ΟΛΟΗΜΕΡΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΜΕΓΑΛΗΣ ΒΡΥΣΗΣ
Το 1876 ιδρύθηκε το σχολείο της Μεγάλης Βρύσης, αλλά και το πρώτο Ελληνικό σχολείο της Μεσαράς, με έδρα το Πετροκεφάλι. Η προσπάθεια είχε ξεκινήσει ένα χρόνο πριν, όταν κάτοικοι απ’ όλα τα χωριά της Μεσαράς, ζήτησαν την ίδρυση Ελληνικής σχολής, με τον όρο μάλιστα ο δάσκαλος να μισθοδοτείται από το Μοναστηριακό Ταμείο και από τα έσοδα της εκκλησίας της Καλυβιανής. Στις 19 Ιανουαρίου 1876 η Δημογεροντία Ηρακλείου με πρόεδρο το Μητροπολίτη Κρήτης Σωφρόνιο αποφάσισε την ίδρυση της σχολής204. Πρώτος Ελληνοδιδάσκαλος διορίζεται ο Μίνωας Στεφανάκης.
ΠΗΓΕΣ:
- Στις 11 Σεπτεμβρίου η Δημογεροντία με επιστολή της προς τους Δημογέροντες των χωρίων Μεγάλη Βρύση, Μούλια και Αγία Βαρβάρα τους γνωστοποιεί την απόφασή της να κάνει δεκτό κατ’ αρχήν το αίτημα τους για την ίδρυση σχολείου, αφού όμως πρώτα θα εξασφαλίσουν οίκημα για σχολείο και για το δάσκαλο καθώς και τα απαραίτητα θρανία βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 111 – 312 ΑΔΗ: Έγγραφο της ΔΗ, προς τους κατοίκους Μ. Βρύσης κ.α.,(Ηράκλειο, 11η Σεπτεμβρίου 1876). Άμεση ήταν η απάντηση των Δημογερόντων (16 Σεπτεμβρίου) σύμφωνα με τη οποία τα πάντα είναι έτοιμα: …τό σχολεῖον καί τά θρανία καί ὅλα τα λοιπά. Βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 111 – 308 ΑΔΗ: Έγγραφο των κατοίκωνΜ. Βρύσης, προς τη ΔΗ, (Μ. Βρύση, 16η Σεπτεμβρίου 1876). Πρώτος δάσκαλος του χωρίου διορίζεται ο Μιχαήλ Ανδρουλάκης βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 112 – 307 ΑΔΗ: Έγγραφο των Δημογερόντων Μ. Βρύσης, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου, (Μ. Βρύση, 3 Οκτωβρίου 1876).
- Βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 099-96 ΑΔΗ: Έγγραφο κατοίκων της Μεσαράς, προς τη Δημογεροντία Ηρακλείου. Έγγραφο Χωρίς Χρονολογία. Πιθανή ημερομηνία Σεπτέμβριος 1875.
- Βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 103-263/266 ΑΔΗ: Πρακτικό συνεδρίασης της Δημογεροντίας Ηρακλείου, όπου αποφασίζετε η σύσταση Ελληνικής Σχολής Καινουργίου – Πυργιωτίσσης, (Ηράκλειο, 19 Ιανουαρίου 1876). Ολόκληρη η απόφαση για την ίδρυση της Σχολής στο σχετικό Παράρτημα Κεφαλαίου 2ου– Σημείωση 6η σελ. 439. Η Δημογεροντία ανακοινώνει στους επιτρόπους της Καλυβιανής την σύσταση του σχολείου στο Πετροκεφάλι και το διορισμό του Μίνωα Στεφανάκη ως δασκάλου βλ. ΚΑ 2 – ΑΑ 104-636 ΑΔΗ:Έγγραφο της ΔΗ, προς τους επιτρόπους της Καλυβιανής, (Ηράκλειο, 28 Φεβρουαρίου 1876)
Ανακτήθηκαν από τη διδακτορική διατριβή του Ζαχαρία Καψαλάκη “Η ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΗΣ ΜΕΣΑΡΑΣ ΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΜΙΣΟ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ” δημοσιευμένη το 2010.
