Σήμερα θυμόμαστε το Πολυτεχνείο – μια στιγμή όπου οι νέοι στάθηκαν απέναντι στη δικτατορία, διεκδικώντας ελευθερία, δημοκρατία και δικαίωμα στη φωνή.
Με τα παιδιά επιλέξαμε να «μιλήσουμε» μέσα από την τέχνη, χρησιμοποιώντας το εικαστικό λεξιλόγιο του σπουδαίου Έλληνα καλλιτέχνη Γιάννη Γαΐτη.
Ο Γαΐτης δημιούργησε τις γνωστές φιγούρες-«ανθρωπάκια» του: ίδιες, ομοιόμορφες, επαναλαμβανόμενες. Φιγούρες που μοιάζουν να στέκονται στη σειρά, χωρίς προσωπικότητα, χωρίς φωνή.
Με αυτό τον τρόπο ήθελε να δείξει πώς η κοινωνία –και ιδιαίτερα τα αυταρχικά καθεστώτα– προσπαθούν να κάνουν τους ανθρώπους όλους ίδιους, να τους στερήσουν τον λόγο και την ατομικότητά τους.
Την εποχή της δικτατορίας υπήρχε συστηματική λογοκρισία.
Απαγορεύονταν άρθρα, βιβλία, τραγούδια, ακόμη και η ελεύθερη ενημέρωση. Οι άνθρωποι δεν μπορούσαν να διαβάσουν ό,τι ήθελαν· οι εφημερίδες ελέγχονταν· η αλήθεια κρυβόταν.
Αυτό το καθεστώς φόβου και σιωπής είναι ο κόσμος που συμβολίζουν οι φιγούρες του Γαΐτη: άνθρωποι που μοιάζουν σαν να τους έχουν «ευθυγραμμίσει», σαν να μην επιτρέπεται να ξεχωρίσει κανείς.
Σήμερα, το κεντρικό μας σκηνικό είναι εμπνευσμένο από αυτήν ακριβώς την ιδέα: από τους ανθρώπους που, ενώ τους θέλουν σιωπηλούς και όμοιους, βρίσκουν τη δύναμη να μιλήσουν.
Γύρω από αυτό, τα παιδιά δημιούργησαν μικρά δικά τους σκίτσα σαν μια μικρή έκθεση.
Κάθε παιδί ζωγράφισε μια φιγούρα που αρχίζει να διαφέρει: με άλλο χρώμα, άλλη στάση, άλλη ιδέα.
Αυτή η μικρή «διαφορετικότητα» είναι το μήνυμα του Πολυτεχνείου: ότι η φωνή του καθενός έχει αξία.
Mιλάμε για το Πολυτεχνείο και για τη λογοκρισία όχι μόνο ως ιστορικό γεγονός, αλλά ως υπενθύμιση:
Ότι η ελευθερία της έκφρασης, η αλήθεια, η ενημέρωση και η προσωπική φωνή είναι πολύτιμες.
Ότι η τέχνη μπορεί να γίνει τρόπος αντίστασης.
Και ότι κανείς δεν πρέπει ποτέ να μας κάνει όλους «ίδιους».
