Ενεργός πολίτης
Τίτλος δράσης : Δέντρα, πολύτιμοι φύλακες του κλίματος!
Επίπεδο : Νηπιαγωγείο
Θεματικό πεδίο : Ζωή στη στεριά
Σύντομη περιγραφή δράσης
Οι μαθητές/-τριες φυτεύουν δέντρα σε κενές θέσεις στην αυλή του σχολείου. Οργανώνουν καμπάνιες μείωσης της σπατάλης του χαρτιού και ευαισθητοποιούν τη σχολική κοινότητα για τη σημασία των δέντρων στην κλιματική προσαρμογή.
Μάθημα ή τομέας του εργαστηρίου δεξιοτήτων που εντάσσεται
Θεματική ενότητα : Ενδιαφέρομαι και ενεργώ -κοινωνική συναίσθηση και ευθύνη
Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα
Οι μαθητές να :
- αναγνωρίζουν την αξία των δέντρων στην κλιματική προσαρμογή,
- παρατηρούν τον χώρο στον οποίο ζουν και κινούνται με στόχο την εύρεση παλιών και νέων θέσεων για δενδροφύτευση,
- σχεδιάζουν και να υλοποιούν δράσεις προκειμένου να φυτέψουν δέντρα σε σημεία που κάποτε υπήρχαν και δεν υπάρχουν πια,
- οργανώνουν και να υλοποιούν καμπάνιες ευαισθητοποίησης της σχολικής και της τοπικής κοινότητας σε περιβαλλοντικά θέματα που σχετίζονται με τα δέντρα όπως η μείωση της σπατάλης χαρτιού,
Διερεύνηση
Οι μαθητές/τριες σε ομάδες συζητούν με αφορμή τρία ερωτήματα:
- Έχεις ποτέ σκαρφαλώσει σε ένα δέντρο;
- Έχεις ποτέ κάνει κούνια κρεμασμένος/η από τα κλαδιά ενός δέντρου;
- Έχεις μαζέψει ποτέ καρπούς από ένα δέντρο;
- Τι άλλη χαρά και όφελος μπορεί να σου δώσει ένα δέντρο;
Στην τάξη
Παρατηρούμε το έργο, του ζωγράφου Rene Magritte με τίτλο «Οι άθλοι του Αλέξανδρου», το οποίο απεικονίζει ένα κούτσουρο με ένα τσεκούρι και γύρω χαρτιά πεταμένα. Οι μαθητές καλούνται να συζητήσουν τι βλέπουν και να συνδέσουν την εικόνα αυτή με τις προσωπικές τους εικόνες από την επαφή τους με τα δέντρα στο σπίτι και στο σχολείο .Στη συνέχεια μοιράζονται τις σκέψεις και τα συναισθήματα που τους προκάλεσε η εικόνα αυτή στην ομάδα ( στενοχώρια , προβληματισμό ). Ποιος μπορεί να έκοψε το δέντρο και γιατί; Γιατί η ρίζα του δέντρου κρατάει το τσεκούρι; Ποιον θέλει να προστατέψει;
Προετοιμασία – Σχεδιασμός
Στην αυλή του σχολείου
Καθημερινά οι μαθητές/τριες του νηπιαγωγείου παρατηρούν και σχολιάζουν την ανάπτυξη των δέντρων της αυλής μας , παίζουν και ξεκουράζονται κάθε Άνοιξη κάτω από τον ίσκιο τους και περιμένουν τα άνθη και τα φασολάκια ( τον καρπό της Ακακίας ) για να τα ενσωματώσουν στο παιχνίδι τους .Ενυτπωσιάζονται από τον ιστό που φτιάχνει η αράχνη πάνω στα φύλλα του κυπαρισσιού και τα έντομα που έχουν παγιδευτεί σε αυτόν. Συγκρίνουν τα νεαρά κυπαρισσόμηλα με τα ώριμα που βρίσκουν παρασυρμένα από τον αέρα σε διάφορα σημεία της αυλής . Μαζεύουν φύλλα για να φτιάξουν φωλιές για τα πουλάκια και τις τοποθετούν στις γωνίες της αυλής . Ακολουθούν τα μυρμήγκια , τα σαλιγκάρια και τις πεταλούδες στις μετακινήσεις τους στην αυλή μας .
Βγαίνουμε στην αυλή του σχολείου, καταγράφουμε και μετράμε τα δέντρα που υπάρχουν . Στο πλαίσιο της καταγραφής εντοπίζουμε χαρακτηριστικά όπως το είδος και το όνομα του δέντρου (φυλλοβόλο, αειθαλές, καρποφόρο), τα μέρη του (ρίζες, κορμός, κλαδιά, φύλλα, άνθη, καρποί), τη διάμετρο του κορμού του. Τοποθετούμε καρτελάκια , αποτυπώνουμε τον φλοιό του δέντρου με λαδοπαστέλ και κάνουμε συγκρίσεις .( ο φλοιός της Ακακίας είναι πιο τραχύς , ο φλοιός της Μουριάς πιο λείος ).
Φλοιός Μουριάς 
Φλοιός Ακακίας Πιθανολογούν ως προς την σωστή θέση που πρέπει να έχουν τα δέντρα ( να μην είναι το ένα πολύ κοντά στο άλλο , για να αναπτυχθούν ομαλά , να κάνουν σκιά τους καλοκαιρινούς μήνες ), πόσα δέντρα μπορούν να φυτευτούν και αναρωτιούνται ποιον θα μπορούσαν να συμβουλευτούν για τις απορίες τους .
Η ομάδα επιστρέφει στην τάξη και εκφράζει την επιθυμία να αναλάβει να φυτέψει νέα δέντρα και να περιποιηθεί τα ήδη υπάρχοντα . Επίσης να φροντίσει τα παρτέρια της αυλής φυτεύοντας λαχανικά και αρωματικά φυτά .Αποφασίζουμε να φυτέψουμε δέντρα που κάνουν πλούσια σκιά το Καλοκαίρι και φυτά που αντέχουν τις θερμοκρασίες του νησιού και τον άνεμο . Επίσης κρίνουμε απαραίτητη την επέκταση του αυτόματου ποτιστικού συστήματος για το πότισμα των νέων φυτών τους Καλοκαιρινούς μήνες . Αποφασίζουμε να ζητήσουμε βοήθεια από τους γονείς μας αλλά και τον Δήμο . Η νηπιαγωγός επικοινωνεί με το τμημα πρασίνου του Δήμου και την γεωπόνο για συμβουλές , για την προμήθεια νέων φυτών και για να προγραμματίσει την επίσκεψή της στο σχολείο .
Υλιοποίηση της δράσης στο πεδίο
Με την βοήθεια των γονέων γίνεται καθαρισμός του δεύτερου παρτεριού από τα αγριόχορτα και φύτευση των νέων δέντρων . Τα παιδιά αναλαμβάνουν και φυτεύουν με επιτυχία στο δεύτερο παρτέρι αρωματικά φυτά .Οι μαθητές αναλαμβάνουν με κλήρωση σε ζευγάρια καθημερινά , τη φροντίδα των φυτών . Απομακρύνουν τα άγρια χόρτα , ποτίζουν , δημιουργούν αυλάκια γύρω από τα νεαρά δέντρα για τη συγκράτηση του νερού . Παρατηρούν την ανάπτυξη των νεαρών φυτών καθημερινά και φωτογραφίζουν τις αλλαγές .
Μαθαίνουμε βιωματικά
Υπολογίζουμε : πόσα δέντρα υπήρχαν στην αυλή μας; πόσα φυτέψαμε; πόσα είναι τώρα συνολικά;
WWF και Προστασία δασών
Αντλούμε υλικό από τη σελίδα του WWF και μαθαίνουμε για τα δάση και τη σημασία της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών .
Ζωγραφίζουμε παρέα : Ο ένας μαθητής ζωγραφίζει ένα υγιές δάσος και ο φίλος μας ένα καμμένο .
Επικοινωνία -Διάχυση
Προβληματιζόμαστε για την ποσότητα χαρτιού που σπαταλάμε καθημερινά κατά τη διάρκεια των χειροτεχνιών μας .
Παρακολουθούμε βίντεο για την σχέση δέντρου και χαρτιού . Αποφασίζουμε να χρησιμοποιήσουμε τα περισσευούμενα κομμάτια χαρτιού και να κάνουμε μια ομαδική εργασία . Θα τη χρησιμοποιήσουμε στην διακόσμηση της τάξης μας .Τα παιδιά χωρίζονται σε ομάδες και αναλαμβάνουν συγκεκριμένα καθήκοντα . Μετά από περίπου δέκα ημέρες οι προσπάθεια των μαθητών ολοκληρώθηκε .
Αναστοχασμός
Φτιάχνουμε με το ψηφιακό εργαλείο canva μια αφίσα για να μοιραστούμε με την σχολική κοινότητα όσα μάθαμε .
