Ολοκαύτωμα, Τέχνη και σχολείο
Η Διεθνής Ημέρα Μνήμης για το Ολοκαύτωμα των Εβραίων, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες Ημέρες της ανθρωπότητας, θυμίζοντάς μας τη δύναμη αποκτήνωσης του ανθρώπου και ότι τελικά δεν υπάρχουν όρια στη δολοφονική του μανία. Πρόκειται για μία βιομηχανία συστηματικής θανάτωσης όσων στιγματίστηκαν ως διαφορετικοί.
Η διδασκαλία των τραυματικών γεγονότων, πάντα είναι δύσκολη για τους/τις εκπαιδευτικούς, οι οποίοι/ες καλούνται να τη διαχειριστούν με τρόπο κατάλληλο που και να μεταφέρει τα διδάγματα του παρελθόντος και να μην επιτρέπει να καλλιεργηθούν λανθασμένες αντιλήψεις. Σε αυτό το πλαίσιο εντάχθηκε και η δημιουργική προσέγγιση του Ολοκαυτώματος, εντός των διδακτικών ωρών που αφιερώνει το πρόγραμμα στα Κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, συνδέοντας την ποίηση με την ιστορία και το Τραύμα του Ολοκαυτώματος (για τα τμήματα Γ1, Γ2 και Β3 και με την υποστήριξη μαθητριών του Ομίλου Δημιουργικής Γραφής, που δεν εντάσσονται στο δυναμικό των τριών τμημάτων).
Προχωρήσαμε σε συζητήσεις (σε ιστορικό και φιλοσοφικοπολιτικό πλαίσιο) και μελετήσαμε ποιήματα που συνδέονται με το Τραύμα του ελληνικού εβραϊκού πληθυσμού και τον τρόπο που αυτό αποτυπώθηκε στην ποίηση. Συζητήσαμε, υπό τη μεθοδολογία της Δημιουργικής Γραφής έργα των Ντίνου Χριστιανόπουλου, Γιώργου Ιωάννου, Πρίμο Λέβι, Ταντέους Ρόζεβιτς και Βάσκο Πόμα. Οι μαθητές και οι μαθήτριες κλήθηκαν να συνθέσουν ένα ποίημα για το θέμα μέσα στην τάξη (το συνέχισαν στο σπίτι, όσοι ήθελαν να το βελτιώσουν ή δεν πρόλαβαν να φτάσουν στο σημείο που ήθελαν).
Στην πραγματικότητα, μετατρέψαμε την τάξη σε εργαστήρι Δημιουργικής Γραφής, αξιοποιώντας τις διδακτικές προσεγγίσεις της ομαδοσυνεργατικής και της διαφορο-ποιημένης μάθησης και της μεθόδου του εργαστηρίου. Όλα τα ποιήματα είναι έργα των συμμετεχόντων και συμμετεχουσών, με ελάχιστες τυπογραφικές παρεμβάσεις των διδασκόντων. Δυστυχώς, ο χώρος δεν μάς επέτρεψε να εκθέσουμε όλα τα έργα των παιδιών μας και υποχρεωθήκαμε σε μία επιλογή, όσο μπορούσαμε ευρύτερη.
Η βιωματική επαφή των παιδιών με τη λογοτεχνία, μέσω της σύνθεσης ποιημάτων, αναπτύσσει νέες δεξιότητες που αντιμετωπίζουμε επιτυχία το άγχος της σελίδας και ταυτόχρονα θέτει τους στόχους για ένα κείμενο ως δημόσιο λόγο. Καλούνται να διαπραγματευτούν το παρελθόν με έναν τρόπο δημιουργικό, φέρνοντάς τους/τις πιο κοντά στο Τραύμα, μακριά από τη μετωπική διδασκαλία. Αντιμετωπίζουν δε τη λογοτεχνία ως μία τέχνη που συνδέεται άμεσα με το παρελθόν και το διδάγματά του∙ δεν τη βλέπουν ως ένα μουσειακό υλικό, αφού τους/τις επιτρέπεται να αξιοποιήσουν τα παραδειγματικά κείμενα με έναν δημιουργικό τρόπο.