28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940
Σεβάσμιε πάτερ, κύριε πρόεδρε της κοινότητας, κυρίες και κύριοι, αγαπητά μας παιδιά.
Οι εθνικές εορτές είναι μια ευκαιρία για να τιμήσουμε ό,τι σπουδαίο μας άφησε η ιστορική μας κληρονομιά. Μια τέτοια λαμπρή ιστορική επέτειος, είναι κι αυτή της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Ο Γράμμος και το Βίτσι, η Πίνδος και η Κορυτσά θα μείνουν οι αιώνιοι μάρτυρες της θυσίας. Στις άγριες και απόκρημνες κορφές της Πίνδου και του Γράμμου γράφτηκε μια νέα αθάνατη και φωτεινή σελίδα της ιστορίας μας.
Πέρασε μπόρες φοβερές η Πατρίδα μας. Πλησίασε πολλές φορές στο χείλος της καταστροφής και τον αφανισμό
Μέρα νίκης κι ελευθερίας η σημερινή μέρα!
Η ανάμνησή της μας θυμίζει μια κορυφαία στιγμή της ιστορίας μας.
Ένας χαλασμός πρωτοφανέρωτος, ένας πολεμικός εγκέλαδος που λέγεται 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος, έσκαψε συθέμελα τη γη, συγκλόνισε στεριές και θάλασσες Στα 6 χρόνια, απ’ το 1939 ως το 1945 που κράτησε αυτός ο πόλεμος, σκόρπισε παντού συντρίμμια και πρωτοφανή σε έκταση ερείπια.
Ο 2ος Π.Π. άρχισε το Φθινόπωρο του 1939 εναντίων των συμμάχων. Μέσα σε λίγες μέρες, κουφάρι άψυχο η Πολωνία κι ευθύς το Βέλγιο, η Νορβηγία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Γαλλία. Η προηγμένη τεχνολογικά γερμανική μηχανή απειλούσε ανοιχτά ολόκληρη την Ευρώπη.
Στη γειτονική μας Ιταλία, ο φασίστας Μπενίτο Μουσολίνι είχε συμπαραταχθεί από πριν με τον ομοϊδεάτη του Χίτλερ, αφού οι σκέψεις, τα οράματα και τα σχέδιά τους ήταν κοινά και παράλληλα:
Η Ιταλία, σκέλος του Άξονα, αναλαμβάνει την κατάκτηση των Βαλκανίων. Ζήτημα ωρών, σκέφτονται, η κατάκτηση της Ελλάδας.
Ξημερώματα της 28ης Οκτωβρίου
Ο Ιταλός πρέσβης Γκράτσι, αποδίδει στον Έλληνα πρωθυπουργό Ι. Μεταξά ένα αλαζονικό τηλεγράφημα που μιλούσε για «άνευ όρων» υποταγή της χώρας μας στους Ιταλούς, ενώ οι ιταλικές μεραρχίες αφού προηγουμένως είχαν καταλάβει το αλβανικό έδαφος, ήταν ήδη παραταγμένες κατά μήκος των ελληνικών συνόρων και περίμεναν ετοιμοπόλεμες το σύνθημα.
Ο ελληνικός λαός όμως απάντησε λιτά κι αγέρωχα με μια μονάχα λέξη: «ΟΧΙ».
«Αι ιταλικαί στρατιωτικαί δυνάμεις προσβάλλουσιν από τις 5:30 της σήμερον, τα ημέτερα τμήματα της ελληνικής μεθορίου.
Αι ημέτεραι δυνάμεις, αμύνονται του πατρίου εδάφους».
Αυτό ήταν το πρώτο πολεμικό ανακοινωθέν της ελληνικής ραδιοφωνίας το πρωινό της 28ης Οκτωβρίου 1940.
Οι συνεχόμενες προκλήσεις των Ιταλών, με αποκορύφωμα τον τορπιλισμό του καταδρομικού «ΈΛΛΗ», τον 15αύγουστο στην Τήνο, προοιωνίζαν αυτήν την εξέλιξη.
Ο πόλεμος έχει κηρυχτεί
Τα πάντα έχουν αναστατωθεί. Τρέχουν να προλάβουν, να φτάσουν γρήγορα στο μέτωπο, να πολεμήσουν σαν τους δοξασμένους προγόνους τους, Φιλούν το χέρι της μάνας, που σα νέα Σπαρτιάτισσα με το χαμόγελο στο στόμα τους δίνει την ευχή της να γυρίσουν νικητές. Αποχαιρετούν παιδιά, γυναίκες, αδερφές,
Με τις πρώτες μάχες τ’ αλαζονικά Ιταλικά στρατεύματα έπαθαν αληθινές πανωλεθρίες. Τι κι αν ήταν 8 εκατομμύρια; Τι κι αν είχαν μηχανοκίνητα κι αεροπλάνα; Οι ελάχιστοι εκείνοι Έλληνες, με το φτωχό εξοπλισμό, έγιναν ο τρόμος και το φόβητρο των Ιταλών. Γιατί η πολεμική αρετή «δε μετριέται με το στρέμμα. Με της καρδιάς το πύρωμα μετριέται και με αίμα».
Με το κεφάλι ψηλά με το τραγούδι στο στόμα και τη φλόγα στην καρδιά, κερδίζουν τη μια μετά την άλλη τις μάχες. Και ο ηρωικός αγώνας τους δικαιώνεται. Με τη θυελλώδη ορμή τους και την ιαχή «ΑΕΡΑ». Σταματούν την προέλαση των Ιταλών, τους τρέπουν σε φυγή, μεταβάλλουν τ’ άρματά τους σε συντρίμμια και σκορπίζουν το φως της νίκης.
Πανικόβλητοι οπισθοχωρούν οι Ιταλοί.
Έτσι κερδήθηκε η μάχη της Πίνδου! Η πρώτη αληθινή μάχη της Ευρώπης. Και οι φαντάροι μας προχωρούν! Κάθε μάχη γίνεται κι ένας θρύλος. Σε κάθε κορφή ανεμίζει κι ένα φλάμπουρο της τιμής και της δόξας.
Έκπληκτος όλος ο κόσμος παρακολουθεί την εξέλιξη των γεγονότων και θεωρεί τη νίκη των Ελλήνων ένα θαύμα. Γιατί ο μέχρι τώρα ανίκητος στρατός του άξονα συντρίβεται από μια μικρή χώρα.
Δυστυχώς όμως, ο επίλογος αυτής της υπέροχης γενναιοψυχίας, δεν ήταν εξίσου ευτυχής. Μπροστά στη συντριβή του άξονα, ο Χίτλερ, επεμβαίνει στα Βαλκάνια στις 6 Απριλίου του 1941.
Οι Έλληνες φαντάροι είναι και πάλι εκεί, για ν’ αντιμετωπίσουν τώρα έναν ακόμη ισχυρότερο αντίπαλο. Ο κόσμος παρακολουθούσε με κομμένη την ανάσα την τιτάνια πάλη του λαού μας ενάντια σε δύο φασιστικές αυτοκρατορίες. Ο στρατός μας κράτησε ηρωικά τη Γερμανική επίθεση. Όμως η στρατιωτική ήττα ήρθε τώρα αναπόφευκτα. Οι Γερμανοί κατόρθωσαν να παρακάμψουν τις αμυντικές μας γραμμές και να μπουν στη Θεσσαλονίκη. Η τελευταία μάχη δόθηκε στην Κρήτη όπου οι Κρήτες άοπλοι κι ακέφαλοι έδωσαν τον υπέρ πάντων αγώνα.
Έτσι η χώρα μας βρέθηκε κάτω από την Κατοχή.
Οι στιγμές ήταν τραγικές. Δυστυχία, πείνα, χιλιάδες νεκροί, χιλιάδες πατριώτες στα αποσπάσματα . Το φρόνημα όμως του λαού μας δεν κάμφθηκε. Ο αγώνας συνεχίστηκε.
Οργανώθηκε η εποποιία της Εθνικής μας Αντίστασης που κινητοποίησε το λαό, τον οργάνωσε, του ξανάδωσε την πίστη στη νίκη κι αγωνίστηκε ηρωικά και με συνέπεια κατά των κατακτητών.
Μια λεύτερη Ελλάδα δημιουργήθηκε και οργανώθηκε.
Οι αγωνιστές του ’40 δίδαξαν με τις πράξεις και τις θυσίες τους ότι η νίκη δεν ανήκει πάντα στους πολλούς. Ανήκει σ’ αυτούς που έχουν δίκιο. Ανήκει σ’ αυτούς που έχουν τη δύναμη ν’ αψηφούν το θάνατο και να προσφέρουν τη ζωή τους ποτίζοντας με το αίμα τους το δέντρο της λευτεριάς. Προς όλους αυτούς που πολέμησαν, που αγωνίστηκαν, που αποδείχτηκαν άξιοι απόγονοι ένδοξων προγόνων και θυσιάστηκαν για να απολαμβάνουμε εμείς σήμερα την ελευθερία με όλα τα αγαθά της, στρέφεται ευλαβικά την ώρα τούτη την ιερή, η εθνική μνήμη.
Μαζί με όλο το Έθνος, ας στρέψουμε κι εμείς με ιερή συγκίνηση τη σκέψη μας σ’ αυτούς και ας τους προσφέρουμε την άπειρη ευγνωμοσύνη μας
Δικό μας χρέος τώρα είναι να σκύψουμε για λίγο στη θυσία τους Κι αν η μοίρα κάποτε στήσει μπροστά μας ξανά ένα Σαράντα , ξανά μ’ένα ΟΧΙ θ’ απαντήσουμε.
Ας βροντοφωνάξουμε λοιπόν :Ζήτω το έθνος,
Ζήτω η 28η Οκτωβρίου,