❖ Τίτλος Δράσης
Μνημεία και γειτονιά χωρίς σκουπίδια
❖ Επίπεδο
Νηπιαγωγείο
❖ Θεματικό/α Πεδίο/α ΠΣ Δράσεις Ενεργού Πολίτη
3 – Κοινωνική ευαισθησία και ενσυναίσθηση
4 – Ποιοτική Εκπαίδευση
11 – Βιώσιμες Πόλεις και Κοινότητες
17 – Συνεργασία για τους Στόχους
❖ Ζήτημα/θέμα ενεργού πολιτειότητας
Προστασία και ανάδειξη του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος
Σύντομη περιγραφή
Μια έρευνα δράσης και τροποποίησης της συμπεριφοράς απέναντι στο πρόβλημα των σκουπιδιών που αφήνουν οι άνθρωποι σε δημόσιους χώρους και σε χώρους ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος.
Μάθημα ή Θεματική Ενότητα/Τομέας του Εργαστηρίου Δεξιοτήτων
Πρόγραμμα Σπουδών (2023) για την Προσχολική Εκπαίδευση:
Γ΄ Θεματικό Πεδίο: Παιδί και Θετικές Επιστήμες,
Θεματικές Ενότητες: Γ.2 Φυσικές Επιστήμες, Γ.2.1 Ζωντανοί Οργανισμοί & Γ.3 Τεχνολογία Κατασκευών, Γ.3.2 Τεχνολογία των κατασκευών ως εργαλείο στην καθημερινή ζωή (i. Επίδραση της τεχνολογίας στην κοινωνία και το περιβάλλον, ii. Επίλυση προβλημάτων σχεδίασης και κατασκευών)
Δ΄ Θεματικό Πεδίο: Παιδί, Σώμα, Δημιουργία και Έκφραση
Θεματικές Ενότητες: Δ.2 Τέχνες, Δ.2.1 Εικαστικές Τέχνες & Δ.2.2 Θεατρική Τέχνη & Δ.2.3 Μουσική
Εργαστήρια Δεξιοτήτων:
Θεματική Ενότητα: Φροντίζω το Περιβάλλον
Τομέας: Οικολογία – Παγκόσμια και τοπική Φυσική κληρονομιά
Σύνδεση με Εργαστήριο Δεξιοτήτων:
«Τα ρομπότ στην υπηρεσία της ανακύκλωσης»
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Με την ολοκλήρωση της δράσης οι μαθητές/τριες θα πρέπει να:
- περιγράφουν το μέγεθος και την έκταση του φαινομένου της απόρριψης σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων) στους δημόσιους χώρους και στους χώρους ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, που βρίσκονται στη γειτονιά του σχολείου,
- προσδιορίζουν τα προβλήματα που δημιουργούνται στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον από την απόρριψη σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων),
- προσδιορίζουν τις συνέπειες που θα προκύψουν στο μέλλον για τους κατοίκους και τις κατοίκους, καθώς και το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον από την απόρριψη σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων),
- προτείνουν λύσεις για την αντιμετώπιση της απόρριψης σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων) στους δημόσιους χώρους και στους χώρους ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, που βρίσκονται στη γειτονιά του σχολείου,
- προτείνουν λύσεις για την αντιμετώπιση της παραγωγής μεγάλου όγκου σκουπιδιών κατά τη διάρκεια των καθημερινών τους δραστηριοτήτων,
- ενημερώνουν άλλα άτομα του περιβάλλοντός τους (οικογένεια, φίλοι και φίλες κ.λπ.) για τα προβλήματα που δημιουργούνται στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και τις συνέπειες που θα προκύψουν στο μέλλον από την απόρριψη σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων),
- συμμετέχουν και να παρεμβαίνουν ενεργά σε δράσεις που έχουν στόχο την ενημέρωση του γενικού πληθυσμού γύρω από τα προβλήματα που δημιουργούνται στο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον και τις συνέπειες που θα προκύψουν στο μέλλον από την απόρριψη σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων),
- συμμετέχουν και να παρεμβαίνουν ενεργά σε δράσεις που έχουν στόχο τη βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης και τον περιορισμό της απόρριψης σκουπιδιών εκτός των ελεγχόμενων χώρων (κάδοι και καλάθια απορριμμάτων) στους δημόσιους χώρους και στους χώρους ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος, που βρίσκονται στη γειτονιά του σχολείου.
Πεδίο Υλοποίησης
- Προαύλιο του σχολείου
- Δημόσιοι χώροι (δρόμοι, παιδική χαρά)
- Χώροι ιστορικού και πολιτιστικού ενδιαφέροντος στα γεωγραφικά όρια ευθύνης του σχολείου ή παραπλήσια και όπου κινούνται οι μαθητές και οι μαθήτριες στην καθημερινή τους ζωή.
Φάσεις Υλοποίησης
- Διερεύνηση (1-2 διδακτικές ώρες)
- Παρουσιάζονται μελέτες περίπτωσης (βίντεο, φωτογραφίες, μαρτυρίες, εμπειρίες μαθητών/τριών) που αφορούν στη συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων σκουπιδιών σε ιστορικούς και ευρύτερα δημόσιους χώρους (π.χ. Σερραίοι πετούν μέσα σε κάδους ανακύκλωσης σκουπίδια στο: https://www.youtube.com/watch?v=7QOr-c69beQ, Παιδική χαρά πάρκου Φαλήρου-Διασκορπισμένα σκουπίδια, εστία μόλυνσης για τα παιδιά στο: https://www.youtube.com/watch?v=rVP7HLLLCBM)

Αποκαρδιωτικές εικόνες με σκουπίδια & δυσοσμία έξω από παιδική χαρά στην Ηλιούπολη

Κέρκυρα: Εικόνες ντροπής με τα σκουπίδια σε διεθνή μέσα

Συγκλονιστικές φωτογραφίες: Μια θάλασσα από σκουπίδια «πνίγει» την Καραϊβική

Πέταξαν σκουπίδια στον αρχαιολογικό χώρο του σταθμού Βενιζέλου
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 11:
Καλλιέργεια κοινωνικής ευαισθησίας και ενσυναίσθησης για το περιβάλλον (3), ανάπτυξη γνώσεων και κριτικής σκέψης μέσα από εκπαιδευτικό υλικό (4), ευαισθητοποίηση για καθαρούς δημόσιους χώρους και βιώσιμες κοινότητες (11).
Θέματα προς συζήτηση:
- Έχετε παρατηρήσει παρόμοια φαινόμενα στην περιοχή μας;
- Έχετε παρατηρήσει ανθρώπους που απερίσκεπτα αφήνουν σκουπίδια;
- Έχετε σκεφτεί τι συνέπειες μπορεί να έχει αυτό το φαινόμενο για τη γειτονιά μας και για τον/την καθένα/μιά ξεχωριστά;
- Τι θα μπορούσαμε να κάνουμε για την εξάλειψη αυτού του φαινομένου;
- Έχετε ακούσει ποτέ ιδέες για τη μείωση των σκουπιδιών;
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 11:
Ανάπτυξη υπευθυνότητας και ενεργού στάσης απέναντι στο κοινό καλό (3), ενίσχυση μαθησιακού διαλόγου και επιχειρηματολογίας (4), σύνδεση με τη φροντίδα της γειτονιάς και των δημόσιων χώρων (11).
Μιλάμε για την ανακύκλωση:
- Εκπαιδευτικό βίντεο με τίτλο: «Τι είναι η ανακύκλωση» στο:
https://www.youtube.com/watch?v=HRTyuepfO08
- Εκπαιδευτικό βίντεο για την ανακύκλωση με τίτλο: «Ο Πέρι και το Περιβάλλον» στο:
https://www.youtube.com/watch?v=0hr9cOUKfGY
- Παιδική χορωδία Σπύρου Λάμπρου – Ανακύκλωση στο:
https://www.youtube.com/watch?v=2xbRoEaBlIc
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 11:
Καλλιέργεια οικολογικής συνείδησης και υπεύθυνης συμπεριφοράς (3), αξιοποίηση πολυτροπικών εκπαιδευτικών μέσων (4), προώθηση πρακτικών βιώσιμης διαχείρισης απορριμμάτων (11).
- Προετοιμασία – Σχεδιασμός (1 – 2 διδακτικές ώρες)
1η φάση: Καταγραφή προβλημάτων καθημερινότητας για την αναζήτηση των αιτίων του φαινομένου μέσω προσπάθειας απαντήσεων σε ερωτήματα, όπως:
- Τι ονομάζουμε σκουπίδια και πώς παράγονται;
«Οι άνθρωποι κάνουν σκουπίδια όταν δεν πετούν τα πράγματα στον κάδο»
«Τα σκουπίδια είναι βρωμιές παράγονται από τα φαγητά, τις ταβέρνες, τα κρεοπωλεία, τα κομμωτήρια κλπ.»
- Ποιες δραστηριότητες των ανθρώπων παράγουν σκουπίδια που βρίσκουμε πεταμένα σε μνημεία και άλλους δημόσιους χώρους;
«Σκουπίδια στα μνημεία αφήνουν άνθρωποι που τρώνε και πίνουν εκεί», «Μερικοί πετούν κάτω χαρτάκια και μπουκάλια», «Κάποιοι πετούν τσίχλες και σακούλες στον δρόμο, στην παιδική χαρά»
- Με ποιον τρόπο μπορούν να απομακρυνθούν τα σκουπίδια από τους χώρους αυτούς;
«Με σκούπες και φαράσια», «Να τα βάλουμε σε σακούλες και κάδους», «Να έρθουν τα απορριμματοφόρα και να τα πάρουν», «Να πάμε να τα μαζέψουμε όλοι μαζί»
- Ποιοι είναι υπεύθυνοι ή υπεύθυνες για την καθαριότητα των χώρων της γειτονιάς, στους οποίους κυκλοφορούμε καθημερινά;
«Οι άνθρωποι που μένουν στη γειτονιά», «Οι καθαριστές του Δήμου», «Τα παιδιά και οι μεγάλοι πρέπει να βοηθούν στην καθαριότητα»
- Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε εμείς ώστε να έχουμε «μνημεία και γειτονιά χωρίς σκουπίδια»;
«Να πετάμε τα σκουπίδια στον κάδο», «Να κάνουμε ανακύκλωση», «Να βάλουμε κάμερες και να τους βλέπει η αστυνομία από τους υπολογιστές τους και μόλις τους δουν να αφήνουν σκουπίδια έξω από τον κάδο να τους συλλαμβάνουν και να τους πάνε στη φυλακή», «Να βάλουμε συναγερμό και να χτυπάει όταν αφήνουν απ’ έξω από τον κάδο σκουπίδια», «Αν κάποιος δεν ακούει τον συναγερμό, γιατί είναι κουφός, να βάλουμε πινακίδα που να γράφει «»Τα σκουπίδια δεν τα πετάμε έξω από τον κάδο»», «Να λέμε στους ανθρώπους να μην πετάνε τα σκουπίδια έξω από τον κάδο»
Σύνδεση με Πεδία 3, 4:
Ανάπτυξη ενσυναίσθησης και κοινωνικής υπευθυνότητας (3), ενίσχυση διερευνητικής μάθησης και έκφρασης απόψεων (4).
2η φάση: Σχεδιασμός/προγραμματισμός επισκέψεων-αυτοψίας σε:
Χώρος του σχολείου, παιδική χαρά, γειτονιά
Σύνδεση με Πεδία 4, 11, 17:
Βιωματική και διερευνητική μάθηση (4), παρατήρηση και βελτίωση της τοπικής κοινότητας (11), συνεργασία μαθητών και εκπαιδευτικών για κοινό στόχο (17).
3η φάση: Προετοιμασία μαθητών/τριών για την έρευνα πεδίου σε εξωτερικούς χώρους:
- Προμήθεια εξοπλισμού (φωτογραφική μηχανή, σακούλες σκουπιδιών, γάντια μιας χρήσης),
- Προετοιμασία υλικών καταγραφής δεδομένων (ερωτηματολόγια, φύλλα παρατήρησης),
- Εκπαίδευση των μαθητών/τριών στη χρήση των υλικών και του εξοπλισμού που θα χρησιμοποιηθεί
Σύνδεση με Πεδία 4, 17:
Ανάπτυξη δεξιοτήτων έρευνας και καταγραφής (4), οργάνωση και συνεργασία ομάδας (17).
4η φάση: Συλλογή εμπειρικών δεδομένων μέσω:
- Καταγραφής παρατηρήσεων κατά τη διάρκεια των μετακινήσεων σε διάφορους χώρους: από τη γειτονιά μου προς το σχολείο και προαύλιο σχολείου (παρατήρηση, ο χρόνος, ο τόπος, το είδος των σκουπιδιών, η εκτίμηση των αιτίων, φωτογραφίες),
Αυτοψία στην γειτονιά μου προς το σχολείο (σκουπίδια έξω από τον κάδο, πεταμένα στο δρόμο/πεζοδρόμιο και στα χωράφια)
Φωτογραφικό υλικό που συγκέντρωσαν μαθητές/τριες με τους γονείς τους, από την περιοχή που διαμένουν

25-26/04/2026, πεταμένο χαρτί έξω από τον κάδο, δρόμος/πεζοδρόμιο Παραμυθιάς, ανακυκλώσιμο, απουσία μπλε κάδου ανακύκλωσης, γεμάτος κάδος, απροσεξία

25-26/04/2026, πεταμένο πλαστικό μπουκάλι, Παραμυθιά, ανακυκλώσιμο, απουσία μπλε κάδου ανακύκλωσης, απρόσεκτος πολίτης

25-26/04/2026, πεταμένο αποτσίγαρο, πεζοδρόμιο Παραμυθιάς, μη ανακυκλώσιμο, απουσία κάδου σκουπιδιών, απρόσεκτος πολίτης

25-26/04/2026, πεταμένο χαρτί σε χωράφι, Παραμυθιά, ανακυκλώσιμο, απουσία μπλε κάδου ανακύκλωσης, απρόσεκτος πολίτης
Αυτοψία στην αυλή του σχολείου (σκουπίδια από την παιδική χαρά, 27/04/2026)

27/04/2026, πεταμένες χάρτινες συσκευασίες & χαρτιά, πεταμένη πλαστική μπάλα, ανακυκλώσιμα, πεσμένα φύλλα, μη ανακυκλώσιμα, προαύλιο Νηπιαγωγείου, απουσία μπλε κάδου για τα ανακυκλώσιμα υλικά και πράσινου για τα μη ανακυκλώσιμα, αέρας, απρόσεκτος πολίτης

27/04/2026, πεταμένη πλαστική συσκευασία, προαύλιο Νηπιαγωγείου, ανακυκλώσιμο, απουσία μπλε κάδου ανακύκλωσης, αέρας, απρόσεκτος πολίτης

27/04/2026, πεταμένο πλαστικό μπουκάλι, προαύλιο Νηπιαγωγείου, ανακυκλώσιμο, απουσία μπλε κάδου ανακύκλωσης, απρόσεκτος πολίτης

27/04/2026, πεταμένο χαρτί, προαύλιο Νηπιαγωγείου, ανακυκλώσιμο, απουσία μπλε κάδου ανακύκλωσης, αέρας, απρόσεκτος πολίτης

27/04/2026, πεταμένο αποτσίγαρο, προαύλιο Νηπιαγωγείου μη ανακυκλώσιμο, απουσία κάδου σκουπιδιών, απρόσεκτος πολίτης
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 11:
Κατανόηση κοινωνικών συμπεριφορών και συνεπειών τους (3), ανάπτυξη ερευνητικών δεξιοτήτων (4), ενεργή συμμετοχή στη βελτίωση της κοινότητας (11).
- Ερωτηματολόγιου ευαισθητοποίησης (για τη διερεύνηση των στάσεων πεποιθήσεων του οικείου περιβάλλοντος των μαθητών/τριών, όπως γονείς, εκπαιδευτικοί, μεγαλύτεροι/ες μαθητές/τριες, που θα εφαρμοστεί με ηλεκτρονικό τρόπο (ανώνυμα) στην αρχή και το τέλος των δραστηριοτήτων,
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSeFMpR-PdqCYrCn6_WzjUlxHIRt_6mBCmoZihzwFfktj_VIcg/viewform?usp=publish-editor
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 17:
Ενίσχυση κοινωνικής ευαισθητοποίησης (3), αξιοποίηση εργαλείων έρευνας και αποτύπωσης στάσεων (4), συνεργασία σχολείου–οικογένειας–κοινότητας (17).
5η φάση: Σχεδιασμός δραστηριοτήτων παρέμβασης, όπως:
- Ενημέρωση του οικείου περιβάλλοντος των μαθητών/τριών από τους/τις ίδιους/ες (γονείς, εκπαιδευτικοί, μεγαλύτεροι/ες μαθητές/τριες)
Σύνδεση με Πεδία 3, 11, 17:
Καλλιέργεια ενεργού πολιτειότητας και υπευθυνότητας (3), συμβολή στη βελτίωση της κοινότητας (11), συνεργασία με οικογένεια και σχολική κοινότητα (17).
- Υλοποίηση (5 διδακτικές ώρες)
- Συλλογή και επεξεργασία δεδομένων:
Συγκεντρώνονται τα φύλλα παρατήρησης, οι φωτογραφίες, μέσω περιηγήσεων/αυτοψίας στους σχολικούς χώρους και τη γειτονιά, συζητούνται τα δεδομένα και καταγράφονται τα συμπεράσματα των μαθητών/τριών. Η διαδικασία αυτή γίνεται απευθείας σε επίπεδο τμήματος.
Σύνδεση με Πεδία 4, 17:
Ανάπτυξη δεξιοτήτων ανάλυσης και εξαγωγής συμπερασμάτων (4), ομαδική εργασία και συνεργασία (17).
- Δημιουργία αφίσας ενημέρωσης της κοινής γνώμης της περιοχής με θέμα τις επιπτώσεις της απόρριψης σκουπιδιών έξω από κάδους και καλάθια, τη μείωση των απορριμμάτων και την ανακύκλωση.
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 11, 17:
Ευαισθητοποίηση πολιτών (3), δημιουργική έκφραση και επικοινωνία γνώσεων (4), προώθηση καθαρών και βιώσιμων χώρων (11), συλλογική δράση και διάχυση αποτελεσμάτων (17).

- Κατασκευές: Οι μαθητές/τριες δοκιμάζουν τεχνικές για την αξιοποίηση των ανακυκλώσιμων υλικών

Σύνδεση με Πεδία 4, 11:
Ανάπτυξη δημιουργικότητας και δεξιοτήτων αξιοποίησης υλικών (4), προώθηση επαναχρησιμοποίησης και ανακύκλωσης (11).
- Έκφραση και δημιουργία: Θεατρικό παιχνίδι με θέμα: Σκουπίδια: Αν μιλούσαν τα μνημεία τι θα μας έλεγαν;.
Τα παιδιά σε ρόλο αγαλμάτων και η εκπαιδευτικός σε ρόλο επισκέπτη. Σκορπίζουμε πάνω στο τραπέζι καπάκια από μαρκαδόρους ως σκουπίδια. Τα παιδιά αγάλματα εκφράζουν με τα χέρια τους και με το πρόσωπό τους (γκριμάτσες), το πώς αισθάνονται όταν οι επισκέπτες αφήνουν στο χώρο τους σκουπίδια και πως όταν ο χώρος τους είναι καθαρός. Προτείνουν λύσεις για το πώς θα πρέπει να συμπεριφέρονται σε τέτοιους χώρους και να διατηρούν τους χώρους αυτούς, και όχι μόνο, καθαρούς.


Σύνδεση με Πεδία 3, 4:
Καλλιέργεια ενσυναίσθησης και συναισθηματικής έκφρασης (3), αξιοποίηση θεατρικής αγωγής ως μέσου μάθησης (4).
- Διοργάνωση σχολικών εκδηλώσεων και/ή συμβάντων (events) στις ημερομηνίες που έχουν καθιερωθεί για την ευαισθητοποίηση των πολιτών πάνω στα περιβαλλοντολογικά προβλήματα, για παράδειγμα:
➢ 18 Μαρτίου Παγκόσμια Ημέρα Ανακύκλωσης,
➢ 5 Ιουνίου Παγκόσμια ημέρα περιβάλλοντος.
Σύνδεση με Πεδία 3, 11, 17:
Ενεργοποίηση των μαθητών για κοινωνικά και περιβαλλοντικά ζητήματα (3), ενίσχυση της περιβαλλοντικής συνείδησης για βιώσιμες κοινότητες (11), συνεργασία με τη σχολική και ευρύτερη κοινότητα (17).
- Επικοινωνία-Διάχυση [μία έως δύο (1-2 διδακτικές ώρες)
- Ανάρτηση/Διανομή της παραπάνω αφίσας στο σχολικό ιστολόγιο προς ενημέρωση όλων των μελών της σχολικής κοινότητας και της ευρύτερης κοινωνίας
- Δημοσίευση του παρόντος προγράμματος ενεργού πολίτη στο σχολικό ιστολόγιο
Σύνδεση με Πεδία 4, 17:
Ανάπτυξη ψηφιακού γραμματισμού και επικοινωνίας (4), διάχυση δράσεων και συνεργασία με την κοινότητα (17).
- Αναστοχασμός (1-2 διδακτικές ώρες)
- Συζήτηση και αποτίμηση των όσων έχουν υλοποιηθεί
- Αποτίμηση των αλλαγών που προέκυψαν στη γειτονιά μετά από τις παρεμβάσεις των μαθητών/τριών
- Επανάληψη της περιήγησης/αυτοψίας στη γειτονιά κατά διαστήματα, ώστε να διαπιστώνεται ο βαθμός στον οποίο βελτιώνεται ή επιδεινώνεται η καθαριότητα, ευταξία και η αισθητική των χώρων.
Σύνδεση με Πεδία 3, 4, 11:
Ανάπτυξη υπευθυνότητας και αυτοαξιολόγησης (3), αναστοχαστική μάθηση και αξιολόγηση αποτελεσμάτων (4), παρακολούθηση της βελτίωσης της κοινότητας (11).
Στο τέλος χορηγείτε στους μαθητές/ήτριες έπαινος για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα του ΕΠ με τίτλο: «Μνημεία και γειτονιά χωρίς σκουπίδια»

Η δράση συνδέεται άμεσα με τα Θεματικά Πεδία 3, 4, 11 και 17 των Δράσεων Ενεργού Πολίτη, καθώς προάγει την κοινωνική ευαισθησία, την ποιοτική εκπαίδευση, τη βιώσιμη ανάπτυξη των κοινοτήτων και τη συνεργασία σχολείου–οικογένειας–κοινωνίας.
Πρόσφατα σχόλια