Το κλασικό μυθιστόρημα «Όταν σκοτώνουν τα κοτσύφια» (To Kill a Mockingbird) της Χάρπερ Λι διαδραματίζεται στη φανταστική πόλη Μέικομπ της Αλαμπάμα κατά τη διάρκεια της Μεγάλης Ύφεσης τη δεκαετία του 1930. Η ιστορία ξεδιπλώνεται μέσα από τα μάτια της νεαρής Σκάουτ Φιντς, η οποία παρακολουθεί τον πατέρα της, τον έντιμο δικηγόρο Άτικους Φιντς, να αναλαμβάνει την υπεράσπιση του Τομ Ρόμπινσον, ενός Αφροαμερικανού που κατηγορείται άδικα για τον βιασμό μιας λευκής γυναίκας.
Η πλοκή χωρίζεται ουσιαστικά σε δύο μέρη: το πρώτο εστιάζει στην παιδική αθωότητα της Σκάουτ, του αδελφού της Τζεμ και του φίλου τους Ντιλ, καθώς γοητεύονται από τον μυστηριώδη γείτονά τους, Μπου Ράντλι, έναν απομονωμένο άνδρα που δεν βγαίνει ποτέ από το σπίτι του. Το δεύτερο μέρος μεταφέρεται στη δικαστική αίθουσα, όπου ο Άτικους παλεύει ενάντια στις βαθιά ριζωμένες φυλετικές προκαταλήψεις της τοπικής κοινωνίας, προσπαθώντας να αποδείξει την αθωότητα του Τομ σε ένα σύστημα που είναι ήδη προκατειλημμένο εναντίον του.
Το κεντρικό μήνυμα του βιβλίου συνοψίζεται στη φράση ότι «είναι αμαρτία να σκοτώνεις ένα κοτσύφι», καθώς τα πουλιά αυτά δεν κάνουν τίποτα κακό παρά μόνο κελαηδούν για εμάς. Αυτό το σύμβολο αντιπροσωπεύει την αθωότητα που καταστρέφεται από το κακό και την αδικία, όπως συμβαίνει με τον Τομ Ρόμπινσον και τον Μπου Ράντλι. Μέσα από την εμπειρία αυτή, η Σκάουτ και ο Τζεμ χάνουν την παιδική τους αφέλεια, αλλά κερδίζουν πολύτιμα μαθήματα για την ενσυναίσθηση, το ηθικό θάρρος και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Η εμβληματική κινηματογραφική μεταφορά του 1962, με πρωταγωνιστή τον Γκρέγκορι Πεκ, κέρδισε τρία βραβεία Όσκαρ και παραμένει μέχρι σήμερα μια από τις πιο πιστές και αγαπημένες διασκευές στην ιστορία του σινεμά.
