Αγαπημένα μου παιδιά,

σε αυτό το κεφάλαιο μελετήσαμε τα εσωτερικά προβλήματα που αρχίζουν να ταλανίζουν τη βυζαντινή αυτοκρατορία και στδιακά θα ην οδηγήσουν σε παρακμή. Τα νομοθετικά μέτρα:

• κατάργηση του νόμου του “Αλληλέγγυου”
• άρνηση προσφοράς κλήρου γης στους Ακρίτες
• επιλογή μισθοφόρων αντί βυζαντινών στρατιωτών

είχαν ως αποτέλεσμα τα μέτρα για την προστασία των γεωργών να μην εφαρμόζονται, η πρωτεύουσα να αποξενώνεται από τις αγροτικές επαρχίες της, ο στρατός να αποδυναμώνεται, ο λαός δυσαρεστείται και τα οικονομικά του κράτους να παραλύουν.

Για την παρουσίαση του μαθήματος πατήστε εδώ.

Για ερωτήσεις και απαντήσεις, πατήστε εδώ.

Αγαπημένα μου παιδιά,

Σε αυτό το κεφάλαιο ασχοληθήκαμε με την καθημερινή ζωή των Βυζαντινών τα χρόνια των Ισαύρων. Μεγάλο μέρος του βυζαντινού πληθυσμού ζει στην ύπαιθρο σε όμορφα χωριά και κωμοπόλεις. Τα σπίτια τους είναι ανάλογα με την οικονομική τους κατάσταση. Οι πιο πολλοί είναι γεωργοί και βοσκοί. Αγαπούν τη ζωή και τον τόπο τους και χαίρονται με το κυνήγι και το ψάρεμα.

Μεγάλο μέρος των Βυζαντινών ζούσε στην ύπαιθρο:

• Κατοικούσαν σε κωμοπόλεις και χωριά, αλλά και σε οικισμούς και σε αγροικίες χτισμένες γύρω από αυτά.
• Τα πιο πολλά χωριά ήταν χτισμένα στις πλαγιές λόφων πλάι σε πηγές, που ήταν και πηγή ζωής για τους κατοίκους τους.
• Στο κέντρο του χωριού ήταν η πλατεία και η μεγάλη εκκλησία. Εκεί τη μέρα της γιορτής του προστάτη Αγίου γινόταν τοπικό πανηγύρι. Παρόμοιες γιορτές και πανηγύρια γίνονταν και στα ξωκλήσια των χωριών και ιδιαίτερα σ’ αυτά που γιόρταζαν την άνοιξη ή το καλοκαίρι.

Τα σπίτια της υπαίθρου ήταν ανάλογα με την οικονομική κατάσταση των ιδιοκτητών:

•  Οι μικροκαλλιεργητές έμεναν σε ισόγειες στενόχωρες κατοικίες με χαμηλές πόρτες και μικρά παράθυρα.
• Οι Δυνατοί ζούσαν σε διώροφα σπίτια σκεπασμένα με κεραμίδια, με εξωτερική σκάλα και εξώστες, για θέα και αναψυχή. Στα «κατώγια» των σπιτιών και στον ασφαλισμένο περίβολό τους υπήρχαν κελάρια, πατητήρια και αποθήκες για τους καρπούς και τα τρόφιμα. Πλούσιοι και φτωχοί φρόντιζαν να μη λείπουν από το σπίτι τα απαραίτητα για τη διατροφή της οικογένειάς τους είδη. Το σιτάρι, το κρασί και το λάδι της χρονιάς ήταν στην πρώτη φροντίδα τους.

Οι γυναίκες:

• Είχαν την επιμέλεια του σπιτιού, των παιδιών, των τροφίμων και των φαγητών.
• Έπαιρναν συνήθως μέρος στις γεωργικές εργασίες μόνο στις περιόδους συγκομιδής των καρπών.
• Πολλές όμως εργάζονταν στο σπίτι υφαίνοντας και κεντώντας και άλλες σε εργαστήρια και καταστήματα αρωμάτων και μεταξιού.

Κάθε χωριό:

• Είχε τη δική του περιφέρεια γης, που ανήκε στους κατοίκους του. Γύρω από τους οικισμούς υπήρχαν κήποι και περιβόλια με καρποφόρα δέντρα και πιο μακριά κτήματα φυτεμένα με αμπέλια, ελιές και χωράφια σπαρμένα με δημητριακά.
• Πολλές περιοχές της υπαίθρου ήταν φυτεμένες με μουριές, που με τα φύλλα τους έτρεφαν μεταξοσκώληκες.
• Σε κάθε χωριό ακόμη υπήρχε κοινόχρηστη περιοχή με δάση και βοσκοτόπια για την προμήθεια ξύλων και για τη βοσκή των ζώων.
• Η καλλιεργήσιμη γη ανήκε σε μικροκαλλιεργητές και η πιο πολλή σε μεγαλοϊδιοκτήτες ή «Δυνατούς», καθώς τους έλεγαν.

Οι κάτοικοι:

• Των στεριανών χωριών ήταν συνήθως γεωργοί και βοσκοί.
• Των νησιών και των παραλίων ασχολούνταν με το ψάρεμα και τη ναυτιλία. Το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας το περνούσαν καλλιεργώντας τα κτήματά τους ή βόσκοντας τα ζώα τους. Το ψάρεμα και το κυνήγι όμως τους ευχαριστούσε ιδιαίτερα.
• Αρκετοί από αυτούς ακόμη ήταν τεχνίτες γεωργικών μέσων και εργαλείων, μεταφορείς και μικρέμποροι των αγροτικών προϊόντων.