«ERASMUS+ ΕΘΝΙΚΗ ΚΟΙΝΟΠΡΑΞΙΑ ΤΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΗΣ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ ΔΥΤΙΚΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ ΜΕ ΚΩΔ. ΑΡΙΘΜ. ΣΧΕΔΙΟΥ 2024-1-EL01-KA121-SCH-000223304 KA1 – ΚΙΝΗΤΙΚΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ ΑΡΓΥΡΩΣ ΚΟΝΤΟΛΑΜΠΡΟΥ, ΜΑΡΙΑΣ ΓΚΑΡΑΒΕΛΗ ΚΑΙ ΕΥΤΥΧΙΑΣ ΣΤΑΜΟΥ» ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ, ΣΤΗΝ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΑΞΗ.
ΑΞΟΝΑΣ: ΕΥΖΩΙΑ (WELL–BEING) ΚΑΙ ΑΝΟΙΧΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (OPEN SCHOOL)
ΚΑΛΕΣ ΠΡΑΚΤΙΚΕΣ ΕΦΑΡΜΟΓΗΣ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ
Κατά τη διάρκειας της επιμορφωτικής διαδικασίας της επίσκεψής μας σε ευρωπαϊκά νηπιαγωγεία, ήρθαμε σε επαφή με πληθώρα καλών πρακτικών. Επιλέξαμε και προσαρμόσαμε στις ανάγκες του νηπιαγωγείου μας, κατά το σχολικό έτος 2025-26, όσες από αυτές υπήρχε η δυνατότητα να εφαρμοστούν στο πλαίσιο του Προγράμματος Σπουδών, αλλά και στις συνθήκες του ελληνικού νηπιαγωγείου.
Συγκεκριμένα:
- Σχεδιάσαμε και υλοποιούμε για το τρέχον σχολικό έτος μηνιαία εργαστήρια με συμμετοχή γονέων. Στον χώρο του νηπιαγωγείου γονείς και παιδιά εμπλέκονται σε δημιουργικές δραστηριότητες, σε ομάδες ή σε ολομέλεια. Η θεματολογία διαφοροποιείται ανάλογα με τις ανάγκες, τις εποχικές θεματικές και τα ενδιαφέροντα, όπως αυτά αναδύονται. Στόχος η ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των παιδιών, η καλλιέργεια της παιδαγωγικής ενότητας σχολείου- οικογένειας και η δημιουργία χώρου διαλόγου με τους γονείς, ανταλλαγής ιδεών και αντιμετώπισης κοινών προκλήσεων.
https://drive.google.com/file/d/12_6wfGcWEvbkUy-I5zMA8hprV8vemhx7/view?usp=sharing
- Σχεδιάζουμε εβδομαδιαία ελεύθερη επιλογή ομάδας από τους μαθητές/τριες με συγκεκριμένη δραστηριότητα που ανακοινώνεται στην ολομέλεια του σχολείου από τις υπεύθυνε εκπαιδευτικό που θα την υλοποιήσει. Οι μαθητές/τριες δηλαδή “βγαίνουν” εκτός της τάξης τους και της ομάδας τους και εντάσσονται σε νέα ομάδα, ειδικά για εκείνη την ημέρα, με κριτήριο επιλογής τη δραστηριότητα με την οποία θέλουν να ασχοληθούν. Το παιδί τοποθετείται στο κέντρο της μαθησιακής διαδικασίας (παιδοκεντρική μάθηση) και έτσι προάγεται η ανάπτυξη αυτονομίας και πρωτοβουλίας. Επίσης, καλλιεργείται η υπευθυνότητα και η ενεργός συμμετοχή των παιδιών στη μαθησιακή διαδικασία καθώς επιλέγουν δραστηριότητες με βάση τα ενδιαφέροντά τους και δεσμεύονται σε αυτές.
- Υλοποιούμε την οργάνωση του ημερησίου προγράμματος με χρήση της μουσικής. Τα διαλείμματα οριοθετούνται χρονικά (έναρξη – λήξη) με μουσικά σήματα (αντί κουδουνιού). Επίσης, η ώρα της χαλάρωσης μετά το φαγητό σηματοδοτείται από απαλή μελωδία, ενώ η λήξη της χαλάρωσης από ζωηρή χαρούμενη μουσική. Σκοπός η βελτίωση της οργάνωσης του ημερήσιου προγράμματος, η καλλιέργεια της έννοιας του χρόνου από τα παιδιά, η διευκόλυνση της μετάβασης από τη μία δραστηριότητα στην άλλη με ήπιο τρόπο, η αυτορρύθμιση και η προετοιμασία για το επόμενο στάδιο της ημέρας.
- Πραγματοποιήσαμε την οργάνωση των ξυλομπογιών σε αυτοσχέδιους δίσκους με πολλές μολυβοθήκες ώστε να ενισχυθεί η λεπτή κινητικότητα μέσω της καθημερινή χρήσης τους, ενώ ταυτόχρονα τα παιδιά να εξασκούνται στο να ταξινομούν, να επιλέγουν και να χρησιμοποιούν τα χρωματιστά μολύβια με δημιουργικό τρόπο.
https://drive.google.com/file/d/15ifQ5tECu0VbhGC7NeuipPXYzeDW0lLe/view
https://drive.google.com/file/d/1M8h7FUqPzRW4kzhWbLHy1tFAYRuQPdcO/view
- Δημιουργία «πρωτοκόλλου ηρεμίας» σε μια ήσυχη γωνιά του νηπιαγωγείου με στόχο να ενισχυθεί η συναισθηματική ρύθμιση των νηπίων και η ικανότητά τους να αναγνωρίζουν, να εκφράζουν και να διαχειρίζονται τα συναισθήματά τους με θετικό και λειτουργικό τρόπο. Αναρτώνται εικονίδια συγκεκριμένων βημάτων που ακολουθούνται όταν κάποιος μαθητής χρειαστεί να οριοθετηθεί και να ρυθμιστεί ενδεχόμενη συναισθηματική του έξαρση. Τη σειρά των εικονιδίων συνοδεύουν υλικά για ήπιες δραστηριότητες χαλάρωσης και αυτοσυγκέντρωσης, ώστε ο μαθητής να ηρεμήσει. Η πρακτική αυτή είναι σε εξέλιξη και προωθείται με την συνδρομή και της Νηπιαγωγού του Τμήματος Ένταξης.
- Υιοθετήσαμε την χρήση του «κολιέ της συγκέντρωσης» κατά τη διάρκεια της αφήγησης γεγονότων στο νηπιαγωγείο, το οποίο βοηθά τα παιδιά να παραμένουν προσεκτικά και συγκεντρωμένα όσο κάποιος μιλά. Το κολιέ το κρατάει το παιδί που έχει τον λόγο για να αφηγηθεί ένα γεγονός (π.χ. τι έκανε το Σαββατοκύριακο). Οι υπόλοιποι ξέρουν ότι όσο το κολιέ βρίσκεται στα χέρια του παιδιού, εκείνο μιλά και οι άλλοι ακούν προσεκτικά. Όταν τελειώσει, περνάει το κολιέ στο επόμενο παιδί. Αυτή η διαδικασία βοηθά στη ρύθμιση της σειράς ομιλίας, καλλιεργεί τη δεξιότητα της ενεργητικής ακρόασης, μειώνει τη διάσπαση προσοχής και τη φλυαρία και δημιουργεί ένα πλαίσιο σεβασμού και συγκέντρωσης στην ομάδα. Ενισχύεται έτσι η συναισθηματική αγωγή των παιδιών, αναπτύσσεται ο προφορικός λόγος μέσα σε πλαίσιο κανόνων, διδάσκεται η σειρά και η συνεργασία μέσα στην ομάδα και δημιουργείται μια τελετουργία που βοηθά τα παιδιά να μεταβούν σε κατάσταση συγκέντρωσης.
https://drive.google.com/file/d/1_2ZqZeDgU_eiwq-8yZ10EF_IhnyOgQ2z/view
https://drive.google.com/file/d/1e2E-YPOkVY7FO4kiPHrSeXrmqgKX6CcH/view
Στο τέλος της σχολικής χρονιάς θα γίνει αποτίμηση των προαναφερθέντων καλών πρακτικών, καθώς κρίνεται απαραίτητη η εφαρμογή τους για εύλογο χρονικό διάστημα.
Συμπερασματικά, η εφαρμογή καλών πρακτικών στο νηπιαγωγείο αποτελεί αναπόσπαστο μέρος ενός δυναμικού και εξελισσόμενου εκπαιδευτικού περιβάλλοντος, που ανταποκρίνεται στις ανάγκες των παιδιών και ενισχύει τον ρόλο του/της νηπιαγωγού ως εμψυχωτή της μάθησης. Η υιοθέτηση και ενσωμάτωση καλών πρακτικών στην καθημερινή παιδαγωγική πράξη δεν αποτελεί μια τυπική διαδικασία, αλλά μια συνειδητή επιλογή που βασίζεται στην παρατήρηση, στην αναστοχαστική διάθεση και στη βαθιά πίστη στη δυναμική της βιωματικής μάθησης.
Επενδύοντας στην ανταλλαγή γνώσης και στη δημιουργία κοινοτήτων μάθησης, καλλιεργούμε μια κουλτούρα συνεργασίας, ενίσχυσης και συνεχούς βελτίωσης προς όφελος των παιδιών, που παραμένουν πάντοτε στο επίκεντρο της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
