Δεξιότητες 21ου αιώνα
Εργαστήρια Δεξιοτήτων : Δημιουργώ και Καινοτομώ-
Δημιουργική Σκέψη και Πρωτοβουλία
« STEAM και η ΓΗ γυρίζει….»
Η επιστήμη και η τεχνολογία αποτελούν δύο τομείς που τα τελευταία χρόνια εξελίσσονται με ταχύ ρυθμό και αλληλεπιδρούν διαρκώς μεταξύ τους. Σύμφωνα με το Πρόγραμμα Σπουδών για την Προσχολική Εκπαίδευση (2022), είναι ουσιαστικό τα παιδιά της πρώτης σχολικής ηλικίας στο πλαίσιο της διερευνητικής μάθησης να οδηγούνται σταδιακά στη συστηματοποίηση της σκέψης, καθώς επεξεργάζονται έννοιες και μεθόδους των επιστημών μέσα από καθημερινές καταστάσεις και προβλήματα που καλούνται να επιλύσουν. Μέσα από διαδικασίες όπως η παρατήρηση, η σύγκριση, η ταξινόμηση, η δημιουργία απλών μηχανισμών και ο προγραμματισμός των βημάτων για την αντιμετώπιση ενός προβλήματος, τα παιδιά κατανοούν τη διαχρονική σημασία της τεχνολογίας, εξοικειώνονται με το τεχνητό και τεχνολογικό περιβάλλον και διαμορφώνουν θετική στάση απέναντι στην επιστημονική διερεύνηση.
Τα επιστημονικά πεδία STEAM αναλύονται ως εξής:
- Το S (Science – Επιστήμη) περιλαμβάνει την παρατήρηση, τον πειραματισμό, τη διατύπωση προβλέψεων, την επαλήθευση, την υποβολή ερωτήσεων και τον αναστοχασμό σχετικά με τη λειτουργία του κόσμου γύρω μας.
- Το T (Technology – Τεχνολογία) αφορά τα εργαλεία και τα μέσα που χρησιμοποιούμε για να ολοκληρώσουμε εργασίες, να εντοπίσουμε προβλήματα και να δοκιμάσουμε λύσεις ή εφευρέσεις.
- Το E (Engineering – Μηχανική) σχετίζεται με τον σχεδιασμό και την κατασκευή, δηλαδή με τους τρόπους μέσα από τους οποίους μπορούμε να υλοποιήσουμε μια ιδέα.
- Το A (Arts – Τέχνες) ενισχύει τη δημιουργικότητα και την αισθητική έκφραση.
- Το M (Mathematics – Μαθηματικά) αποτελεί το βασικό μέσο μέτρησης και ποσοτικοποίησης, μέσα από δραστηριότητες όπως η διερεύνηση σχημάτων και η σύγκριση μεγεθών.
Η προσέγγιση STEAM δίνει τη δυνατότητα ανάπτυξης εκπαιδευτικών προγραμμάτων που συνδυάζουν και τους πέντε παραπάνω τομείς (φυσικές επιστήμες, τεχνολογία, μηχανική, τέχνες και μαθηματικά), δημιουργώντας ένα μαθησιακό περιβάλλον στο οποίο όλοι οι μαθητές μπορούν να συμμετέχουν ενεργά και να συμβάλλουν ουσιαστικά. Μέσα από αυτή τη μεθοδολογία καλλιεργούνται σημαντικές δεξιότητες, όπως η κριτική σκέψη, η συνεργασία και η δημιουργικότητα.
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα με τίτλο «STEAM και η ΓΗ γυρίζει…» στοχεύει, αξιοποιώντας τις αρχές του εποικοδομητισμού και της διερευνητικής μάθησης, να ενθαρρύνει τους μαθητές να διατυπώσουν ερωτήματα και να αναζητήσουν απαντήσεις σχετικά με το διάστημα. Παράλληλα, αναδεικνύει ότι οι πλανήτες δεν λειτουργούν μεμονωμένα αλλά συνδέονται μεταξύ τους μέσα σε ένα ευρύτερο σύστημα: η Σελήνη κινείται γύρω από τη Γη, η Γη —μαζί με επτά ακόμη πλανήτες— περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο και ο Ήλιος με τη σειρά του κινείται γύρω από το κέντρο του γαλαξία μας. Η αλληλεπίδραση της Σελήνης, της Γης και του Ήλιου διαμορφώνει φαινόμενα όπως η εναλλαγή ημέρας και νύχτας, οι εκλείψεις και οι εποχές, τα οποία οι μικροί μαθητές προσεγγίζουν μέσα από βιωματικές δραστηριότητες και πειραματισμό.
1ο Εργαστήριο «Γνωριζόμαστε από κάπου;Το παιχνίδι με τις ερωτήσεις»
Αρχικά δημιουργήσαμε ζευγάρια με κάρτες όπου απεικονίζονται οι πλανήτες, τις σκορπίσαμε σε όλη την τάξη και παίξαμε το κυνήγι του χαμένου θησαυρού.
Στη συνέχεια ανιχνεύσαμε τί γνωρίζουν ήδη τα παιδιά με την μέθοδο του καταιγισμού ιδεών, καταγράψαμε τις ιδέες τους αλλά και τι θα ήθελαν να μάθουν και παρακολουθήσαμε εκπαιδευτικό βίντεο για το πλανητικό μας σύστημα.
Επίσης διαβάσαμε και βιβλίο σχετικά με τον σχηματισμό των πλανητών.
Τέλος διασκεδάσαμε, παίρνοντας μέρος σε πολλά παιχνίδια αλλά και μελετώντας στη γωνιά του διαστήματος.
2ο Εργαστήριο «Ας δούμε τους πλανήτες από κοντά.. Υπάρχει ζωή εκεί έξω;»
Ήρθε η ώρα να δούμε τους πλανήτες απο κοντά… με την εφαρμογή της Nasa! Μέσω του διαδικτύου λοιπόν οι μικροί μας μαθητές είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν και να “ταρακουνήσουν”εναν έναν τους πλανήτες που απαρτίζουν το ηλιακό μας σύστημα.
Έπειτα αφού είδαμε την σειρά των πλανητών και την απόστασή τους από τον ήλιο και τα ίδια τα παιδιά δραματοποίησαν την τροχιά των πλανητών γύρω απο τον ήλιο.
Στην συνέχεια αποτύπωσαν στο χαρτί αυτά που έμαθαν και κατασκεύασαν τους δικούς τους πυραύλους με ανακυκλώσιμα υλικά.
3ο Εργαστήριο «Ο Ήλιος μας, η πηγή της ζωής μας…»
Κατα το 3ο εργαστήριο τα παιδιά του σχολείου μας είχαν την ευκαιρία να παρακολουθούσουν τον Μύθο του Φαέθοντα του γιου του ΄Ηλιου και με αφορμή αυτό να ανοίξει μια συζήτηση σχετικά με τα οφέλη και τους κινδύνους που μπορεί να έχει η εκθεση μας στον ήλιο.
Επιπροσθέτως τα παιδιά έμαθαν το Η του ήλιου και κατασκεύασαν τους δικούς τους ήλιους.
4ο Εργαστήριο «Ήλιε, Γη, Σελήνη Μέρα ή Νύχτα; »
Στο τέταρτο μας εργαστήρι μιλήσαμε για την εναλλαγή μέρας και νύχτας και προσπαθήσαμε να καταλάβουμε πως συμβαίνει αυτό μέσα από βίντεο, βιβλία, πειράματα και παιχνίδια! Αρχικά παρακολουθήσαμε τον Picou Picou να μας εξηγεί την κίνησή της γύρω από τον άξονά της και την εναλλαγή της μέρας και της νύχτας ενώ στη συνέχεια πειραματιστήκαμε κι οι ίδιοι με την υδρόγειο και τη βοήθεια ενος φακού.
Αφού το δραματοποίησαν και τα ιδια τα παιδιά ακολούθως κάναμε διάφορες δραστηριότητες προκειμένου να διαπιστωθεί ο βαθμός εμπέδωσης.
Φυσικά το θέμα της σκιάς δεν τελείωσε εκεί. Αντιθέτως οι μαθητές αξιοποιώντας τα πλαστικά ζωάκια που υπάρχουν στην τάξη με τη συνοδεία των εκπαδευτικών μεταφέρθηκαν στην αυλή οπου πειραματίστηκαν με τις σκιές.
Κλείνοντας οι μικροί μας μαθητές είχαν την ευκαιρία να μάθουν και το γράμμα Γ,γ.
5ο Εργαστήριο «Όμορφες κόρες του Χρόνου »
Αφού παρακολουθήσαμε ένα συντομο βίντεο που δείχνει την κίνηση της Γης γύρω από τον Ήλιο και τις εποχές διερευνήσαμε τις γνώσεις των παιδιών για αυτές και ζωγραφίσαμε ο καθένας την αγαπημένη του εποχή.
Ακόμη βοηθήσαμε τη τη μέλισσα Beebot να πάει απο εποχή σε εποχή.
Στα πλαίσια του εργαστηρίου ακόμη οι μαθητές του 4ου Νηπιαγωγειου είχαν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν το πλανητάριο του Άλφυ. Αρχικά τους έγινε μια παρουσίαση εντος τάξης ενώ στη συνέχεια μπήκαν στο θόλο και … το ταξίδι ξεκίνησε!
Η αλήθεια είναι οτι η δραστηριότητα αυτή ενθουσίασε αρκετα τα παιδιά τα οποία στο τέλος της ημέρας, ζωγράφισαν τι τους έκανε εντύπωση.
6ο Εργαστήριο «Ταξίδι στη Σελήνη»
Η ανάγνωση του παραμυθιού “Θα κατεβάσω το φεγγάρι” έδωσε το έναυσμα για να δούμε με τα παιδιά φωτογραφίες από τη Σελήνη και στη συνέχεια να αποφασίσουμε να φτιάξουμε το δικό μας Σεληνιακό τοπίο!!!
Ένα ακόμα βιβλίο που επεξεργαστήκαμε ήταν αυτο του Éric Puybaret “Ο Φεγγαροσκεπαστής”.
Κάναμε διάφορες δραστηριότητυες σχετικές με αυτό αλλά και μια κατασκευή με τα παιδιά ως πρωταγωνιστές.
Φεγγάρι δίχως αστροναύτες δεν γίνεται… Έτσι τα παιδιά παρακολούθησαν διάφορα βίντεο για τη ζωή των αστροναυτών και γενικά οπτιοακουστικό υλικό έτσι ωστε να είναι σε θέση στη συνέχεια να φτιάξουν τους δικούς τους αστροναύτες.
7ο Εργαστήριο «Τι γνωρίζαμε και τι μάθαμε»
Στο τελευταίο εργαστήριο της ενότητας ζητήθηκε από τους μαθητές να συμπληρώσουν ένα Φύλλο Αξιολόγησης σχετικά με το τι αποκόμισαν απο αυτό. 
Επίσης συμμετρείχαν σε διάφορες ασκήσεις είτε γραπτά είτε με παιχνίδια online.
Τέλος οι μαθητές μας με τη βοήθεια των εκπαιδευτικών ετοίμασαν και μια μακέτα με το ηλιακό σύστημα η οποία κόσμισε τον προθάλαμο του σχολείου.
