Κριος

Στον Κριό ήρθαν πολλοί πρόσφυγες από το Ορτακτσί της Ανδριανούπολης.. Όμως η μοίρα των κατοίκων του, συνδέθηκε με αυτήν της Μικράς Ασίας και την καταστροφή της Σμύρνης. Τον Οκτώβριο του 1922 αναγκάστηκαν οι κάτοικοι να εγκαταλείψουν τα πάτρια εδάφη τους και να διαμοιραστούν στα τέσσερα χωριά, Μεσοκώμη Σερρών, Μεσοχώρι Κομοτηνής, Βάλτο και Κριό Έβρου.

Ο οικισμός Κριός προϋπήρχε με την τουρκική ονομασία Kujunli που σημαίνει στην τουρκική γλώσσα βοσκότοπος αιγοπροβάτων ή κάποια σχετική έννοια με πρόβατο, εξ ου και Κριός. Στην απογραφή του 1922 εκ μέρους της τουρκικής διοίκησης, το χωριό είχε 64 κατοίκους όλοι τους Οθωμανοί και δεν αναφέρεται κανένας χριστιανός.

Όταν οι κάτοικοι ήρθαν από το Ορτακτσί και εγκαταστάθηκαν εκεί το 1923, προσπάθησαν να δώσουν νέα πνοή και προοπτική στον τόπο. Η επιλογή εγκατάστασης έγινε με κριτήριο τα πλούσια εδάφη της περιοχής και οι πολλές πηγές νερού που υπήρχαν δέκα στον αριθμό. Ακόμη σήμερα οι κάτοικοι της ευρύτερης περιοχής έρχονται και προμηθεύονται νερό προς πόση, από τον Κριό.

Ο αριθμός των κατοίκων επηρεαζόταν κυρίως από την εξωτερική μετανάστευση προς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης.

Στα όρια του χωριού υπάρχουν και είναι χαρακτηρισμένοι από την Αρχαιολογική Υπηρεσία Θράκης τρεις επιτύμβιοι τάφοι. Ο ένας είναι στην τοποθεσία Σημάδι πάνω από τις βρύσες, ο άλλος λίγο έξω από το χωριό στον παλιό δρόμο και στην διασταύρωση Δίκαια – Διλόφου και ο άλλος κοντά στα μνήματα, πάνω στην κορυφή της τούμπας, τοποθεσία “μαύρα χώματα” ή “καρα τουπράκι”.

 

Μαράσια

Τα Μαράσια Έβρου είναι χωριό που αποτελείται από 2 ανεξάρτητους οικισμούς. Σ’  αυτήν την περιοχή ο ποταμός Άρδας ενώνεται με τον ποταμόΈβρο. Προσφάτως έγινε ευρύτερα γνωστό στο Πανελλήνιο εξαιτίας της βράβευσης της Κυράς των Μαρασίων (Βασιλική Λαμπίδου) από την Ακαδημία Αθηνών. Παρέβρια περιοχή γίνεται ενίοτε πέρασμα λαθρομεταναστών.

Ορμένιο

Το χωριό Ορμένιο, είναι ο βορειότερος οικισμός της Ελλάδας  και οι κάτοικοί του είναι απόγονοι προσφύγων από τη βόρεια και την ανατολική Θράκη. ‘Ηταν εδώ η Τζερνομιάνου Πόλις των Βυζαντινών, το Τσιρμέν των Τούρκων και κοντά του έγινε το 1361, η μεγάλη μάχη. ‘Εληξε με νίκη των Τούρκων επί Σέρβων, και των άλλων βαλκανικών στρατών και άνοιξε τον δρόμο για την κατάκτηση της Βαλκανικής Χερσονήσου. Στο μεγαλόπρεπο κοινοτικό κατάστημα, στεγάζεται μια ενδιαφέρουσα Λαογραφική Συλλογή, με στολές και οικιακά έπιπλα και σκεύη.

 

.

  Πεντάλοφος

 

 

 

 

Από τα Κόμαρα ο δρόμος ανηφορίζει προς Βορρά, έχοντας αριστερά προς τα δυτικά τα υψώματα της Βουλγαρίας. Χτισμένος σε πέντε υψώματα όπως λέει και τ’ όνομά του, είναι ο Πεντάλοφος. Κάθε καλοκαίρι ο Πνευματικός Σύλλογος Νέων Πενταλόφου, οργανώνει γλέντι για τους απόδημους με μεγάλη ποικιλία εκδηλώσεων. Στις δραστηριότητες του Συλλόγου, συμπεριλαμβάνονται τράπεζα αίματος, πλούσια βιβλιοθήκη, χορευτικό συγκρότημα και λαογραφική συλλογή που στεγάζεται στο παλιό δημοτικό σχολείο. Στη Μπάρα, ορεινό εγκαταλειμμένο χωριό στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα, βρίσκουμε τα ίχνη παμπάλαιου οικισμού, όπως και παλαιά ερειπωμένη εκκλησία. Σήμερα στο παλιό Φυλάκιο της Μπάρας φιλοξενείται ο Περιπατιτικός Σύλλογος.

 

 

 

 

 

 

 

Κόμαρα

Το πρώτο μεγάλο χωριό για τον εισερχόμενο στο Τρίγωνο από την δυτικότερη γέφυρα του ‘Αδρα είναι τα Κόμαρα. ‘Ισως ο οικισμός αυτός να ήταν η αρχαία Δύμη. Από εκεί μπορεί να αποφασίσει αν θα κάνει τον γύρο του Τριγώνου διαμέσου Πενταλόφου-Πετρωτών ή διαμέσου Ελιάς-Πλάτης.

 Η τετραγωνική δομή των Κομάρων είναι σχετικά καινούρια, σε σύγκριση με γειτονικά χωριά, όπως το Θεραπειό ή ο Πεντάλοφος. Αυτό οφείλεται στην μεγάλη πλημμύρα του Άρδα το 1931, όπου οι κάτοικοι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το Κάτω Χωριό.

Το χωριό είναι γνωστό από το ανάγλυφο που βρέθηκε εδώ το 1937, ο “Θράκας Ιππέας”.

Η δημιουργία του σημερινού χωριού των Κομάρων τοποθετείται χρονολογικά περίπου το 1780–1790. Ήταν τότε τσιφλίκι ενός Αγά, στο οποίο εργαζόταν Έλληνες από την Αδριανούπολη, το Ορτάκιοϊ και την βόρεια Θράκη. Η ονομασία Κόμαρα-Κομαρλί προέρχεται από την τούρκικη φράση Κουμ Αρεσί, που στα ελληνικά σημαίνει “μεταξύ άμμων”. Οι κάτοικοι των Κομάρων προέρχονται κατά πλειοψηφία από την Ήπειρο, το Ορτάκιοϊ, το Σλίβενγκραντ και τις Σαράντα Εκκλησίες στην Τουρκία.

Το 1885 κατοικούν στο χωριό περίπου 45 με 50 οικογένειες και χτίζεται το πρώτο σχολείο. Κατά τα έτη 1915–1919 δημιουργήθηκε από τους Βούλγαρους η αγροτική Επαρχία Αδριανουπόλεως, με 7 Δήμους, με μια έδρα στα Κόμαρα. Με την καταστροφική πλημμύρα του Άρδα τον χειμώνα του 1931, οι κάτοικοι του χωριού αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την αμμουδερή τοποθεσία (Κάτω Χωριό) στην όχθη του ποταμού και εγκαταστάθηκαν περίπου ένα χιλιόμετρο πιο βορειοδυτικά. Μόνο το εκκλησάκι του Αη-Δημήτρη, που πρόσφατα ξαναχτίστηκε, θυμίζει την αρχική τοποθεσία του χωριού.