ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

Οίκος: Η λέξη οίκος έχει διάφορες σηµασίες όπως: α) κατοικία, σπίτι, β) γένος, οικογένεια, γ) µεγάλη οργανωµένη επιχείρηση.

Σύστημα: σύνολο από πράγµατα, σώµατα, έννοιες ή διαδικασίες που βρίσκονται σε αλληλεξάρτηση, έτσι ώστε κάθε µεταβολή στο ένα από αυτά να έχει επίδραση σε ένα ή σε όλα από αυτά.

Οικοσύστημα ονοµάζουμε όλα τα φυτά, όλα τα ζώα ενός τόπου, τα στοιχεία ενός τόπου που δεν έχουν ζωή, καθώς και τις σχέσεις µεταξύ τους (το πώς αλληλεπιδρούν µεταξύ τους και πώς εξαρτάται το ένα από το άλλο).
Σε ένα οικοσύστηµα διακρίνουµε τα έµβια στοιχεία και τα άβια στοιχεία.

​Έµβια ονοµάζουµε τα στοιχεία του οικοσυστήµατος που έχουν ζωή, όπως τα ζώα, τα φυτά και οι διάφοροι µικροοργανισµοί. Τα έµβια στοιχεία, δηλαδή οι ζωντανοί οργανισµοί έχουν ορισµένα κοινά χαρακτηριστικά που τους κάνουν να διαφέρουν από τα άβια στοιχεία. Αυτά είναι:

  • Η κίνηση: Τα περισσότερα ζώα µπορούν να µετακινηθούν από µέρος σε µέρος περπατώντας, κολυµπώντας ή πετώντας. Τα φυτά στρέφουν τα φύλλα τους προς το φως του ήλιου.
  • Η ανάπτυξη: Οι ζωντανοί οργανισµοί αναπτύσσονται, ωριµάζουν και γερνούν.
  • Η αναπαραγωγή, δηλαδή η δηµιουργία απογόνων: Όλοι οι οργανισµοί αναπαράγονται και οι απόγονοί τους πρέπει να επιβιώσουν, για να συνεχίσουν τη ζωή και µετά το θάνατο των γονιών τους.
  • Πρόσληψη τροφής: Για την ανάπτυξη, την επιβίωση και την αναπαραγωγή τους οι οργανισµοί χρειάζονται ενέργεια και υλικά. Εσύ, όπως και ο κάθε οργανισµός χρειάζεσαι ενέργεια για να αναπτυχθείς, να παίξεις, να διαβάσεις, να κάνεις οποιαδήποτε κίνηση. Αν µείνεις για κάποιες µέρες νηστικός δε θα µπορείς να τα κάνεις όλα αυτά. Την ενέργεια που χρειάζονται οι οργανισµοί την παίρνουν από την τροφή τους. Τα φυτά φτιάχνουν θρεπτικές ουσίες (γλυκόζη) µε τη φωτοσύνθεση, χρησιµοποιώντας την ηλιακή ενέργεια (µε τη βοήθεια της χλωροφύλλης που υπάρχει στα φύλλα τους), το διοξείδιο του άνθρακα της ατµόσφαιρας και το νερό που υπάρχει στο έδαφος. Τα ζώα εξασφαλίζουν ενέργεια τρώγοντας φυτά ή άλλα ζώα.
  • Αναπνοή: τόσο τα ζώα όσο και τα φυτά αναπνέουν, για να απελευθερωθεί η ενέργεια που υπάρχει στην τροφή τους και να χρησιµοποιηθεί κατάλληλα. Για την αναπνοή συνήθως είναι απαραίτητο το οξυγόνο.
  • Απέκκριση: Τα άχρηστα προϊόντα αποβάλλονται από τον οργανισµό µε την απέκκριση. Αν η απέκκριση εµποδιστεί, ο οργανισµός µπορεί να δηλητηριαστεί.
  • Οι ζωντανοί οργανισµοί δέχονται ερεθίσµατα από το περιβάλλον και αντιδρούν σε αυτά. π.χ. οι σαύρες τρυπώνουν κάτω από τις πέτρες όταν κάνει πολύ ζέστη.
Άβια ονοµάζουµε τα στοιχεία του οικοσυστήµατος που δεν έχουν ζωή, όπως οι πέτρες, το χώµα, ο αέρας, το νερό, το φως.

Ένας όρος επίσης που χρησιμοποιείται για να δηλώνει τις σχέσεις μεταξύ των παραγόντων ενός οικοσυστήματος είναι και η τροφική αλυσίδα. Αν π. χ. υπάρχουν αρκετά φυτά σε μια περιοχή, τότε παράγεται τροφή για τα φυτοφάγα ζώα και αυτά με τη σειρά τους αποτελούν τροφή για τα σαρκοφάγα. Η έλλειψη ή η εξαφάνιση ενός κρίκου της αλυσίδας δημιουργεί κινδύνους και για τους υπόλοιπους κρίκους – οργανισμούς.
https://blogs.sch.gr/andromachig/files/2026/07/1.-OIKOSYSTHMATA-THS-ELLADAS.pdf