ΩΡΙΑΙΟ ΣΧΕΔΙΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση

Τμήμα:  Γ και Δ

Τίτλος:   «Το αγόρι και η μηλιά»

Εμπλεκόμενες γνωστικές περιοχές:  Θεατρική Αγωγή, Φιλαναγνωσία, Περιβαλλοντική Αγωγή, Κινησιολογία, Μουσική, Εικαστικά

Προσδοκώμενα Μαθησιακά αποτελέσματα:

Το σενάριο με τίτλο «Το αγόρι και η μηλιά» βασίστηκε στο παραμύθι του Σελ Σιλβερστάιν  «Το δέντρο που έδινε»  και δίνει μια ολοκληρωμένη πρόταση για το πως μπορούμε να μιλήσουμε στα παιδιά για:

• Την αξία της προσφοράς
• Τη φιλία και τις ανθρώπινες σχέσεις
• Το περιβάλλον και τη φύση

Συγκεκριμένα στόχος των δραστηριοτήτων του εκπαιδευτικού σεναρίου είναι να απαντηθούν τα ακόλουθα ερωτήματα:

-Ποια είναι η αξία της προσφοράς στον συνάνθρωπο

-Η σχέση του ανθρώπου με το φυσικό περιβάλλον

-Η σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος

-Μέχρι που μπορεί να φτάσει η αγάπη μας για τους άλλους;

Όλοι αυτοί οι ευρύτεροι θεματικοί και διδακτικοί στόχοι που αποτελούν ζητήματα που απασχολούν τα παιδιά σε κάθε εποχή και κοινωνία, επεξεργάζονται στο σενάριο αυτό μέσω θεατρικών τεχνικών και εισάγουν τα παιδιά στην έννοια του αυτοσχεδιασμού, της αφήγησης, του ΔσΡ (Δασκάλου σε ρόλο), της δραματοποίησης, της ανίχνευσης σκέψης, του Role Playing (παιχνίδι ρόλων), της ιδεοθύελλας, της παντομίμας κλπ.

Το συγκεκριμένο σενάριο έχει ως κύριους στόχους, αφενός να έρθουν σε επαφή οι συμμετέχοντες με ένα κείμενο της παγκόσμιας λογοτεχνίας και αφετέρου να αναπτύξουν μια πιο κριτική ματιά πάνω σε κοινωνικά θέματα όπως η φιλία, η αγάπη για τον συνάνθρωπο, οι ανθρώπινες σχέσεις, η φύση, το περιβάλλον και η προστασία του. Παράλληλα οι δραστηριότητες, οι θεατρικές τεχνικές και οι ασκήσεις-δραστηριότητες που επιλέχτηκαν συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στο να μπορέσουν τα παιδιά να επεξεργαστούν θέματα της καθημερινότητας, να επινοήσουν λύσεις σε δύσκολες καταστάσεις, να ενεργοποιήσουν τη φαντασία και τη δημιουργικότητα τους, να επικοινωνήσουν και να συνεργαστούν, καθώς και να διερευνήσουν ιδέες, αξίες, συναισθήματα και συμπεριφορές. Επίσης οι μαθητές αναμένεται να έρθουν σε επαφή με τις κλασικές αξίες της φιλίας και του ανθρωπισμού μέσα από τη διαμόρφωση ενός κατάλληλου δραματικού περιβάλλοντος, να αποκτήσουν αισθητικές, κοινωνικές και εκφραστικές δεξιότητες, ενσυναίσθηση και κοινωνική υπευθυνότητα.  Τέλος, τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να λειτουργήσουν σε ένα μυθοπλαστικό περιβάλλον δημιουργώντας δραματικές σκηνές, αυτοσχεδιάζοντας και πλάθοντας ρόλους. Τόσο η θεματολογία όσο και τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα ανταποκρίνονται στο ηλικιακό επίπεδο και τα ενδιαφέροντα των παιδιών στα οποία απευθύνεται το σενάριο.

Διδακτική μέθοδος: Θεατρικό παιχνίδι, διερευνητική δραματοποίηση, αυτοσχεδιασμός, κλασική δραματοποίηση, παγωμένες εικόνες, ρόλος στον τοίχο, ο διάδρομος της σκέψης, δράση που παγώνει, θέατρο φόρουμ ψηφιακά εργαλεία.

Προαπαιτούμενες γνώσεις:  Ως προαπαιτούμενες γνώσεις, θα πρέπει τα παιδιά μαζί με την εκπαιδευτικό Θεατρικής Αγωγής, να έχουν έρθει σε επαφή με το κείμενο και να έχουν εντοπίσει κάποιους βασικούς άξονες. Επιπλέον θα αξιοποιηθεί η γενικότερη εμπειρία που έχουν αποκτήσει οι μαθητές μέσα από την επαφή τους με τη θεατρική αγωγή και το θεατρικό παιχνίδι.

Υλικοτεχνική υποδομή: Αίθουσα πολλαπλών εκδηλώσεων, Η/Υ, προτζέκτορας, cd player ή MP3 player, κόλλες Α4, μπογιές, μαρκαδόροι, μολύβια, χαρτί μέτρου, καρέκλες, υφάσματα, στεφάνια.

Περιγραφή διδακτικής πορείας του μαθήματος:

Α’ ΦΑΣΗ – Δημιουργία ατμόσφαιρας της ομάδας:

Χρονική διάρκεια: 5 λεπτά

Στον κύκλο,  ο / η εκπαιδευτικός καλεί τα μέλη της ομάδας σε παιχνίδια χαλάρωσης, συγκέντρωσης και σωματικής έκφρασης προκειμένου να αισθανθούν οικειότητα και άνεση και να εξασκήσουν τις εκφραστικές τους δεξιότητες και την επικοινωνία τους. Ο/Η εκπαιδευτικός λέει στα παιδιά να απλωθούν στο χώρο και να δημιουργήσουν ένα κυκλικό σχήμα. Τους εξηγεί ότι θα παίξουν το θεατρικό παιχνίδι «είμαι το δέντρο» στο οποίο κάποιο μέλος της ομάδας παίρνει μια δυναμική ακίνητη πόζα και σταδιακά όλα τα υπόλοιπα μέλη έρχονται και συμπληρώνουν την εικόνα, με κωμική η δραματική φόρτιση, με ακίνητη ή κινούμενη εικόνα, με πύκνωση η αραίωση στο χώρο. Παρατηρούμε την έννοια της αλληλοσυμπλήρωσης, της φαντασίας και της σύνδεσης με το θέμα.

Β’ ΦΑΣΗ – Γνωριμία με το αρχικό ερέθισμα:

Χρονική διάρκεια: 10 λεπτά

Ο/Η εκπαιδευτικός καλεί την ομάδα να έρθει σε κυκλικό σχήμα και τους δείχνει ένα κομμάτι ξύλο / κλαδί χοντρό / κούτσουρο. Έπειτα ρωτάει την ομάδα αν γνωρίζουν τι είναι αυτό, από που προέρχεται και ποιες μπορεί να είναι οι χρήσεις του (τι μπορούμε να φτιάξουμε από ξύλο;). Οι απαντήσεις καταγράφονται σε χαρτόνι ή ηλεκτρονικό έγγραφο.

Στη συνέχεια ο/η εκπαιδευτικός λέει στους μαθητές/τριες πως θα ακούσουν την αφήγηση μιας ιστορίας για ένα δέντρο που αγάπησε πολύ ένα παιδί, ένα αγόρι.

ΑΦΗΓΗΣΗ ΠΡΩΤΟΥ ΜΕΡΟΥΣ («Μια φορά κι έναν καιρό…να ’σαι ευτυχισμένο).

Έπειτα ο/η εκπαιδευτικός χωρίζει τα παιδιά σε ομάδες και τους ζητά να αυτοσχεδιάσουν με παντομίμα ή παγωμένες εικόνες τρία σημεία της αφήγησης:

• Σκαρφαλώνουμε στη μηλιά και τρώμε ένα μήλο από τα κλαδιά της
• Αποκοιμόμαστε κάτω από τον ίσκιο της μηλιάς
• Φτιάχνουμε μια κούνια στα κλαδιά της και παίζουμε

Στην δημιουργία αυτών των αυτοσχεδιασμών προτείνεται η χρήση κατάλληλης μουσικής ή ηχητικών εφέ.

Στη συνέχεια ο/η εκπαιδευτικός λέει στα παιδιά ότι θα προσπαθήσουν για λίγο να μπουν μέσα στο μυαλό του αγοριού και της μηλιάς αντίστοιχα, για να δούνε τι σκέφτονται. Τα παιδιά σε δύο ομάδες και με δοσμένο χρόνο, καταγράφουν τις ιδέες τους μέσα στα αντίστοιχα συννεφάκια της σκέψης. (υλικό σε χαρτόνι)

Γ’ ΦΑΣΗ  – Δημιουργία δραματικού περιβάλλοντος

Χρονική διάρκεια 15 λεπτά

Ο/Η εκπαιδευτικός συνεχίζει την αφήγηση της ιστορίας ΑΦΗΓΗΣΗ ΔΕΥΤΕΡΟΥ ΜΕΡΟΥΣ («Δεν έχω πια χρόνο…ήταν ευτυχισμένη»). Στο σημείο που η μηλιά λέει στο αγόρι ότι δεν έχει πια να του δώσει κάτι άλλο, η ομάδα με ιδεοθύελλα λέει τις ιδέες της ως προς τα συναισθήματα του ήρωα εκείνη τη στιγμή. Οι ιδέες σημειώνονται από τον/την εκπαιδευτικό στο Ρόλο στον τοίχο / Χαρτί με τη φιγούρα του αγοριού.

Αφού ολοκληρωθεί η αφήγηση οι μαθητές σε συνεργασία μεταξύ τους και με τον/την εκπαιδευτικό καλούνται με απλά μέσα που θα βρουν στην αίθουσα (καρέκλες, πανί, βιβλία κλπ) να διαμορφώσουν έναν συμβολικό χώρο που να θυμίζει το δέντρο στον κήπο που πάει το αγόρι. Οι ίδιοι οι συμμετέχοντες συμπληρώνουν την εικόνα μπαίνοντας σε ρόλο προσώπων ή αντικειμένων.

-Δημιουργία δράσης και στοχασμού / επαφή με την ιστορία και τον ρόλο

Χρονική διάρκεια: 10 λεπτά

Ο ήρωας της ιστορίας μας βρίσκεται μέσα στη βάρκα που έχει φτιάξει από το δέντρο και ανοίγεται στη θάλασσα. Η ομάδα καλείται να αποδώσει με κινησιολογικό αυτοσχεδιασμό το αγόρι μέσα στη βάρκα, με ηχητική υπόκρουση (πχ ήχος θάλασσας)

Η βάρκα παράλληλα θα λειτουργήσει και σαν ανακριτική καρέκλα: οι μαθητές κάνουν ερωτήσεις στο αγόρι προκειμένου να καταλάβουν τι τον κάνει να ζητά συνεχώς κάτι από το δέντρο και να μην αισθάνεται ικανοποίηση;

Τέλος η ομάδα χωρισμένη σε δυο ή τρεις υποομάδες δημιουργεί έναν μικρό αυτοσχεδιαστικό διάλογο είτε αλλάζοντας το τέλος της ιστορίας, είτε επιλέγοντας μια σκηνή του έργου που τους άρεσε περισσότερο.

Δ’ ΦΑΣΗ – Αξιολόγηση / Αναστοχασμός: 

Χρονική διάρκεια 5 λεπτά

Η ομάδα συγκεντρώνεται σε έναν κύκλο και κάθεται χαλαρή. Ο/Η εκπαιδευτικός απλώνει μπροστά τους χρωματιστά χαρτόνια Α4. Κάθε μέλος της ομάδας ξεχωριστά θα πρέπει να διαλέξει ένα χρώμα που να αποδίδει το συναίσθημα του για όλη τη δράση αλλά και το κείμενο, αιτιολογώντας την επιλογή του. Με μια έκφραση προσώπου ή γενικότερα του σώματος η ομάδα αποτυπώνει τη γενικότερη συναισθηματική της κατάσταση ως προς τη δράση.

Φύλλα εργασίας  – παράρτημα (προαιρετικό):

1. Κείμενο Ιστορίας
2. ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ SWAY

https://sway.cloud.microsoft/clrH6HnTgeZ3zF1o?ref=Link