Αρχείο ημέρας 2 Φεβρουαρίου 2017

Τί είναι το Τριώδιο, γιατί ονομάζεται έτσι, πότε ξεκινά και πότε ολοκληρώνεται;

Το Τριώδιο έχει λάβει την ονομασία αυτή από το ομώνυμο εκκλησιαστικό βιβλίο, το Τριώδιο, το οποίο περιλαμβάνει τους ύμνους που ψάλλονται στις εκκλησίες κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.

Οι ύμνοι αυτοί έχουν τρεις ωδές σε αντίθεση με τους υπόλοιπους ύμνους τις εκκλησίας, οι οποίοι έχουν εννέα ωδές. Αυτός είναι και ο λόγος που το βιβλίο αυτό, και κατ’ επέκταση και η συγκεκριμένη χρονική περίοδος, ονομάστηκαν Τριώδιο.

Αποτέλεσμα εικόνας για τριώδιο 2017

Οι ύμνοι του Τριωδίου γράφτηκαν από τον 5ο έως τον 15ο αιώνα μ.Χ. Χειρόγραφα των ύμνων του Τριωδίου σώζονται από τον 10ο αιώνα μ.Χ. ενώ για πρώτη φορά τυπώθηκε, το εν λόγω βιβλίο, στα Ελληνικά το 1522 μ.Χ. στην Βενετία.

Το Τριώδιο, ως χρονική περίοδο, αναφέρεται στις τρεις πρώτες εβδομάδες που οι χριστιανοί ετοιμάζονται για την μεγάλη νηστεία της Σαρακοστής. Κάθε Κυριακή αυτών των τριών εβδομάδων έχει τη δική της σημειολογία.

Η πρώτη, η Κυριακή του Τελώνη και Φαρισαίου προτρέπει τους Χριστιανούς να είναι ταπεινοί, όπως ο Τελώνης και όχι υπερήφανοι όπως ο Φαρισαίος.

Η δεύτερη, η Κυριακή του Ασώτου, διδάσκει την αξία της μετάνοιας και το μεγαλείο της συγχωρέσεως.

Το Σάββατο πριν από την τρίτη Κυριακή ονομάζεται Ψυχοσάββατο ή Σάββατο των Ψυχών. Καθιερώθηκε από την εκκλησία ως ημέρα που προσευχόμαστε και προσφέρουμε κόλλυβα για όλους αυτούς που για διάφορους λόγους δεν μνημονεύονται σε μνημόσυνα. Όπως είναι άνθρωποι που δεν τους απέμειναν συγγενείς, ώστε να τους κάνουν μνημόσυνο. Παρόλο που κάθε Σάββατο του έτους είναι αφιερωμένο από την εκκλησία μας στους θανώντες, το συγκεκριμένο Σάββατο έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς ακολουθεί η Κυριακή της Απόκρεω, η οποία αναφέρεται στην Δευτέρα Παρουσία του Χριστού και έτσι παρακαλούμε το Θεό από την προηγουμένη να τους αναπαύσει.

Η τρίτη Κυριακή, η Κυριακή της Απόκρεω, αναφέρεται στην Δευτέρα Παρουσία, στην κρίση που θα λάβει χώρα, καθώς επίσης και στη χριστιανική αγάπη. Ονομάζεται δε έτσι, επειδή είναι η τελευταία ημέρα που οι Χριστιανοί επιτρέπεται να φάνε κρέας.

Η εβδομάδα που ξεκινά ονομάζεται και εβδομάδα της Τυρινής ή Τυροφάγου. Εβδομάδα που επιτρέπεται η βρώση τυροκομικών, αυγών και ψαριών.

Η τέταρτη, η Κυριακή της Τυροφάγου, αναφέρεται στην εξορία των πρωτόπλαστων από τον Παράδεισο. Έτσι, το Ευαγγέλιο της ημέρας παροτρύνει τους πιστούς να νηστεύουν χωρίς να το επιδεικνύουν, να συγχωρούν όσους τους έχουν βλάψει και να διάγουν βίο ενάρετο και ελεήμονα.

Ακολουθεί η Καθαρά Δευτέρα, με την οποία ξεκινά η περίοδος της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Περίοδος νηστείας, προσευχής, περισυλλογής, κατά την οποία οι πιστοί προετοιμάζονται για την μεγάλη Εβδομάδα και την Ανάσταση του Κυρίου. Ονομάζεται Τεσσαρακοστή γιατί μιμείται την σαρανταήμερη νηστεία που έκανε ο Χριστός, ενώ λέγεται και Μεγάλη για να υπάρχει σαφής διαχωρισμός από τη νηστεία των Χριστουγέννων, όπως διαβάζουμε στο dogma.gr.

ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ Η ΦΡΑΣΗ «ΑΝΟΙΞΕ ΤΟ ΤΡΙΩΔΙΟ» ;

Γράφει ο Γιώργος Ιωαννίδης
Στους πρώτους Αποστολικούς Χρόνους ήταν άγνωστη η περίοδος του Τριωδίου. Όπως φαίνεται σε αλληλογραφία του Αγίου Ειρηναίου με τον Επίσκοπο Ρώμης Βίκτορα, οι Χριστιανοί νήστευαν μόνο τη Μ. Παρασκευή (άλλοι 24 ώρες, άλλοι 40 ώρες) προς τιμήν των Παθών του Χριστού.Στην Παλαιστίνη και στη Συρία η προετοιμασία για την Ανάσταση διαρκούσε όλη τη Μεγάλη Εβδομάδα. Σε πολλές Παλαιστινιακές κοινότητες νήστευαν σαράντα ημέρες κατά το πρότυπο του Χριστού στην Έρημο. (Οι Εβραίοι που έγιναν Χριστιανοί τιμούσαν τον Μωυσή που έμεινε σαράντα μέρες στο Όρος Σινά προσευχόμενος.Αυτοτελής νηστεία σαράντα ημερών φαίνεται ότι ήταν γνωστή απ’ το τέλος του 3ου ή στις αρχές του 4ου αι (μια και αναφέρεται στον 5ο Κανόνα της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου το 325)

Με την Κυριακή “του Τελώνου και του Φαρισαίου” αρχίζει και εφέτος για την Εκκλησία μία περίοδος δέκα εβδομάδων που προετοιμάζει τους πιστούς να γιορτάσουν την Ανάσταση του Σωτήρος.

Στις καθημερινές «Ακολουθίες» των δέκα αυτών εβδομάδων ψάλλονται ύμνοι και προσευχές μετανοίας και περισυλλογής. Όλο αυτό το υλικό περιέχεται σε ξεχωριστό Λειτουργικό Βιβλίο που ονομάζεται «Τριώδιον το Κατανυκτικόν». Η ονομασία του βιβλίου προήλθε από ένα είδος  Εκκλησιαστικών Ύμνων που περιέχει το βιβλίο αυτό (τους «Κανόνες» που αποτελούνται από «τρεις ωδές» και όχι από εννέα).
ΤΡΙΩΔΙΟΝ
Εντυπωσιακός είναι ο τρόπος που  «ανοίγει» το Τριώδιο στον Πατριαρχικό ναό της  Κωνσταντινούπολης και στα μεγάλα μοναστήρια κατά το «Τυπικό της  Μεγάλης Εκκλησίας»:

Στον  Εσπερινό της “παραμονής” του   Τελώνου  και   Φαρισαίου (απόγευμα του Σαββάτου), μετά τον «Προοιμιακό Ψαλμό», ο  Εκκλησιάρχης  τοποθετεί το  βιβλίο «Τριώδιον»  σε Αναλογείο  μπρος στην «Δεσποτική Εικόνα» του Χριστού (στη δεξιά πλευρά του Τέμπλου).
Ο  Πατριάρχης,  (ή ο Ηγούμενος στο μοναστήρι) έρχεται  μπρος  στο τέμπλο, παίρνει στα χέρια το βιβλίο Τριώδιον και  το παραδίδει στον Κανονάρχη.  Αυτός, αφού  βάζει μετάνοια  κανοναρχεί  στο Χορό το πρώτο τροπάριο. Είναι χαρακτηριστικό αυτό το πρώτο τροπάριο του Εσπερινού με το οποία “ανοίγει το Τριώδιον”. Προσκαλεί τους πιστούς να “αποφύγουν την υβριστική στάση απέναντι στο Θεό και απέναντι στο συνάνθρωπο” και να αποκτήσουν την αρετή της “ταπεινοφροσύνης”:

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΤΡΟΠΑΡΙΟ ΤΟΥ ΤΡΙΩΔΙΟΥ
(“Ἑσπέριον Ἰδιόμελον”΄Ἥχος α΄) Μή προσευξώμεθα  “φαρισαϊκῶς”,  ἀδελφοί.
Ὁ γάρ ὑψῶν ἑαυτόν,  ταπεινωθήσεται.
Ταπεινωθῶμεν ἐναντίον τοῦ Θεοῦ
“τελωνικῶς”
διά νηστείας,
κράζοντες:    “Ἰλάσθητι ἡμῖν τοῖς ἁμαρτωλοῖς”
ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ Αδελφοί μου, ας μη προσευχηθούμε όπως ο Φαρισαίος  Διότι όποιος είναι “υβριστής” κάποτε θα ταπεινωθεί.
Ας αποκτήσουμε ταπεινοφροσύνη. Κι ας συναντήσουμε
το Θεό ταπεινά όπως ο μετανιωμένος Τελώνης.
Μας δίνεται τώρα η ευκαιρία με τη νηστεία.
να φωνάξουμε στο Θεό:
“Δες τα σφάλματά  μας με επιείκεια”