. Προσπαθήστε να ζευγαρώσετε παιδιά που δεν γνωρίζονται καλά. Ζητήστε τους να βρουν τρεις ορατές ομοιότητες και τρεις ορατές διαφορές μεταξύ τους. Στη συνέχεια, ζητήστε από τα παιδιά να βρουν και να συζητήσουν τρεις ομοιότητες και διαφορές μεταξύ τους που δεν μπορούν να φανούν, όπως συμπάθειες, αντιπάθειες, φόβους ή αξίες. Ρωτήστε τους μαθητές εάν ανακάλυψαν οτιδήποτε απροσδόκητο σχετικά με τις ομοιότητες ή τις διαφορές μεταξύ τους.
23. Καθρέφτες. Οι μαθητές κινούνται όλοι μαζί ελεύθερα στον χώρο της τάξης. Στη συνέχεια με το σύνθημα “στοπ” θα πρέπει να “παγώσουν” στην ίδια πόζα με το παιδί που βρίσκεται απέναντί τους σαν να είναι ο καθρέφτης του. Στόχος είναι ο συντονισμός των κινήσεων σαν είδωλα σε καθρέφτη.
24. Βουβό ημερολόγιο. Ο/Η εκπαιδευτικός ζητά από τους μαθητές να φτιάξουν ομάδες με βάση τον μήνα που γεννήθηκαν. Οι μαθητές θα πρέπει να το κάνουν αυτό χωρίς να μιλήσουν μεταξύ τους για να συνεννοηθούν. Μπορούν να χρησιμοποιούν μόνο νοήματα. Η ίδια δραστηριότητα μπορεί να πραγματοποιήθεί θέτοντας διαφορετικό κριτήριο όπως π.χ. χόμπι, ώρα που πάνε για ύπνο, ώρες που παίζουν ηλεκτρονικά παιχνίδια κ.α.
25. Να αλλάξει θέση όποιος/α . Βάζουμε τις καρέκλες σε κλειστό κύκλο (μία λιγότερη από το σύνολο των μαθητών που συμμετέχουν). Ο μαθητής ή η μαθήτρια που στέκεται όρθιος/α στο κέντρο του κύκλου κάνει μια δήλωση για τον εαυτό του/της π.χ. Μου αρέσουν τα μακαρόνια. Όσοι μαθητές νιώθουν ότι ισχύει η δήλωση και για τα ίδια, πρέπει να αλλάξουν γρήγορα καρέκλες. Ο μαθητής ή η μαθήτρια που μένει χωρίς καρέκλα κάνει μια άλλη δήλωση και το παιχνίδι συνεχίζεται με τον ίδιο τρόπο.
26. Σπασμένο τηλέφωνο. Τα παιδιά στέκονται σε σειρά, το ένα δίπλα στο άλλο. Το τελευταίο παιδί επιλέγει μια φράση (μπορεί να είναι ένας κανόνας που πρέπει να ισχύει κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς) και το μοιράζεται με το παιδί που είναι στο πλάι του. Ακολούθως το παιδί μοιράζεται αυτό που άκουσε με το επόμενο και αυτό συνεχίζεται μέχρι η φράση να ακουστεί από τα χείλια του πρώτου παιδιού. Ελέγχουμε αν μεταφέρθηκε σωστά το μήνυμα! Εναλλακτικά θα μπορούσε η πληροφορία που μεταφέρεται από μαθητή σε μαθητή να είναι ένα σχήμα στον ώμο ή την πλάτη ή ένα σήμα με τα χέρια κ.α.
27. Συλλογικά πορτρέτα: Οι μαθητές κάθονται σε δύο ομόκεντρους κύκλους έτσι ώστε κάθε μαθητής από τον εξωτερικό κύκλο να έχει μπροστά του ένα μαθητή από τον εσωτερικό κύκλο. Όσοι είναι στον εξωτερικό κύκλο έχουν ένα λευκό χαρτί Α4 και μαρκαδόρο. Ξεκινάνε να ζωγραφίζουν το πορτρέτο του απέναντί τους. Μετά από ένα λεπτό, με ένα σήμα, σταματάνε να ζωγραφίζουν και όσοι κάθονται στον εξωτερικό κύκλο μετακινούνται μια θέση δεξιά. Έχοντας πλέον ένα νέο παιδί απέναντί τους, συνεχίζουν το σχέδιο που ξεκίνησε το προηγούμενο. Τα «ζευγάρια» αλλάζουν συνεχώς, καθώς ο ένας κύκλος ανά ένα λεπτό μετακινείται κατά μία θέση, οπότε κάθε πορτρέτο συν-φιλοτεχνείται από πολλούς «ζωγράφους». Επαναλαμβάνουμε τη διαδικασία αλλάζοντας τους κύκλους, ώστε όλα τα παιδιά να περάσουν από τη θέση του ζωγράφου και να έχουν όλα ένα συλλογικά φτιαγμένο πορτρέτο.
