ΣΕ ΜΙΑ ΡΩΓΑ ΑΠΟ ΣΤΑΦΥΛΙ

1.  Η σημασία της συνεργασίας

Πώς αντιμετωπίζουμε από κοινού ένα πρόβλημα;

Σε κύκλο συζητήσαμε τι είναι αυτό που ενώνει τους ανθρώπους και τους κάνει φίλους. Συμφωνήσαμε  ότι η εμπιστοσύνη, η υποστήριξη, η κατανόηση ήταν βασικά στοιχεία της φιλίας.

Ένα κουβάρι νήμα πήγε από παιδί σε παιδί. Σαν καλοί φίλοι,  αντάλλασσαν  μεταξύ τους κοπλιμέντα κάθε φορά που δίνανε το κουβάρι στο συμμαθητή τους, για να συνεχίσει τη διαδικασία. Έτσι, δημιουργήθηκε ένας ιστός που σύνδεσε τα παιδιά μεταξύ τους . Στη συνέχεια μάζεψαν το νήμα πάλι σε κουβάρι.

Τους ζητήθηκε να επαναλάβουν την ίδια διαδικασία. Μόλις δημιουργήθηκε ο ιστός, υποθέσαμε ότι βρίσκονται μέσα σε ένα πλοίο που βουλιάζει κι αν δεν καταφέρουν να «λυθούν» σε τρία λεπτά, θα βουλιάξουν και θα πνιγούν.

Το άγχος δημιούργησε συνθήκες πανικού. Ξεχάσανε τους κανόνες κι ο καθένας φώναζε στον άλλο να κάνει γρήγορα. Το αποτέλεσμα ήταν να «πνιγούν». Στην ολομέλεια οι περισσότεροι ρίξανε την ευθύνη στους άλλους για το αποτέλεσμα. Σχεδόν κανένας δεν ξεκίνησε λέγοντας τι δεν έκανε καλά ο ίδιος αλλά, τι δεν έκαναν καλά οι άλλοι.

Τέθηκε το ερώτημα και ο προβληματισμός, πώς γίνεται να μην υπάρχει ατομική ευθύνη αλλά να φταίνε πάντα οι άλλοι;

Το εγχείρημα επαναλήφθηκε προσέχοντας να μη φωνάζουνε, να είναι υποστηρικτικοί, υπομονετικοί, χρησιμοποιώντας θετικές προτάσεις. Αυτή τη φορά καταφέρανε να σωθούνε.

Στην ολομέλεια συζητήσαμε τι μάθαμε από την εμπειρία αυτή:

Η φιλία και η συνεργασία δοκιμάζονται συνέχεια.

2. Το παγκάκι της φιλίας

Αρχικά παρακολουθήσαμε μία μικρού μήκους ταινία για ένα αγόρι που πήγε σε ένα καινούργιο σχολείο. Το αγόρι δεν είχε φίλους και δυσκολευόταν να βρει τρόπο να προσεγγίσει τους νέους συμμαθητές του. Ούτε οι συμμαθητές του έδειχναν ενδιαφέρον για το νέο συμμαθητή τους. Το αγόρι καθόταν κάθε μέρα σε ένα παγκάκι που από πάνω είχε την ταμπέλα «Το παγκάκι της φιλίας». Σιγά σιγά, μέρα με τη μέρα οι συμμαθητές τους άρχισαν να τον πλησιάζουν και να τον καλούν μαζί τους στα παιχνίδια και τις δραστηριότητές τους.

Ακολούθησε συζήτηση. Τα παιδιά  μπήκαν στη θέση του νέου μαθητή και των υπολοίπων και μετέφεραν τα συναισθήματα που μπορεί να βίωσαν: ανασφάλεια, φόβο, απόρριψη, αδιαφορία, απογοήτευση, δειλία, ανησυχία. Μετέφεραν τις προσωπικές τους εμπειρίες.

Θα μπορούσε άραγε το «Το παγκάκι της φιλίας» να λειτουργήσει για κάθε παιδί που ένιωθε τέτοια συναισθήματα και στο σχολείο μας; Δεν είχαμε παρά να το δοκιμάσουμε.

Έτσι διαλέξαμε ένα παγκάκι στο σχολείο και του βάλαμε την ταμπέλα: «Το παγκάκι της φιλίας»,  καθώς και όμορφες λέξεις για να δίνουν το μήνυμα ότι όποιος πάει εκεί για να βοηθήσει ή να βοηθηθεί, θα πρέπει να έχει μόνο θετική διάθεση.

Για να το γνωρίζουν όλα τα παιδιά του σχολείου και να μην αναρωτιούνται τι είναι «το παγκάκι της φιλίας» περάσαμε από τις άλλες τάξεις και εξηγήσαμε τη λειτουργία του.

Μάλιστα είχαμε την ιδέα να στείλουμε ένα γράμμα στον δήμαρχο και να του ζητήσουμε να μας βάλει ένα καινούριο παγκάκι με πλάτη, για να είναι άνετο, να το βάψουμε πολύχρωμο για να ξεχωρίζει ακόμη καλύτερα. Περιμένουμε την απάντησή του.

3. Τρωγοπίνοντας και χορεύοντας σαν σπουργίτες

Τα παιδιά δραματοποίησαν το τραγούδι «σε μια ρώγα από σταφύλι», ποίημα του Ζ. Παπαντωνίου σε μουσική του Γιώργου Λαμπερέτ. Μέσα από τη ζωγραφική, το τραγούδι και το παιχνίδι ανακάλυψαν  τα συναισθήματα των σπουργιτιών, καθώς όλα μαζί συμμετείχαν στη γιορτή και πέρασαν όμορφα και διασκέδασαν και χάρηκαν τη ζωή.

Το μήνυμα:

Οι φίλοι μπορούν όλοι μαζί να βρεθούν στο ίδιο τραπέζι και να μοιράσουν το φαγητό και το ποτό τους και να τραγουδήσουν και να χορέψουν και να μην υπάρχει τίποτε που να τους χωρίζει. Τους ενώνει μόνο η χαρά της παρέας.

4. Μάντεψε πώς νιώθω

Η έκφραση συναισθημάτων είναι ένα επικοινωνιακό μέσο, όπως είναι οι λέξεις. Εκφράζουμε συναισθήματα και δίνουμε πληροφορίες στους άλλους για το τι χρειαζόμαστε. Τι χρειάζεται ένα παιδί που νιώθει λύπη; Πιθανώς χρειάζεται κάποιον να τον  παρηγορήσει. Τι χρειάζεται ένα παιδί που νιώθει φόβο; Πιθανώς χρειάζεται κάποιον που θα τον κάνει να νιώσει ασφάλεια και θα διώξει τον κίνδυνο.

Τα παιδιά ζωγράφισαν φατσούλες που έδειχναν κάποιο συναίσθημα. Κατόπιν κάθε παιδί διάλεξε μια φατσούλα και με το πρόσωπό του προσπάθησε να αποτυπώσει το συναίσθημα της καρτέλας του και η υπόλοιπη ομάδα προσπάθησε να βρει ποιο συναίσθημα αποτύπωσε. Ακολούθως, αποκάλυψε στην ομάδα πώς αισθανόταν (σύμφωνα με την καρτέλα του) και επινόησε μία μικρή ιστορία που δικαιολογούσε το συναίσθημά του (π.χ. Νιώθω χαρούμενος γιατί ο δάσκαλος μου είπε μπράβο για την εργασία μου).

Τα παιδιά σκέφτηκαν και πρότειναν ιστορίες μέσα από τις οποίες μπορούσαν να φανούν τα διάφορα συναισθήματα. Πρότειναν τρόπους να αντιμετωπίσουν τα αρνητικά συναισθήματα ή να δημιουργήσουν θετικά.

5. Μαθαίνω να συζητώ

Ποιους κανόνες ακολουθούμε όταν μιλάμε μεταξύ μας; 

Μερικοί κανόνες θα μπορούσαν να είναι «Δείχνουμε ενδιαφέρον και ακούμε προσεκτικά», «Περιμένουμε τη σειρά μας για να μιλήσουμε, όταν ο συνομιλητής μας έχει ολοκληρώσει τη σκέψη του», «Μιλάμε πάντα ευγενικά» κλπ.

Ακόμη οι μαθητές/τριες σκέφτηκαν και πρότειναν τι δεν πρέπει να κάνουμε όταν συζητάμε με έναν άτομο. Για παράδειγμα, «Δεν πρέπει να κοιτάζουμε τα πόδια μας», «Δεν πρέπει να διακόπτουμε», «Δεν πρέπει να κάνουμε ήχους» κλπ.

Πώς μπορεί ένα άτομο να μπει στην κουβέντα που έχουν δύο άλλα άτομα;

Έγινε κατανοητό ότι δεν πρέπει να διακόπτουμε, αλλά να πλησιάζουμε τη δυάδα που μιλάει. Σε κάποια παύση της δυάδας, προσφέρουμε κι εμείς τις δικές μας σκέψεις στο θέμα που συζητείται.

6. Διαβάζουμε ένα παραμύθι

Διαβάσαμε το παραμύθι «Ο Νταής του Ποντικοσχολείου μας», δείχνοντας παράλληλα τις εικόνες του βιβλίου. Στη συνέχεια έγινε συζήτηση στην ολομέλεια και τέθηκαν ερωτήματα κατανόησης και εμβάθυνσης

Μετά τη συζήτηση πάνω στο παραμύθι, η ολομέλεια εστίασε στο θέμα του εκφοβισμού. Η εκπαιδευτικός εξήγησε στα παιδιά ότι ο εκφοβισμός (Bullying) συμβαίνει όταν ένα παιδί (ή μια ομάδα παιδιών) προσπαθεί σκόπιμα να πληγώσει σωματικά ή συναισθηματικά ένα άλλο παιδί, με αρνητικές πράξεις (κλωτσιές, σπρωξίματα, καταστροφή προσωπικών αντικειμένων, απομόνωση κ.α.) ή αρνητικά λόγια (βρισιές, κοροϊδίες, προσβολές, απειλές, ψεύτικες φήμες κ.α.). Πρόκειται για μια ενέργεια που γίνεται όχι μόνο μια φορά, αλλά συχνά.

Οι μαθητές και οι μαθήτριες κλήθηκαν να σκεφτούν τρόπους αντιμετώπισης του εκφοβισμού σε ένα σχολείο που έχουν συμβεί πολλά άσχημα περιστατικά και υπάρχει μία ομάδα παιδιών που λειτουργούν ως νταήδες, εκφοβίζοντας άλλα παιδιά. Τι μέτρα θα πάρουν; Πώς θα αντιμετωπίσουν τους νταήδες και πώς θα βοηθήσουν τα παιδιά που εκφοβίζονται.

Έκαναν τις παρακάτω προτάσεις:

1. Θα πούμε στη δασκάλα τι έγινε για να μας βοηθήσει.
2. Αν δούμε κάποιον να τον πειράζουν, θα πάμε κοντά του και θα του πούμε ότι δεν είναι μόνος.
3. Δεν θα γελάμε όταν κάποιος πειράζει άλλους, γιατί αυτό τους πληγώνει.
4. Μπορούμε να φτιάξουμε μια ομάδα φιλίας για να παίζουν όλοι μαζί.
5. Θα πούμε στους νταήδες ότι αυτό που κάνουν δεν είναι σωστό και πρέπει να σταματήσουν.
6. Θα βοηθήσουμε τα παιδιά που νιώθουν λυπημένα και θα τους κάνουμε παρέα.

Τα παιδιά ολοκλήρωσαν τη δραστηριότητα δημιουργώντας ένα δικό τους χαρούμενο ποντίκι, το οποίο συμμετέχει σε μια γιορτή με την Ροκανούλα, τον Ροκανούλη και τα υπόλοιπα ποντίκια του

Υπεύθυνες Εκπαιδευτικοί: Χατζηγιάννη Χρυσούλα ΠΕ70  Μαγγλάρη Πασχαλίνα ΠΕ71