Ομοιοκαταληξία
Ομοιοκαταληξία είναι το χαρακτηριστικό δύο ή περισσότερων στίχων μιας στροφής να τελειώνουν με ομόηχες λέξεις ή συλλαβές. Η ομοιοκαταληξία λέγεται ακόμη και ρίμα και στην καθαρεύουσα την έλεγαν «ομοιοτέλευτον». Που τελειώνει δηλαδή κατά όμοιο τρόπο. Υπάρχουν διάφορα είδη ομοιοκαταληξίας, εμείς θα μάθουμε τα 3 πιο βασικά που είναι τα εξής:
ζευγαρωτή :· Ο πρώτος στίχος ομοιοκαταληκτεί με το δεύτερο, ο τρίτος με τον τέταρτο, ο πέμπτος με τον έκτο κτλ. Σήμερα το χελιδόνι τη φωλίτσα τους τελειώνει κι αύριο με τη χελιδόνα θα φορέσουν αρραβώνα.
πλεχτή :· μέσα σ’ ένα τετράστιχο, ο πρώτος με τον τρίτο και ο δεύτερος με τον τέταρτο. Στου χωριού το μονοπάτι, κάθε αυγή, κάθε καιρό, σύντροφο έχω ένα διαβάτη: το τρεχούμενο νερό.
σταυρωτή :· σε τετράστιχο ο πρώτος με τον τέταρτο και ο δεύτερος με τον τρίτο. «Για χώρα πηγαίνω πολύ μακρινή. Θα φέξουνε φάροι πολλοί να περάσω. Βοριάδες, νοτιάδες θα βρω, μα θα φτάσω με πρίμο αγεράκι, μ’ ακέριο πανί.»
Άσκηση 1. Να κλίνετε τα ουδέτερα ουσιαστικά σε –ος.
Ενικός αριθμός Πληθυντικός αριθμό
Ονομ. το δάσος το έδαφος
Γεν.
Αιτ.
Κλητ.
Προσοχή στον πληθυντικό.!!!
Άσκηση 2. Να συμπληρώσετε τον πίνακα.
ΕΝΕΣΤΩΤΑΣ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΑΟΡΙΣΤΟΣ ΠΑΘΗΤΙΚΗ
λύνω
αγαπώ
κινώ
δένω
κρύβω
Μαθαίνω για τις εγκλίσεις
Κάποιες φορές μιλάμε για κάτι το πραγματικό. Τότε χρησιμοποιούμε την Οριστική.
Κάποιες φορές μιλάμε για κάτι που θέλουμε ή περιμένουμε να γίνει. Τότε χρησιμοποιούμε την Υποτακτική.
Κάποιες άλλες φορές όταν μιλάμε, εκφράζουμε μία εντολή ή διαταγή. Τότε χρησιμοποιούμε την Προστακτική.
ΑΣΚΗΣΕΙΣ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ
- Ένωσε την κάθε έγκλιση με αυτό που εκφράζει.
Οριστική Κάτι που θέλω ή περιμένω
Υποτακτική Διαταγή ή εντολή
Προστακτική Κάτι το πραγματικό
2.Ο Άρης χρησιμοποιεί τις εγκλίσεις χωρίς να το ξέρει! Γράψε σε ποια έγκλιση είναι αυτά που λέει ο ανάλογα με το τι εκφράζουν.
α. Παιδιά, τρέξτε! …………………………………..
β. Μαμά, θέλω να μου δώσεις τα αυτοκινητάκια μου. …………………………………
γ. Τώρα διαβάζω τα μαθήματά μου. ………
δ. Αύριο θα πάμε εκδρομή. ……………………
ε. Κανόνισε εσύ το πρόγραμμα! ………………