Το Νηπιαγωγείο μας έχει τη χαρά να συμμετέχει σε ένα καινοτόμο πρόγραμμα STEM για το Νηπιαγωγείο, με τίτλο:
«Πειράματα με νόημα: Όταν οι Φυσικές Επιστήμες συναντούν την Αειφορία στο Νηπιαγωγείο».
Η δράση βασίζεται στη συνεργασία Νηπιαγωγείων του Ν. Ιωαννίνων και αποσκοπεί στην ανάπτυξη και διάχυση καλών πρακτικών STEM στην προσχολική εκπαίδευση μέσα από πειραματικές δραστηριότητες με απλά, ασφαλή και καθημερινά υλικά.
Μέσα από τη διαδικασία των πειραμάτων, επιδιώκουμε να ενισχύσουμε τη διερευνητική σκέψη των παιδιών. Η αξία της δραστηριότητας δεν έγκειται στο τελικό αποτέλεσμα, αλλά στη διαδρομή της υπόθεσης και του πειραματισμού, εκεί όπου οι μαθητές μεταμορφώνονται σε αληθινούς ερευνητές που ξέρουν να αναρωτιούνται.
Στόχοι &προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα:
- Να κατανοήσουν ότι υπάρχει μια δύναμη που τραβάει τα πάντα προς τη γη.
- Να αναπτύξουν τη δεξιότητα της πρόβλεψης (υπόθεση) και της επαλήθευσης.
- Να αντιληφθούν ότι το βάρος επηρεάζει την ταχύτητα πτώσης (αντίσταση αέρα).
Βήμα 1: Η Πρόκληση – “Τι θα συμβεί αν…”
Καθόμαστε στην παρεούλα. Κρατάω μια μπάλα στο χέρι μου, ψηλά.
Ερώτηση: «Παιδιά, κοιτάξτε τι κρατάω. Αν ανοίξω τα δάχτυλά μου τώρα αμέσως, πού λέτε ότι θα πάει η μπάλα;»
Πρόβλεψη: Ακούσαμε όλες τις ιδέες (πάνω, κάτω, θα μείνει εκεί).
Πειραματισμός: Αφήνω την μπάλα. «Έπεσε κάτω! Γιατί δεν πήγε προς το ταβάνι; Υπάρχει κάποιος μαγνήτης στο πάτωμα;»
Βήμα 2: Γνωριμία με τους “Πρωταγωνιστές”
Παρουσιάζω το καλάθι με τα υλικά (φτερό, χαρτί, ξύλινο μπαλάκι, μπαλόνι κ.λπ.). Τα παιδιά τα πιάνουν, τα ζυγίζουν με τα χέρια τους, νιώθουν την υφή τους. Ένα παιδί είπε: “Το φτερό θα πετάξει πάνω”. Με την ευκαιρία αυτή είπα στο παιδί: “Ας το δοκιμάσουμε! Θέλεις να γίνεις εσύ ο επιστήμονας που θα το αφήσει;”. Η απογοήτευση της λανθασμένης πρόβλεψης μετατράπηκε σε ενθουσιασμό ανακάλυψης.
Βήμα 3: Ατομικές Προβλέψεις & Καταγραφή
Φάση Α
Δίνω το 1οφύλλο εργασίας. Πριν περάσουμε στον πειραματισμό με τα υλικά, ζητάω να “μαντέψουν” και να καταγράψουν την πρόβλεψή τους.
Στη συνέχεια τα παιδιά αφήνουν ένα-ένα τα αντικείμενα από το ύψος του ώμου τους. Παρατηρούν την πτώση και καταγράφουν στο φύλλο εργασίας το αποτέλεσμα.
Συμπέρασμα: «Όλα τα αντικείμενα πέφτουν κάτω!»
Φάση Β
Δίνω το 2ο φύλλο εργασίας και θέτω το ερώτημα: «Αν αφήσουμε το φτερό και τη μπάλα, θα πέσουν με τον ίδιο τρόπο; Κάντε μια ζωγραφιά στο κουτάκι της πρόβλεψης: Ποιο θα φτάσει πρώτο στο χαλί;»(Εδώ ενθαρρύνουμε την ελεύθερη έκφραση. Δεν υπάρχει λανθασμένη πρόβλεψη)
Στη συνέχεια προχωράμε στον πειραματισμό (ταυτόχρονη ρίψη των αντικειμένων και επαλήθευση)
Χωρίζουμε τα παιδιά σε ζευγάρια. (π.χ.: Ένα παιδί κρατάει τη μπάλα και το άλλο το φτερό).
Ερώτηση: «Είστε έτοιμοι; Με το “τρία” τα αφήνουμε. Τι παρατηρείτε; Το φτερό γιατί κάνει βόλτες στον αέρα πριν ακουμπήσει κάτω;»(κατά τη διάρκεια των πειραματισμών μας δόθηκε η δυνατότητα να θέσουμε ερωτήσεις, όπως: «Υπήρξε κάτι που σας παραξένεψε; Περίμενε κανείς ότι το φτερό θα έκανε τόσο χρόνο να πέσει;»)
Οι απαντήσεις δεν δόθηκαν από την εκπαιδευτικό. Ήρθαν σαν αποτέλεσμα των συζητήσεων με τα παιδιά κατά τη διάρκεια των πειραματισμών.
Βήμα 4: Τα Συμπεράσματα της Παρεούλας
«Μάθαμε ότι η Γη μας έχει μια κρυφή δύναμη, τη Βαρύτητα. Είναι σαν ένας αόρατος μαγνήτης που τραβάει τα πάντα —παιχνίδια, δέντρα, ακόμα και εμάς τους ίδιους— προς το πάτωμα για να μην πετάμε στο διάστημα!»
«Ανακαλύψαμε ότι ο αέρας δεν είναι “ΤΙΠΟΤΑ”. Είναι εκεί, και μερικές φορές μπαίνει εμπόδιο! Το φτερό και το χαρτί πέφτουν αργά γιατί ο αέρας τα “γαργαλάει” και τα σπρώχνει προς τα πάνω, ενώ την μπάλα την αφήνει να περάσει γρήγορα.»
«Δεν έχει σημασία αν κάτι είναι μικρό ή μεγάλο, βαρύ ή ελαφρύ. Η Βαρύτητα δεν ξεχνάει κανέναν! Όλα τα αντικείμενα θέλουν να φτάσουν στην αγκαλιά της Γης.»
Για να νιώσουν τα παιδιά ότι η προσπάθειά τους και οι παρατηρήσεις τους είχαν αξία, ένα απλό χαρτί μετατρέπεται σε έναν “τίτλο τιμής” που θα δείξουν με περηφάνια στους γονείς τους, εξηγώντας τους τι έμαθαν.
Στο πίσω μέρος του διπλώματος, εκτυπώσαμε και κολλήσαμε μια μικρή “Αποστολή για το Σπίτι”:
“Απόψε στο τραπέζι, δείξε στη μαμά και τον μπαμπά τι θα συμβεί αν αφήσεις το κουτάλι σου να πέσει! Εξήγησέ τους ποιος το τραβάει προς τα κάτω!”
