Αιγαίο πέλαγος ονομάζεται η θαλάσσια περιοχή της ανατολικής λεκάνης της Μεσογείου που οριοθετείται από τη Κεντρική Ελλάδα στα δυτικά, από τη Μακεδονία και τη Θράκη στα βόρεια, από τη Μικρά Ασία στα ανατολικά και από τη Κρήτη στα νότια. Έχει έκταση 240.000 τ.χλμ. και μέγιστο βάθος 4.710μ. σε απόσταση 14 μιλίων ανατολικά του φάρου της βραχονησίδας Παξιμάδα. Μεγαλύτερη πόλη του γεωγραφικού διαμερίσματος είναι η Ρόδος με 49.590 κατοίκους, ενώ μεγάλες και σπουδαίες πόλεις όπως η (ευρύτερη) Αθήνα, η Σμύρνη και η Θεσσαλονίκη βρέχονται από αυτό. Υπήρξε η κοιτίδα του Αιγαιακού πολιτισμού. Σύμφωνα με τη μυθολογία, το όνομά του προέρχεται από τον Αιγέα, βασιλιά της Αθήνας και πατέρα του Θησέα, ο οποίος έπεσε και πνίγηκε στα νερά του πελάγους από το ναό του Ποσειδώνα στο Σούνιο. Το μέγιστο βάθος του Αιγαίου Πελάγους βρίσκεται στα 3.544 μέτρα, ανατολικά της Κρήτης. Το Θρακικό Πέλαγος, το Μυρτώο Πέλαγος και το Κρητικό Πέλαγος είναι κύριες υποδιαιρέσεις του Αιγαίου Πελάγους.
Τα νησιά του Αιγαίου πελάγους χωρίζονται σε επτά συμπλέγματα:
- Κρήτη, το μεγαλύτερο από τα ελληνικά νησιά, μαζί με αριθμό νησιών τα οποία βρίσκονται κοντά στις ακτές της, σημαντικότερα από τα οποία είναι η Γαύδος, η Δία, η Χρυσή, το Κουφονήσι και η Σπιναλόγκα.
- Εύβοια, το δεύτερο σε έκταση ελληνικό νησί, μαζί με αριθμό νησιών τα οποία βρίσκονται κοντά στις ακτές της, σημαντικότερο από τα οποία είναι η Μεγαλόνησος Πεταλιών.
- Νησιά του Βορειοανατολικού Αιγαίου, σημαντικότερα των οποίων είναι η Λέσβος, η Χίος, η Σάμος, η Λήμνος, η Θάσος, η Ικαρία, η Σαμοθράκη, οι Φούρνοι, οι Οινούσσες, τα Ψαρά, ο Άγιος Ευστράτιος, η Θύμαινα και τα Αντίψαρα.
- Βόρειες Σποράδες, με σημαντικότερα νησιά τη Σκιάθο, τη Σκόπελο, τη Σκύρο, την Αλόννησο, τα Γιούρα, την Κυρά Παναγιά, την Περιστέρα, τα Σκάντζουρα, το Πιπέρι και τη Σκυροπούλα.
- Νησιά του Αργοσαρωνικού, σημαντικότερα των οποίων είναι η Σαλαμίνα, η Αίγινα, ο Πόρος, οι Σπέτσες, η Ύδρα, το Αγκίστρι και η Δοκός.
- Κυκλάδες, με σημαντικότερα νησιά τη Σύρο, τη Νάξο, τη Θήρα (Σαντορίνη), την Πάρο, την Άνδρο, τη Μύκονο, την Τήνο, τη Μήλο, τη Σίφνο, την Κέα (Τζια), την Ίο, την Αμοργό, την Κύθνο, τη Σέριφο, την Αντίπαρο, την Κίμωλο, τη Φολέγανδρο, τα Κουφονήσια, την Ανάφη, τη Σίκινο, τη Σχοινούσσα, τη Δονούσα, την Ηράκλεια, τη Θηρασία, τη Δήλο, τη Μακρόνησο, τη Γυάρο, την Πολύαιγο, την Κέρο και τη Ρήνεια.
- Δωδεκάνησα, με σημαντικότερα νησιά τη Ρόδο, την Κω, την Κάλυμνο, τη Λέρο, την Κάρπαθο, την Πάτμο, τη Σύμη, την Αστυπάλαια, την Κάσο, τη Νίσυρο, τους Λειψούς, την Τήλο, το Καστελόριζο, τη Χάλκη, το Αγαθονήσι, την Ψέριμο, το Φαρμακονήσι, την Τέλενδο, τους Αρκιούς, τον Μάραθο , τα Λέβιθα, το Γυαλί, την Καλόλιμνο, τη Σαρία, την Κίναρο, τη Σύρνα, την Αλιμιά και τον Νίμο.
