Έκθεση Γ΄ Λυκείου: Φυσικό Περιβάλλον
18-3-2020
Το περιβάλλον διακρίνεται σε φυσικό ή πρωτογενές, που σχηματίζεται από τα φυσικά αγαθά, το νερό, τη θάλασσα, τον αέρα, τη χλωρίδα, την πανίδα και γενικά ό,τι έχει δημιουργηθεί χωρίς την παρέμβασή του ανθρώπου και σε τεχνητό ή δευτερογενές που σχηματίζεται από ανθρώπινα δημιουργήματα. Το δευτερογενές διακρίνεται σε οικιστικό και πολιτιστικό.
Η αξία της φύσης στον άνθρωπο
Βιολογικός:
- παρέχει ως τροφός τα απαραίτητα και κατάλληλα αγαθά για τη συνέχιση της ζωής της ανθρωπότητας. Το νερό, ο ήλιος, οι πρώτες ύλες, οι καρποί, το ζωικό και φυτικό βασίλειο
2.Ο καθαρός αέρας, οι αμόλυντες θάλασσες, οι φυσιολογικές θερμοκρασίες, τα μη μεταλλαγμένα προϊόντα σίγουρα συμβάλλουν στη μακροζωία.
3.Πρακτικές: τροφοδοτεί το άτομο με υλικά αγαθά, καλύπτει τις βασικές ανάγκες του σε πρώτες ύλες, τροφή, ενδυμασία, κατοικία.
Ψυχολογικός:
1.Η ηρεμία και η τάξη της φύσης επιδρούν θετικά στη ψυχική ισορροπία και μάλιστα στη ψυχική ωρίμαση κάποιου. Η επαφή μαζί της απαλλάσσει από το άγχος, γαληνεύει την ψυχή, ηρεμεί.
2.Η επαφή του με τον πολύχρωμο κόσμο της φύσης μπορεί έστω και για λίγο να σβήσει τις μουντές εικόνες του αστικού περιβάλλοντος.
- 3. το αίσθημα ελευθερίας που προσφέρει η τελευταία απέχει πάρα πολύ από το ασφυκτικό περιβάλλον που δημιουργούν τα στοιβαγμένα οικοδομήματα της πόλης και γενικώς η άναρχη δόμησή της
Πνευματικός:
- τα φυσικά φαινόμενα ερεθίζουν την ορμή του ανθρώπου για έρευνα, αποτελούν πηγή γνώσεων, χώρο μελέτης, πηγή έμπνευσης και προβληματισμού. Έτσι ο άνθρωπος γίνεται δημιουργός των φυσικών επιστημών, της αστρονομίας, της γεωλογίας, της γεωγραφίας.
Καλλιτεχνικές:
- Kαλλιεργεί την αίσθηση του ωραίου. Με τη φυσική ομορφιά, την τάξη της, την αρμονία της, τη νομοτέλειά της και δίνει έναυσμα για καλλιτεχνική δημιουργία.
Οικονομικός:
- Τα είδη διατροφής που παράγονται σε ένα τόπο μπορούν να εξαχθούν και σε άλλες χώρες στοιχείο που θα αποφέρει κέρδη στον πρώτο.
2.οι πρώτες ύλες, όπως το αλουμίνιο, το κάρβουνο, ο χάλυβας αποτελούν μια άλλη πλουτοπαραγωγική πηγή ενός κράτους.
- οι δρυμοί, όπου βιώνουν σπάνια είδη φυτών, οι λίμνες με μη συνηθισμένα ψάρια, ποτάμια κατάλληλα διαμορφωμένα για τη διεξαγωγή αθλητικών αγώνων, κήποι στους οποίους προστατεύονται πολλά σπάνια φυτά προσέλκυαν μεγάλο αριθμό τουριστών θα προσλκύoυν μεγάλο αριθμό τουριστών.
Δείγματα περιβαλλοντικής κρίσης:
Λέγοντας καταστροφή του φυσικού περιβάλλοντος εννοούμε την εξάντληση των φυσικών πόρων, καθώς και τη ρύπανση της φύσης από τον άνθρωπο. Υπεύθυνος γι’ αυτή την καταστροφή είναι αποκλειστικά ο άνθρωπος, ο οποίος με τη στάση του και τις ενέργειές του προκάλεσε τη διατάραξη της οικολογικής ισορροπίας.
- Μόλυνση του αέρα
- Ρύπανση της θάλασσας
- Ρύπανση του εδάφους
- Ηχορύπανση
- Φαινόμενο του θερμοκηπίου (Η θερμοκρασία της γης αυξάνεται συνεχώς εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου. Μειώνονται οι βροχοπτώσεις, παρατηρείται λειψυδρία, ανυψώνεται η στάθμη των θαλασσών, αλλάζουν οι κλιματολογικές συνθήκες και οι μεταβολές γίνονται επικίνδυνες στην ανθρώπινη ζωή.)
- Όξινη βροχή
- Ερημοποίηση Ξηρασία
- Ακραία καιρικά φαινόμενα
- Η καταστροφή του στρώματος του όζοντος Ø Τα τελευταία χρόνια μειώνεται το όζον σε σημείο ανησυχητικό. Οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου περνούν στη γη και βλάπτουν ανεπανόρθωτα την υγεία του ανθρώπου. Προκαλούν τον καρκίνο και διάφορες άλλες παθήσεις.
- Η εξαφάνιση των βιολογικών ειδών λόγω καταστροφής της περιβαλλοντικής κατοικίας, επισημαίνουν τον κίνδυνο ότι η χλωρίδα και η πανίδα στο μέλλον δεν μπορούν να υπάρχουν
ΑΙΤΙΑ / ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗΣ
1.Η άναρχη τεχνολογική – βιομηχανική ανάπτυξη: Υπέρμετρη / ανορθόλογη και χωρίς μακροπρόθεσμο σχεδιασμό ανάπτυξη του υλικοτεχνικού πολιτισμού σε βάρος του ηθικοπνευματικού .
-εντατική εκμετάλλευση του φυσικού πλούτου – ο άνθρωπος άρχισε να εκμεταλλεύεται τη φύση και τον πλούτο της με ρυθμούς ταχύτερους από εκείνους με τους οποίους η ίδια η φύση αναπληρώνει τα αποθέματά της..
Ο εγωισμός / ατομικισμός: το χρησιμοθηρικό πνεύμα της εποχής, η απληστία του σύγχρονου ανθρώπου που αποτιμά τα πάντα με βάση το ατομικό υλικό του συμφέρον. Η η κοντόφθαλμη και εγωιστική αντίληψη του ανθρώπου για την προοπτική της ζωής του που δεν έχει καμία συλλογικότητα ή μέριμνα για το μέλλον των επερχόμενων γενεών
- Ο καταναλωτικός χαρακτήρας της σύγχρονης ζωής και η τάση για υλικό ευδαιμονισμό επιτάσσουν την αλόγιστη εκμετάλλευση και «αφαίμαξη» της φύσης.
- Η άρνηση λήψης ουσιαστικών προστατευτικών μέτρων (φίλτρα στις βιομηχανικές μονάδες). Η εγκληματική αυτή ενέργεια στηρίζεται στην αισχροκέρδεια, επειδή τα προστατευτικά φίλτρα κοστίζουν ιδιαίτερα ακριβά και μειώνουν των παραγωγή.
- Τα διάφορα χημικά παρασκευάσματα, οι συνθετικές ύλες και τα γεωργικά φάρμακα αποτελούν σοβαρές αιτίες ρύπανσης.
- Τα βιομηχανικά απόβλητα και τα λύματα των εργοστασίων διοχετεύονται αυτούσια στη φύση, χωρίς προηγουμένως να έχουν υποστεί βιολογικό καθαρισμό.
- Η υπερβολική και απρογραμμάτιστη συγκέντρωση πληθυσμού στα αστικά κέντρα.
- Η έκλυση ραδιενέργειας από πυρηνικά ατυχήματα (Τσερνομπίλ) και οι πυρηνικές δοκιμές.
- Οι πετρελαιοκηλίδες που καταλήγουν στη θάλασσα από ατυχήματα ή ναυάγια.
- Οι πυρκαγιές και οι εμπρησμοί με σκοπό την οικοπεδοποίηση.
- Γενικότερα, η απουσία κρατικής μέριμνας και η αδιαφορία των πολιτών.
11.Η έλλειψη περιβαλλοντικής παιδείας
-Α . Η μη παροχή της δέουσας περιβαλλοντικής παιδείας από το σχολείο και την οικογένεια. Η αγάπη για τη φύση, η εκμάθηση τρόπων διατήρησης του φυσικού πλούτου, η εξοικονόμηση ενέργειας, η ενημέρωση στο ζήτημα των νέων εναλλακτικών μορφών ενέργειας είναι θέματα που άπτονται του σχολικού θεσμού και των γονέων. Αν δοθεί αρμόζουσα σημασία στο μάθημα της «Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης- Περιβαλλοντικής Αγωγής» στο σύγχρονο σχολείο,
-Β. αν οι γονείς εκπληρώσουν την υποχρέωσή τους να φέρνουν τα παιδιά συχνά σε επαφή με τη φύση/ να αποτελούν παράδειγμα προς μίμηση για τους νέους μέσω της υγιεινής διατροφής τους, μέσω της ανακύκλωσης του χαρτιού, του αλουμινίου, τότε το ευκταίο αποτέλεσμα θα είναι η απόκτηση οικολογικής συνείδησης από τους τελευταίους κλπ.
-12. Θόρυβος: Η ηχορρύπανση προκαλεί διάφορα προβλήματα υγείας. Επίσης, βλάπτει την άγρια πανίδα και χλωρίδα. Ο θόρυβος, που προέρχεται από διάφορες πηγές, συμπεριλαμβανομένων των αυτοκινήτων, των τρένων και των μηχανημάτων που χρησιμοποιούνται σε εξωτερικούς χώρους, αν και δεν γίνεται συχνά αντιληπτός ως μείζον πρόβλημα του περιβάλλοντος επιβαρύνει ωστόσο σημαντικά το ήδη πολλαπλά ζημιωμένο φυσικό περιβάλλον.
Προτάσεις για την προστασία του φυσικού περιβάλλοντος
1.Κράτος- Διεθνείς Οργανισμοί
Α. Ευρεία χρήση νέων πηγών ενέργειας πιο φιλικών προς το περιβάλλον
Β. Τοποθέτηση φίλτρων βιολογικού καθαρισμού στις πιο πολλές επιχειρήσεις
Γ. Προστασία των υπαρχόντων χώρων πρασίνου
Δ. Διάδοση της ανακύκλωσης όλων των αντικειμένων που είναι δυνατό να ανακυκλωθούν κλπ
Ε. Στις αρμοδιότητες της κρατικής ηγεσίας μπορεί να ενταχθεί και η θέσπιση αυστηρότατων ποινών για τους παραβάτες των ψηφισμένων νόμων. Βέβαια, η συμβολή της Ε.Ε καθώς και του ΟΗΕ κρίνεται αναγκαία για την προώθηση των άνωθεν και την εφαρμογή και άλλων μέτρων παγκόσμιας εμβέλειας.
2.Κινήματα οικολογικού περιεχομένου:
Α.Η ενημέρωση του απλού πολίτη για την αποκατάσταση της φιλικής σχέσης του ανθρώπου με τη φύση ανήκει σε διάφορα κινήματα όπως:
Β.Η διεθνική συνεργασία των μελών τέτοιων οργανώσεων μπορεί να αποφέρει πολλαπλά οφέλη στην «οικολογικοποίηση της σκέψης» των Ευρωπαίων. Ειδικότερα, μέσω του στησίματος διαφόρων τηλεοπτικών διαφημίσεων, της διανομής ενημερωτικών φυλλαδίων για τα υπό εξαφάνιση είδη, για τη βιολογική καλλιέργεια, για την αναδάσωση, για την απορρυπαντική τεχνολογία υπάρχει πιθανότητα να ευαισθητοποιηθεί μεγαλύτερο κομμάτι πληθυσμού.
Γ. άνθρωποι της διανόησης μπορούν να διαδραματίσουν το ρόλο του αρωγού για τον κάθε πολίτη. Ο καταγγελτικός τους λόγος και η δημοσιοποίηση των προτάσεών τους ενδέχεται να βγάλουν τους ανθρώπους από την αδιαφορία τους προς την οικολογική καταστροφή.
Δ. Τα τραγούδια τους, τα ποιήματά τους, τα έργα ζωγραφικής τους στα οποία τονίζεται η πρέπουσα σχέση της ανθρωπότητας με τη φύση μπορούν πετύχουν τους ακόλουθους στόχους: να φέρουν την ανάσχεση της επίθεσης του ατόμου προς το περιβάλλον και ταυτόχρονα να καταστήσουν αναγκαία την αναθεώρηση της απαράδεκτης κατακτητικής στάσης του προς τη φύση
Ο καθένας ξεχωριστά
Επιτακτική ανάγκη είναι η θελημένη ενημέρωση του ατόμου από διάφορες πηγές, όπως το διαδίκτυο, ο τύπος, τα περιοδικά σχετικά με την οικολογική καταστροφή. Ο καθένας έχει χρέος να πληροφορηθεί για την βεβαρημένη κατάσταση στην οποία βρίσκεται το οικοσύστημα. Μετά από την ενημέρωση ακολουθεί η δραστηριοποίησή του σε τοπικές οργανώσεις ή σε παγκόσμιες οργανώσεις.
Όμως, πλήθος καθημερινών τακτικών αν εφαρμοστούν από όλους θα αποβούν εξαιρετικά ωφέλιμες για τον πλανήτη μας:
- η διατήρηση της καθαριότητας των δημοσίων χώρων με την αποφυγή ρίψης σκουπιδιών
- η μετακίνηση με τα μέσα μαζικής μεταφοράς και όχι του αυτοκινήτων
- η ελάττωση της χρήσης αεροζόλ, χημικών λιπασμάτων
- το κυνήγι σε περιοχές που επιτρέπεται
- η εθελοντική αναδάσωση
- η εξοικονόμηση ενέργειας με την αποσύνδεση των ηλεκτρικών συσκευών όταν αυτές δεν χρησιμοποιούνται
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ
Στην προϊστορική εποχή οι παρεμβάσεις του ανθρώπου είχαν τέτοιο μέγεθος και ένταση ώστε η ισορροπία της φύσης δεν διαταρασσόταν. Με το πέρασμα των αιώνων , όμως, η φύση άρχισε να αποτελεί εμπόδιο στην πορεία του ανθρώπου προς την εξέλιξη και την ανάπτυξη. Έτσι, μετά τη βιομηχανική επανάσταση ( στα χρόνια της οποίας βρίσκεται η ρίζα των σημερινών περιβαλλοντικών προβλημάτων ), η ανθρώπινη επίδραση στο περιβάλλον γίνεται συνεχής και έντονη με αποτέλεσμα να αλλάξει η μορφή του πλανήτη μας και να απειλείται η οικολογική ισορροπία.
Η ένταση της βιομηχανικής δραστηριότητας επηρέασε αρνητικά το περιβάλλον, περιόρισε τους φυσικούς πόρους και δημιούργησε νέα ήθη και συμπεριφορές. Τα τελευταία 30 χρόνια, όμως, η τεράστια ανάπτυξη των αστικών κέντρων, η βιομηχανική ανάπτυξη, οι πολεμικοί εξοπλισμοί, η γενικότερη κρίση των κοινωνικών αξιών ευαισθητοποίησαν την ανθρωπότητα σχετικά με τους κινδύνους που διατρέχει το περιβάλλον.
Ωστόσο, η τεχνολογική πρόοδος στο σύνολό της δε μπορεί να απορριφθεί. Η τεχνολογία δεν αποτελείται μόνο από γνώσεις, τεχνικές και μεθόδους που οι άνθρωποι χρησιμοποιούν, αλλά και από τη συμπεριφορά τους που σχετίζεται με τη χρήση και εφαρμογή τους. Αυτό λοιπόν που χρειάζεται είναι σύνεση και ορθολογισμός κατά την αξιοποίηση των φυσικών πόρων και τη χρήση των τεχνολογικών μεθόδων.
Ανακύκλωση είναι η διαδικασία κατά την οποία ήδη χρησιμοποιημένα προϊόντα δεν απορρίπτονται, αλλά υπόκεινται επεξεργασία και ξανα-χρησιμοποιούνται. Με αυτά δημιουργούμε καινούρια προϊόντα. Έτσι ανακυκλώνοντας παλιά προϊόντα, δεν καταναλώνουμε επιπλέον πόρους από τη φύση (πχ δεν κόβουμε περισσότερα δέντρα για να παράγουμε περισσότερο χαρτί) και δεν μολύνουμε περισσότερο το περιβάλλον (με παραπάνω σκουπίδια).
Μπορούμε να ανακυκλώσουμε:
♦ χαρτί, ♦ γυαλί, ♦ πλαστικά, ♦ αλουμίνιο.
Βιολογικά προϊόντα είναι τα προϊόντα αυτά τα οποία δεν τα ραντίζουν με διάφορα χημικά και δεν είναι επικίνδυνα για την υγεία.
Οικολογικά προϊόντα είναι τα προϊόντα αυτά τα οποία δεν κάνουν κακό στο περιβάλλον είτε όταν καταναλώνονται, είτε όταν απορρίπτονται.
Για παράδειγμα, κάποια καθαριστικά που ρίχνουμε στο μπάνιο μας για να το καθαρίσουμε μπορεί να είναι οικολογικά προϊόντα:
όταν φεύγουν από την αποχέτευση καταλήγουν στη θάλασσα και δεν τη μολύνουν.
Είναι κάτι εντελώς διαφορετικό από τα βιολογικά προϊόντα που πολλές φορές επικρατεί σύγχυση μεταξύ αυτών των δύο εννοιών.
Οικολογική συνείδηση είναι η υιοθέτηση φιλικής στάσης απέναντι στο περιβάλλον, για την προστασία του. Αποκτιέται με εκπαίδευση μιας και πολλές φορές μπορεί να το βλάπτουμε χωρίς αυτό να είναι εν γνώσει….
π.χ ένας άνθρωπος που μολύνει πχ μία λίμνη και δεν έχει καν τύψεις.
Αυτός λοιπόν δεν έχει ούτε στο ελάχιστο οικολογική συνείδηση.
Περιβαλλοντική εκπαίδευση είναι η εκπαίδευση που λαμβάνει ο άνθρωπος για όλα τα σχετικά με το περιβάλλον.
Αρχικά να διευκρινίσουμε ότι σαν περιβάλλον δεν θεωρείται μόνο η φύση (χλωρίδα και πανίδα) αλλά και όλα τα πολιτισμικά – πολιτιστικά (ιστορία τόπων, δραστηριότητες, κλπ) στοιχεία.
Συγκεκριμένα η περιβαλλοντική εκπαίδευση μαθαίνει στον άνθρωπο πως λειτουργεί το περιβάλλον ώστε να είναι γνώστης των “λειτουργιών” του και να είναι ικανός να συμπεριφέρεται σωστά.
Επίσης τον εκπαιδεύει στο πως να ζει μέσα σε αυτό εναρμονισμένα, καθώς επίσης και στο πως να το προστατεύει. Με αυτήν ο άνθρωπος αποκτάει γνώσεις σχετικά με το περιβάλλον, διαμορφώνει ανάλογη στάση απέναντί του και απέναντι στα επιμέρους στοιχεία που το απαρτίζουν, συμμετέχει ενεργά σε αυτό και αποκτάει δεξιότητες για την επίλυση προβλημάτων.
H Οικολογία αποτελεί κλάδο των Φυσικών Επιστημών. Είναι η μελέτη του μεγέθους και της διάδοσης των πληθυσμών των ζώντων οργανισμών, καθώς και του τρόπου με τον οποίο οι ιδιότητες αυτές επηρεάζονται από την αλληλεπίδραση μεταξύ των οργανισμών και του περιβάλλοντός τους.
ΘΕΜΑ ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ 2013
Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΚΕΙΜΕΝΟ
Τη ζωή στη Γη ο άνθρωπος ελάχιστα την σέβεται, η ζωή όμως σε άλλους κόσμους διεγείρει το ενδιαφέρον και τη φαντασία του. Είναι άραγε περιέργεια, κατακτητική διάθεση ή απλώς ένα διανοητικό παιχνίδι; Ίσως όλα μαζί, ταυτόχρονα όμως κι ένα βαθύ αίσθημα μοναξιάς. Άλλωστε τη ζωή του εδώ ο άνθρωπος την έχει καταστήσει πιεστική και ανούσια. Περιμένει λοιπόν ένα χέρι βοηθείας και παρηγοριάς από τους πλανήτες και τα μακρινά άστρα. Ακόμη όμως και αν δεχθούμε με αισιοδοξία ότι η ζωή δεν ανθίζει μόνον στη Γη, αλλά ότι αφθονεί στο Σύμπαν, ένας άλλος καθοριστικός παράγοντας ορθώνεται. Είναι ανάγκη να συνειδητοποιηθεί –όσο και αν αντιτίθεται στις ενδόμυχες επιθυμίες μας– ότι με τη ζωή αυτή η επικοινωνία εμφανίζεται, για το ορατό τουλάχιστον μέλλον, ανέφικτη.
Με τη ζωή λοιπόν στο Σύμπαν είναι αδύνατο να επικοινωνήσουμε, η ζωή όμως γύρω μας ανθίζει. Η ζωή εδώ, σ’ έναν μικρό και πανέμορφο πλανήτη, ανέδειξε ύστερα από σιωπηλές διεργασίες που διήρκεσαν δισεκατομμύρια χρόνια μια θαυμαστή ποικιλία έμβιων όντων. Οι θάλασσες και τα δάση της Γης, τα βουνά και οι πεδιάδες της αποκαλύπτουν κάθε στιγμή τη γοητεία που κρύβουν τα χιλιάδες όμοια ή ανόμοια δημιουργήματα της εξελίξεως. Η ανεμώνη και το δελφίνι, ο αίλουρος αλλά και ο γυπαετός, τα ανθρώπινα όντα στις πολλαπλές φυλετικές τους παραλλαγές, είναι δίπλα μας, συμμέτοχα του ίδιου πλανήτη και του μέλλοντός του.
Αποκαλύπτεται όμως επίσης σε όλη του την τραγική αντίφαση ότι ο άνθρωπος, αυτή η περιούσια κορύφωση της εξελίξεως, έχει διπλή υπόσταση. Από τη μια είναι ικανός για μεγάλες πράξεις, έμαθε με την επιστημονική του γνώση να κατανοεί τον κόσμο αλλά και γέννησε αριστουργήματα στον λόγο και στην τέχνη. Από την άλλη, ο ίδιος ο άνθρωπος σφραγίζει την ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες, θεοποιεί τα υλικά αγαθά και συντηρεί την αδικία και τις ανισότητες. Ελάχιστα, τέλος, σέβεται τις πολλαπλές εκφράσεις της ζωής, ενώ η φύση και οι θάλασσες του πλανήτη είναι συχνά τα θύματα των συμφερόντων του. Η υπερφίαλη αυτή στάση του ανθρώπου έχει αλλοιώσει έτσι ένα θαυμαστό περιβάλλον, που ωστόσο υπήρξε και το λίκνο της δικής του υπάρξεως.
Είναι λοιπόν καιρός να κατανοήσει ο άνθρωπος ότι η ζωή αλλού ίσως υπάρχει, αλλά η προσδοκία να την συναντήσει δεν θα πραγματωθεί εύκολα. Η ζωή όμως στη Γη ανθίζει ακόμα και τον περιμένει. Αν όσο είναι ακόμα καιρός τείνει το χέρι του προς τη ζωή αυτή, το φυτικό και ζωικό της θαύμα, τον Άλλο και τους άλλους, ίσως αισθανθεί λίγο πιο άξιος έποικος της Γης.
Έτσι είναι σοφότερο να εξαντλήσουμε τις προσπάθειες για καλύτερη επικοινωνία, εδώ στη Γη. Το περίεργο ωστόσο είναι ότι, όσο η επικοινωνία αυτή πυκνώνει με το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, το διαδίκτυο και τα κινητά τηλέφωνα, τόσο η μοναξιά μας, η ανθρώπινη, μεγαλώνει και η αποξένωση κυριαρχεί. Φαίνεται ότι αυτό που απαιτείται είναι κάτι περισσότερο από την τεχνολογική έκρηξη της εποχής: απαιτείται βαθύτερη παιδεία και ουσιαστικότερες αξίες του πολιτισμού. Οι εφιάλτες, άλλωστε, από τα περιβαλλοντικά προβλήματα πληθαίνουν και η Γη δεν φαίνεται να αντέχει για καιρό ακόμα την αφροσύνη μας.
Σημασία επομένως δεν έχει να συναντηθούμε –αν ποτέ συναντηθούμε– στο πολύ μακρινό μέλλον με κάποια όμοια ή ανόμοια με μας δημιουργήματα της εξελίξεως. Το σπουδαίο θα ήταν να μπορούμε τότε να υπερηφανευθούμε, σε χιλιάδες ή εκατομμύρια χρόνια, ότι το ανθρώπινο είδος έχει κατακτήσει υψηλά επίπεδα ισότητας και αξιών, και ότι οι πόλεμοι έχουν εκλείψει και ότι η Γη, το λίκνο της ανθρώπινης ζωής, έχει επουλώσει τις πληγές στις θάλασσες, τα δάση ή την ατμόσφαιρά της, και είναι πάλι ένας πανέμορφος πλανήτης. Διάσπαρτα άλλωστε, εδώ ή εκεί, θα βρίσκονται πάντοτε τα επιτεύγματα των σπουδαίων πολιτισμών, που αιώνες τώρα συνοδεύουν τη διαδρομή του ανθρώπου.
Η «εξωγήινη μοναξιά», λοιπόν, δεν φαίνεται ότι θα εγκαταλείψει εύκολα τον άνθρωπο. Η γήινή του ωστόσο μοναξιά, που είναι επικίνδυνη και πιο ανάλγητη, είναι μεγάλη ανάγκη να απαλυνθεί. Τότε θα αναδειχθεί η μοναδικότητα του κάθε ανθρώπου, και η αναζήτηση της εξωγήινης ζωής θα αποκτήσει άλλο περιεχόμενο και νόημα.
ΘΕΜΑΤΑ
A1. Να γράψετε στο τετράδιό σας την περίληψη των τριών πρώτων παραγράφων του κειμένου που σας δόθηκε (70-90 λέξεις)
Β2. α) Να βρείτε τα δομικά στοιχεία της τρίτης παραγράφου του κειμένου: «Αποκαλύπτεται όμως …. υπάρξεως».
β) Να βρείτε μέσα στο κείμενο τέσσερα παραδείγματα μεταφορικής χρήσης του
Β4. α) Να αιτιολογήσετε τη χρήση του ερωτηματικού («Είναι άραγε περιέργεια, κατακτητική διάθεση ή απλώς ένα διανοητικό παιχνίδι;») (μονάδες 3), καθώς και της διπλής παύλας («−όσο και αν αντιτίθεται στις ενδόμυχες επιθυμίες μας−») που
υπάρχουν στην πρώτη παράγραφο του κειμένου
β) Να μετατρέψετε την ενεργητική σύνταξη σε παθητική στο απόσπασμα που ακολουθεί: «Από την άλλη, ο ίδιος ο άνθρωπος σφραγίζει την ιστορική πορεία του με πολέμους και αγριότητες, θεοποιεί τα υλικά αγαθά και συντηρεί την αδικία και τις ανισότητες».
Γ1. Σε άρθρο που πρόκειται να αναρτηθεί στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου σας να εκθέσετε τις απόψεις σας σχετικά με:
α) τις επιπτώσεις που έχει προκαλέσει η έλλειψη σεβασμού του ανθρώπου προς το φυσικό περιβάλλον και
β) τους τρόπους με τους οποίους μπορεί ο άνθρωπος να αποκαταστήσει τη σχέση του με αυτό (300- 350λέξεις).