Η ιστορία του χάντμπολ έχει τις ρίζες της βαθιά στους περασμένους αιώνες και ακόμα παραπέρα αφού υπάρχουν αρκετές ιστορικές καταγραφές και στοιχεία, για παιχνίδια που παίζονταν με τα χέρια και μπάλα ακόμα και π.Χ.
Σε παγκόσμια κλίμακα έχουμε στην Αίγυπτο, απεικονίσεις σε τάφους του Όσιρι με ιερείς να χτυπάνε τη μπάλα με το χέρι που χρονολογούνται στο 2000 π.Χ. καθώς επίσης και σε τάφους των Φαραώ όπου αναπαρίστανται κάποια παιχνίδια με μπάλα.Στην Αρχαία Ελλάδα έχουμε το χαρακτηριστικότερο ίσως εύρημα, που επιβεβαιώνει την καλλιέργεια ενός είδους χάντμπολ, το οποίο είναι ένα χάλκινο αγαλματίδιο (στη Δωδώνη) που απεικονίζει ένα παιδί με μία σφαίρα στο χέρι και χρονολογείται στον 3ο αιώνα π.Χ.
Είναι τόσα τα γνωστά παιχνίδια (Ουράνια, επίσκυρος φαινίνδα κ.τ.λ) που οι πολυάριθμοι συνδυασμοί τους τα έφερε σιγά-σιγά σε ειδικούς χώρους που παίζονταν, τα λεγόμενα «σφαιριστήρια»
Σύγχρονο Handball (Χειροσφαίριση)
Το Χάντμπολ μορφοποιείται στο τέλος του 19ου αιώνα όπου εμφανίζονται τρία παιχνίδια σε τρεις διαφορετικές χώρες και δικαιωματικά τα ονομάζουμε σαν άμεσους προγόνους του αθλήματος. Δε χωράει αμφιβολία ότι αυτά τα παιχνίδια εξασφάλισαν τη χαρακτηριστική και σταθερή ανάπτυξη του Χάντμπολ στις Ευρωπαϊκές χώρες και έβαλαν τις βάσεις της σημερινής σύγχρονης μορφής. Έτσι για την πατρότητα του Χάντμπολ ερίζουν:
- Η Τσεχοσλοβακία με το «Hazena”
- Η Δανία με το “Haandbold”
- Και η Γερμανία με το «Torball»
- Παρουσιάζεται με την ονομασία «Ceska hazena» (σουτ με χέρι). Επνευστές ήταν καθηγητές Φ.Α με πρωτοπόρο τον A.Kristof που το 1892 έδωσε και τον τίτλο του Hazena. Οι λόγοι που εμφάνισαν οι Τσεχοσλοβάκοι καθηγητές Φ.Α το παιχνίδι αυτό ήταν να τραβήξουν τους νέους από το ποδόσφαιρο και τους στρέψουν σε άλλα σπορ.
Δανία με «Haandbold»
Εμπνευστής ο καθηγητής Φ.Α της Γυμναστικής Ακαδημίας του Όρμπρουπ h. Nielsen ενός παιχνιδιού του «Haandbold» που παιζόταν με 7 παίκτες και είχε μεγάλη συγγένεια με το σημερινό «Hallen-Hand-ball» (Χάντμπολ κλειστής αίθουσας). Διαστάσεις γηπέδου 45*20 μ. περιοχή τέρματος 5*7 μ. Το πρώτο παιχνίδι έγινε το 1898.
Το 1900 το πρώτο σχολικό πρωτάθλημα και το 1904 ο Nielsen θεσμοθετεί τους πρώτους κανονισμούς. Την ίδια χρονιά δημιουργείται και η Ομοσπονδία Χάντμπολ Δανίας, η αρχαιότερη στον Κόσμο.
Η Γερμανία ήταν η χώρα που το Χάντμπολ πέρασε μέσα από πολλές μορφοποιήσεις. Έτσι ( Cachay – H. Digel)
- Στο τέλος του 19ου αιώνα παρουσιάστηκαν μια σειρά από παιχνίδια συγγενών με το Χάντμπολ (Torball, Konigs berger, Raffballspiel, Volkeball, Faustball, Korball, κ.α). Για κάθε ένα υπήρχαν και διαφορετικοί κανονισμοί
- Διαφοροποίηση του αριθμού των παιχτών. Συγκεκριμένα στην αρχή καθιερώθηκε αρχικά να παίζεται με 11 παίχτες και αργότερα με 7 παίχτες.Η συστηματική μορφοποίηση και ανάπτυξη του χάντμπολ αρχίζει προς το τέλος του 19ου αιώνα μ.Χ. και συνεχίζεται μέσα στον 20ο αιώνα μ.Χ. με πρωτοστατούσες χώρες τη Γερμανία (η οποία είχε και τη μεγαλύτερη ανάπτυξη), τη Δανία και την Τσεχοσλοβακία.
-
Η εξέλιξη στην Ελλάδα
Η Ελλάδα παίρνει από την αρχή μέρος στην προσπάθεια που γίνεται σε παγκόσμιο επίπεδο για την οργάνωση και την ανάπτυξη του χάντμπολ.Το διάστημα 1930 – 1940 και μετά το τέλος του Β’ Παγκόσμιου πολέμου μέχρι το 1960 γίνονταν αγώνες με 11 παίχτες.
Μετά το 1960 πέφτει στην αφάνεια και παίζεται μόνο στα σχολεία στα πλαίσια του μαθήματος της γυμναστικής.
Πηγές:
«Αθλητική Προπόνηση στο Χάντμπωλ (Κοτζαμανίδης Χρήστος)»
http://www.handball.org.gr/index.php/el/federation/history
http://balonmanophed331.wikispaces.com/C)+Historia+del+Balonmano
http://www.hazena-miroslav.cz/historie-narodni-hazene/
http://www.larsdatter.com/games-ball.htm
http://www.europeana.eu/portal/record/08547/41803561956FA30E4BA05A1A939F721544556985.html
http://www.planet-wissen.de/sport_freizeit/ballsport/fussballgeschichte/fussballgeschichte.jsp
