Το blog του Αδάμου Δημήτριου

Μεγάλη κουβέντα γίνεται για το πώς θα πρέπει να επιλέγονται οι σημαιοφόροι στις μαθητικές παρελάσεις. Αν και πολλοί υπέρμαχοι της κλήρωσης επιχειρούν να κεντρίσουν το πατριωτικό αίσθημα, προβάλλοντας την ανάγκη για ισότιμη πρόσβαση στα εθνικά σύμβολα, την ισάξια αναγνώριση του φρονήματος σε όλα τα παιδιά, την αποσύνδεση της φιλοπατρίας από το ανταγωνιστικό σύστημα ως κάτι ανώτερο και άλλες παρεμφερείς εθνοκεντρικές λογικές, θα έλεγα ότι χάνουν το νόημα και φτάνουν στο σωστό συμπέρασμα μέσω της λάθος οδού, αφού οι λόγοι για τους οποίους δεν πρέπει να σχετίζεται η παράδοση της σημαίας με τη σχολική επίδοση είναι πολύ πιο απλοί: διότι απλά το σχολείο δε θα πρέπει να διδάσκει στα παιδιά την αναζήτηση της προσωπικής επιβράβευσης και, γενικότερα, την επιδίωξη του ατομικού οφέλους, έστω και εάν αυτό συνίσταται στην κατοχή της σημαίας.

Το εκπαιδευτικό σύστημα δυστυχώς εξακολουθεί να συντηρεί μια στρεβλή εικόνα για τους λόγους για τους οποίους ένας μαθητής πρέπει να επιζητά την πρόοδό του, ένα υπεραπλουστευμένο σετ συμπεριφοριστικών κινήτρων του τύπου “πάλεψε και θα ανταμειφθείς”, γεννώντας πολίτες κατάλληλους να ενταχθούν και να αναπαράγουν έναν ανταγωνιστικό κόσμο όπου ζεις και αφήνεις τους άλλους να πεθάνουν. Σαφώς και ζούμε σε μια εποχή που επιτάσσει την παροχή ισχυρών κινήτρων στους νέους ανθρώπους για να προκόψουν και να ενδυναμωθούν. Περισσότερο από κάθε άλλη φορά. Είναι όμως υποχρέωσή μας να δώσουμε τα σωστά κίνητρα. Ας αφήσουμε επομένως τη ρηχές τεχνικές της επιλεκτικής ανταπόδοσης εκεί που ταιριάζουν, στα ανήμπορα να κινητοποιηθούν αλλιώς βρέφη και στα ζώα του τσίρκου.

Σε ένα εκπαιδευτικό πλαίσιο που θα στοχεύει σε ένα πραγματικά ανθρωποκεντρικό σύστημα αξιών και θα προάγει την ανώτερη σκέψη, οι μαθητές δεν θα αποζητούν τη βελτίωση τους για να αποκομίσουν άμεσα προσωπικά αντικρίσματα, όπως η συμπλήρωση του απουσιολογίου της τάξης, η λήψη μιας υποτροφίας ή η αποδοχή της σημαίας. Ούτε κατά προέκταση θα τους ενδιαφέρει να ολοκληρώσουν τη μαθητεία τους απλά για να αποκτήσουν τα εφόδια που θα τους επιτρέψουν να βγουν αυτοί πρώτοι στον αγώνα για την κατάκτηση της ατομικής επιτυχίας και να γευτούν αποκλειστικά τα όποια προνόμια της. Απεναντίας, θα κατανοήσουν πως η προσωπική ευτυχία δεν μπορεί να αποτελεί προϊόν μεμονωμένων success stories αλλά έρχεται ως φυσική συνέπεια της προόδου της ίδιας της κοινωνίας ως σύνολο και της συνεπακόλουθης διάχυσης των ευεργετημάτων πίσω, σε κάθε πολίτη ξεχωριστά. Είναι καθήκον μας επομένως να δείξουμε στους μαθητές μας πως οφείλουν να αξιοποιήσουν τα χρόνια τους στα θρανία και τα έδρανα, με τρόπο που θα τους επιτρέψει να συμμετάσχουν αργότερα σε μια κοινωνία ομόνοιας και ομοψυχίας, όπου κάθε μέλος προσφέρει από τη θέση που μπορεί, όπως μπορεί, για το κοινό καλό. Και τότε θα έρθει η πρόοδος, η ευημερία και η ανταμοιβή για κάθε έναν από αυτούς.