Ηρωες του 21

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

Η ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΣΤΕΡΕΑ ΕΛΛΑΔΑ

• Πότε και πού ξεκίνησε η Επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα;

• Η Επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1821, παρόλο που υπήρχαν πολλές δυσκολίες στην περιοχή.

• Γιατί ήταν δύσκολο να γίνει η Επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα;

• Ήταν δύσκολο γιατί η περιοχή δεν είχε πολύ κόσμο, οι πρόκριτοι δεν είχαν εμπειρία, και υπήρχαν πολλοί Τούρκοι στρατιώτες, ειδικά στην Εύβοια και τη Λαμία.

• Τι βοήθησε τους Έλληνες να οργανώσουν την Επανάσταση στη Στερεά Ελλάδα;

• Τους βοήθησαν οι γνωστοί κλέφτες και αρματολοί της περιοχής, που ήταν έμπειροι στον πόλεμο.

• Πού έγινε η πρώτη συνάντηση των οπλαρχηγών και τι αποφασίστηκε εκεί;

• Η πρώτη συνάντηση έγινε στη Λευκάδα τον Ιανουάριο του 1821. Εκεί αποφάσισαν να ξεκινήσει η Επανάσταση στις 25 Μαρτίου 1821.

• Ποιες δύο μάχες ήταν πολύ σημαντικές στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα και ποιοι ξεχώρισαν σε αυτές;

• Οι δύο σημαντικές μάχες ήταν η μάχη στην Αλαμάνα, όπου σκοτώθηκε ο Αθανάσιος Διάκος, και η μάχη στο χάνι της Γραβιάς, όπου ξεχώρισε ο Οδυσσέας Ανδρούτσος.

• Τι έγινε στη μάχη της Αλαμάνας και τι συνέβη στον Αθανάσιο Διάκο;

• Στη μάχη της Αλαμάνας, οι Έλληνες οπισθοχώρησαν και ο Αθανάσιος Διάκος τραυματίστηκε και αιχμαλωτίστηκε. Οι Τούρκοι του πρότειναν να συνεργαστεί μαζί τους, αλλά εκείνος αρνήθηκε και πέθανε με φρικτό τρόπο.

Τι έγινε στη μάχη στο χάνι της Γραβιάς και γιατί ήταν σημαντική;

• Στη μάχη αυτή, ο Οδυσσέας Ανδρούτσος με 118 άνδρες κράτησε τους Τούρκους μακριά και τους προκάλεσε μεγάλες απώλειες. Ο Ομέρ Βρυώνης περίμενε ενισχύσεις, αλλά ο Ανδρούτσος και οι άνδρες του κατάφεραν να φύγουν χωρίς να γίνουν αντιληπτοί. Αυτή η νίκη έδωσε θάρρος στους Έλληνες και σταμάτησε τους Τούρκους από το να προχωρήσουν προς την Πελοπόννησο.

• Ποια ήταν τα πρώτα γεγονότα της Επανάστασης στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα;

• Στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα, ο Πανουργιάς κατέλαβε την πόλη των Σαλώνων (Άμφισσα) με τη βοήθεια των κατοίκων του Γαλαξιδίου. Μετά απελευθερώθηκαν κι άλλες περιοχές, όπως το Λιδωρίκι, η Λιβαδειά, η Αταλάντη και η Θήβα.

• Ποιες ήταν οι πρώτες πόλεις που ελευθερώθηκαν στη Δυτική Στερεά Ελλάδα;

• Οι πρώτες πόλεις που ελευθερώθηκαν στη Δυτική Στερεά Ελλάδα ήταν το Βραχώρι (Αγρίνιο), το Αιτωλικό και το Μεσολόγγι.

• Ποιος βοήθησε να απελευθερωθεί η Χαλκίδα και πώς το έκανε;

• Ο Υδραίος πλοίαρχος Αντώνιος Κριεζής βοήθησε στην απελευθέρωση της Χαλκίδας ρίχνοντας κανόνια στους Τούρκους από το καράβι του.

Η επανασταση στην Πελοπόννησο

Α. Η Έναρξη της Επανάστασης

1. Πότε και πού ξεκίνησε η Επανάσταση στην Πελοπόννησο;
   • Η Επανάσταση ξεκίνησε τον Μάρτιο του 1821, με επιθέσεις εναντίον οχυρωμένων Τούρκων στα Καλάβρυτα και στη Βοστίτσα (Αίγιο).
2. Γιατί επιλέχθηκε η Πελοπόννησος ως βασική περιοχή για την Επανάσταση;
   • Επειδή οι Έλληνες ήταν αριθμητικά περισσότεροι, πολλοί Τούρκοι είχαν φύγει για να πολεμήσουν τον Αλή Πασά. Άλλοι ευνοϊκοί παράγοντες ήταν το ορεινό έδαφος της, η απόστασή της από την Κωνσταντινούπολη  και υπήρχε ευρεία εξάπλωση της Φιλικής Εταιρείας.
3. Ποιος ήταν ο ρόλος της Φιλικής Εταιρείας στην Πελοπόννησο;
   • Τα μέλη της, όπως ο Παπαφλέσσας και ο Κολοκοτρώνης, προετοίμασαν τους Έλληνες, συνεργάστηκαν με προκρίτους και αρχιερείς και συντόνισαν τον Αγώνα.

Β. Τα Πρώτα Βήματα της Επανάστασης

1. Ποιος ήταν ο Παπαφλέσσας και ποια η δράση του;
   • Ο Παπαφλέσσας ήταν αρχιμανδρίτης και μέλος της Φιλικής Εταιρείας. Με ενθουσιασμό, μετέφερε το μήνυμα της αποτίναξης του οθωμανικού ζυγού στην ύπαιθρο.
2. Ποιος ήταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης και τι έκανε;
   • Ο Κολοκοτρώνης ήταν οπλαρχηγός, παλιός κλέφτης και πρώην αξιωματικός βρετανικών και γαλλικών στρατιωτικών σωμάτων στα Επτάνησα. Πέρασε στη Μάνη και ξεσήκωσε τους Έλληνες για τον Αγώνα.
3. Ποιες ήταν οι πρώτες επιτυχίες της Επανάστασης;
   • Στις 23 Μαρτίου, η Καλαμάτα παραδόθηκε στους Έλληνες. Οι Τούρκοι νικήθηκαν στο Λεβίδι της Αρκαδίας, ενώ κατέλαβαν και άλλα φρούρια, όπως τη Μονεμβασιά και το Νεόκαστρο.

Γ. Σημαντικές Προσωπικότητες και Σχέδια

1. Ποιος ήταν ο ρόλος του Παλαιών Πατρών Γερμανού;
   • Ύψωσε τη σημαία της Ελευθερίας στην Πάτρα, συγκέντρωσε επαναστάτες και ψήφισε επαναστατική επιτροπή.
2. Γιατί η κατάληψη της Τριπολιτσάς ήταν σημαντική;
   • Η Τριπολιτσά ήταν το διοικητικό και στρατιωτικό κέντρο της Πελοποννήσου. Η κατάληψή της έδινε στρατηγικό πλεονέκτημα στους Έλληνες.
3. Ποιος ανέλαβε την αρχηγία της Επανάστασης μετά τον Αλέξανδρο Υψηλάντη;
   • Ο Δημήτριος Υψηλάντης ανέλαβε την αρχηγία και βοήθησε τους εξεγερμένους με τη βοήθεια Επτανήσιων εθελοντών.

Δ. Οι Προϋποθέσεις και η Εξάπλωση

1. Ποιοι παράγοντες βοήθησαν την Επανάσταση στην Πελοπόννησο;
   • Το ορεινό έδαφος, η απόσταση από την Κωνσταντινούπολη, η αριθμητική υπεροχή των Ελλήνων και η αποδυνάμωση των Τούρκων που πολεμούσαν τον Αλή Πασά.
2. Ποια ήταν η ανάγκη για συντονισμένο σχέδιο;
   • Οι οπλαρχηγοί πολεμούσαν ξεχωριστά, χωρίς επαφή. Ο Κολοκοτρώνης ανέλαβε να συντονίσει τον Αγώνα για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.