Η ΕΝΤΑΞΗ ΚΑΙ H ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗ ΣΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ
Η ένταξη του παιδιού στο νηπιαγωγείο σηματοδοτεί το πέρασμα σε μια καινούρια φάση ζωής όχι μόνο για το παιδί αλλά και για όλη την οικογένεια. Μια νέα πραγματικότητα κατά την οποία το παιδί βγαίνει από το στενό και προστατευμένο οικογενειακό περιβάλλον και κάνει τα πρώτα του βήματα σε μια μικρογραφία της κοινωνίας όπως το νηπιαγωγείο. Στο πλαίσιο αυτό αναδύονται έντονα συναισθήματα και αντιδράσεις που ποικίλουν από παιδί σε παιδί . Το άγχος του αποχωρισμού (κυρίως από την μητέρα) είναι μια φυσιολογική αναπτυξιακή διαδικασία και συχνά σημαδεύεται από κλάματα και ατέλειωτους αποχαιρετισμούς.
Είναι χρήσιμο λοιπόν να γνωρίζετε κάποια πράγματα που διευκολύνουν την ομαλή μετάβαση σε αυτή τη νέα πραγματικότητα:
Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑΣ
Ιδιαίτερα σημαντική για την επίτευξη της καλύτερης δυνατής προσαρμογής είναι η προετοιμασία του παιδιού για την αλλαγή που πρόκειται να υπάρξει στη ζωή του.
- Είναι πολύ σημαντικό και οι ίδιοι οι γονείς να προετοιμαστούν ψυχολογικά και να αποδεχτούν τη νέα πραγματικότητα για να μπορέσουν να προετοιμάσουν με τη σειρά τους κατάλληλα το παιδί. Σε αυτό το επίπεδο βοηθάει πολύ να μιλήσουν μεταξύ τους και να μοιραστούν σκέψεις και συναισθήματα με έμφαση στο να χαρούν το ότι το παιδί τους μεγαλώνει.
- Είναι πολύ ωφέλιμο το παιδί και η μητέρα να έχουν συνηθίσει σε μικρούς αποχωρισμούς (π.χ. να πάει εκείνη για ψώνια , για δουλειά κλπ.) ενημερώνοντας για την απουσία της και αποχαιρετώντας το στοργικά , έτσι ώστε το παιδί να έχει συνηθίσει να έρχεται σε επαφή με νέα πρόσωπα και μέρη ώστε να μην εκδηλώνει φοβικές αντιδράσεις σε καθετί νέο και άγνωστο , όπως το σχολείο.
- Προσπαθήστε να του δώσετε μια όσο το δυνατόν πιο ρεαλιστική εικόνα της κατάστασης που θα αντιμετωπίσει. Συζητήστε μαζί του για τις απλές καθημερινές δραστηριότητες ρουτίνας: προσέλευση, αποχώρηση, γεύματα, διαλείμματα, παιχνίδι στην αυλή αλλά και δραστηριότητες μέσα στην τάξη, με έμφαση στη δημιουργία θετικών εντυπώσεων και προσδοκιών(ομαδικά παιχνίδια, φιλίες κ.α.)
- Μάθετε στο παιδί πολύ πριν ξεκινήσει να πηγαίνει στο σχολείο να αυτο-εξυπηρετείται στην τουαλέτα, φορώντας του ρούχα άνετα και εύχρηστα και εξοικειώστε το με τον σχολικό εξοπλισμό (τσάντα και φαγητοδοχείο).
- Ορίστε και τηρήστε κάποιες εβδομάδες πριν, ένα σταθερό ωράριο ύπνου για το παιδί.
- Οι γονείς μπορούν να αξιοποιήσουν την προβολική δύναμη του παιχνιδιού ή του παραμυθιού για να εξοικειώσουν το παιδί με τη νέα πραγματικότητα π.χ. παίζοντας μαζί του να αναπαριστούν οικογένεια όπου οι γονείς φεύγουν για δουλειά και τα παιδιά για το σχολείο, ή να του διαβάσουν παραμύθια με σχετικές απεικονίσεις.
Η ΦΑΣΗ ΤΗΣ ΕΝΤΑΞΗΣ – ΠΡΟΣΑΡΜΟΓΗΣ
- Οι συναισθηματικές αντιδράσεις των γονιών είναι καθοριστικές για την προσαρμογή του παιδιού στο νηπιαγωγείο. Έχει αποδειχθεί ότι αν οι γονείς καθρεπτίζουν δική τους έντονη συναισθηματική δυσκολία, φόβους, αμφιβολία, δισταγμό κλπ. το παιδί δυσκολεύεται περισσότερο να ενταχθεί και να προσαρμοστεί.
- Το πρωινό ξύπνημα αρκετή ώρα νωρίτερα είναι ιδιαίτερα ευεργετικό αφού εξασφαλίζει τη δυνατότητα για σχέση και επαφή πριν την αναχώρηση και αποτρέπει το ξεκίνημα της μέρας με άγχος και πίεση χρόνου.
- Βοηθάει πάρα πολύ οι γονείς να είναι σταθεροί και σίγουροι στις αποφάσεις τους και να μη διαπραγματεύονται τη μετάβαση του παιδιού στο σχολείο. Επιπλέον δείχνοντας εμπιστοσύνη στις δασκάλες του σχολείου εμπράκτως, περνάνε το μήνυμα στο παιδί ότι πρέπει να τις εμπιστευτεί κι εκείνο.
- Αποχαιρετήστε το παιδί σας με τρυφερότητα και αποφασιστικότητα και αποχωρείστε από το σχολείο χωρίς παζαρέματα και διαπραγμάτευση του χρόνου αποχώρησής τους γιατί αυτό παρατείνει το χρόνο προσαρμογής του παιδιού στο χώρο.
- Είναι πολύ βοηθητικό οι γονείς να έχουν εξηγήσει στο παιδί χωρίς να απολογούνται τη διαδικασία που θα ακολουθήσει, δηλαδή ότι θα φύγουν για να πάνε στη δουλειά τους (ακόμα και αν αυτή είναι τα οικιακά ) και ότι θα επιστρέψουν πιο μετά για να πάρουν πάλι το παιδί.
- Μη φεύγετε στα κρυφά. Έτσι θα ξέρει ότι μπορεί να σας εμπιστευτεί και ότι δεν το εγκαταλείπετε.
- Μην υποχωρείτε ποτέ όσο έντονες κι αν είναι οι αντιδράσεις του, γιατί αν υποχωρήσετε μια φορά, θα μάθει ότι μ’ αυτόν τον τρόπο μπορεί να πετυχαίνει αυτό που θέλει. Μην το εμποδίσετε να εκφράσει τα συναισθήματά του αλλά δώστε του ξεκάθαρα μηνύματα για τη φοίτησή του στο νηπιαγωγείο.
- Όταν οι γονείς παίρνουν το παιδί από το νηπιαγωγείο, καλό θα είναι επίσης να εκφράζουν το καμάρι και τη χαρά τους και όχι να εκπέμπεται αγωνία ή ανησυχία αν το παιδί κατάφερε να τα βγάλει πέρα μόνο του στο χώρο.
- Πιθανό πισωγύρισμα, δηλαδή σταμάτημα του σχολείου λόγω της δυσκολίας του παιδιού να ενταχθεί, απλά μεταθέτει τις δυσκολίες για μετά και συνήθως με πιο έντονο τρόπο αφού καθρεπτίζουν στο παιδί τη μη εμπιστοσύνη ότι μπορεί να μεγαλώσει και να αυτονομηθεί.
- Αν μετά από Σαββατοκύριακο, περίοδο διακοπών ή κάποια ασθένεια που κράτησε το παιδί στο σπίτι υπάρξει πάλι άρνηση για το νηπιαγωγείο, δεν χρειάζεται ανησυχία διότι πρόκειται για φυσιολογική πιθανή αντίδραση, αλλά επιστροφή με σταθερότητα και εμπιστοσύνη στο καθιερωμένο πρόγραμμα.
Ας κυριαρχεί λοιπόν η χαρά και η περηφάνια για το μεγάλωμα και την αυτονόμηση του παιδιού παρότι αυτό συνεπάγεται και κάποια δύσκολα συναισθήματα.
Καλό ξεκίνημα σε όλους , με συνεργασία και αισιοδοξία για το νέο ταξίδι γνώσεων, αυτονομίας και κοινωνικοποίησης των παιδιών. Οι εκπαιδευτικοί του σχολείου μας θα είναι κοντά στα παιδιά και στις οικογένειές τους για να συμβάλλουν στην καλύτερη προσαρμογή των παιδιών.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΜΠΑΓΚΑ