Α. Ενδοσχολικές δραστηριότητες για τον εορτασμό του πολιούχου Νεομάρτυρα των Ιωαννίνων Αγ. Γεωργίου.
Παραμονή της τοπικής γιορτής στα Ιωάννινα του Νεομάρτυρα Αγίου Γεωργίου, την Πέμπτη 16 Ιανουαρίου 2025 και στο σχολείο μας διοργανώσαμε διάφορες σχετικές δραστηριότητες, όπως η σχετική ομιλία του Διευθυντή αλλά και συζητήσεις των εκπαιδευτικών του σχολείου μας στα τμήματα, με βασικές ιστορικές αναφορές στον βίο και το μαρτύριο του Αγίου Γεωργίου του Νεομάρτυρα στα Ιωάννινα.
Συγκεκριμένα ειπώθηκε ότι συγκαταλέγεται ανάμεσα στους γνωστούς νεομάρτυρες, που η τιμή τους καθιερώθηκε αμέσως στη λαϊκή συνείδηση και το μαρτύριό τους προκάλεσε βαθιά συγκίνηση στους Χριστιανούς, ξεπερνώντας μάλιστα τα στενά τοπικά όρια της Ηπείρου, συγκαταλέγεται και ο άγιος Γεώργιος ο «εν Ιωαννίνοις»… Ενώ δόθηκε έμφαση στην πορεία του Αγίου ως εξώς:
Ο Γεώργιος γεννήθηκε το 1808 σε ένα χωριό των Γρεβενών, το Τσούρχλι, που σήμερα φέρει την ονομασία του , Άγιος Γεώργιος, από τους ευσεβείς γονείς του, τον Κωνσταντίνο και τη Βασίλω, που ήταν φτωχοί γεωργοί.
Σε μικρή ηλικία, οκτώ ετών, ορφάνεψε και την επιμέλειά του ανέλαβαν ο μεγαλύτερος αδελφός και η αδελφή του. Η φτώχια και η ορφάνια τον ανάγκασαν δεκαπενταετή να αναζητήσει εργασία για να επιβιώσει.
Αρχικά παρέμεινε στην περιοχή του λόγω των αναταραχών που σημειώνονταν τον καιρό εκείνο στην Ήπειρο, εξαιτίας της ανταρσίας του Αλή πασά και απασχολούνταν κατά διαστήματα ως μισθωτός ιπποκόμος.
Στη συνέχεια αναγκάστηκε να περιπλανηθεί σε γειτονικούς τόπους. Στην ηλικία των είκοσι δύο ετών ανέλαβε υπηρεσία στον Χατζή-Αβδουλλάχ εφέντη, αξιωματικό του Ιμίν πασά, γιου του Μεχμέτ Ρεσίτ πασά (Κιουταχή) εργαζόμενος για οκτώ χρόνια ως ιπποκόμος (σεϊτζής) του.
Ήταν αγαπητός από όλους τους μουσουλμάνους που δυσκολεύονταν να αποδεχτούν την χριστανική του πίστη, αποκαλώντας τον μάλιστα κοροϊδευτικά Γκιαούρ-Χασάν.
Το έτος 1836, όταν ο Ιμίν πασάς διατέλεσε για δεύτερη φορά διοικητής στα Ιωάννινα, ο έμπιστός του Χατζή-Αβδουλλάχ τον ακολούθησε, έχοντας μαζί του και τον Γεώργιο.
Εκεί ο νεαρός Γεώργιος γνώρισε και αρραβωνιάστηκε την Ελένη μια ευλαβή νέα από τα Ιωάννινα. Ο αρραβώνας αυτός στάθηκε η αφορμή να κατηγορηθεί από τον Τουρκογιαννιώτη χότζα του Τεκέ του Μουχτάρ ότι, ενώ ήταν μουσουλμάνος, επεδίωκε να παντρευτεί χριστιανή. Με αφορμή την κατηγορία αυτή οδηγήθηκε στον Τούρκο ιεροδικαστή (καδή), όπου με θάρρος υπερασπίστηκε τη χριστιανική του πίστη. Με τη μαρτυρία ενός φίλου του και τη διαβεβαίωση του εργοδότη του, ότι από την αρχή υπήρξε χριστιανός, καθώς και επειδή βρέθηκε απερίτμητος, απαλλάχτηκε από την κατηγορία και αφέθηκε ελεύθερος. Καταχωρήθηκε μάλιστα ως χριστιανός στον κατάλογο του τουρκικού ιεροδικαστηρίου (Μεχκεμέ).
Ανήμερα της γιορτής του αγίου Δημητρίου, ο Γεώργιος νυμφεύθηκε την Ελένη. Τριάντα ημέρες μετά το γάμο του, ο Ιμίν πασάς κατευθύνθηκε προς τα Βελέγραδα (Μπεράτι) της Βορείου Ηπείρου και τον ακολούθησε ο Χατζή -Αβδουλλάχ παίρνοντας μαζί του και τον Γεώργιο μέχρι τον Ιούνιο του 1837.
Το Σεπτέμβριο του ίδιου έτους απομακρύνθηκε από τη θέση του διοικητή της Ηπείρου ο Ιμίν πασάς και αναγκάστηκε να αποχωρήσει από την πόλη, συνοδευόμενος από τον Αβδουλλάχ. Άνεργος πάλι ο Γεώργιος, με τη σύσταση του πρώην εργοδότη του, άσκησε το επάγγελμα του ιπποκόμου στο διοικητή (μουτεσελίμη) των Φιλιατών, ο οποίος είχε αποσταλεί από το νέο ηγεμόνα Μουσταφά πασά.
Έτσι, παρέμεινε στη δούλεψη του για τρεις μήνες. Στη συνέχεια, κατά τα τέλη Δεκεμβρίου 1837, επέστρεψε και πάλι στα Ιωάννινα.
Τις ημέρες αυτές η γυναίκα του Ελένη έφερε στον κόσμο αγόρι, το οποίο βαπτίστηκε στις 7 Ιανουαρίου 1838, ανήμερα της γιορτής του τιμίου Προδρόμου λαμβάνοντας το όνομα Ιωάννης γεγονός που ερέθισε τους μουσουλμάνους.
Από την Τρίτη 11 Ιανουαρίου ο Γεώργιος, ξυπνώντας ενδύθηκε την καλή του φορεσιά, χαιρέτησε τους δικούς του με πάθος κι αγάπη, σαν να ήταν να μη τους ξανασυναντήσει κι εξήλθε προς την αγορά, στην περιοχή του Πλατάνου προς αναζήτηση εργασίας. .
Τότε και πάλι κατηγορήθηκε από τον ίδιο το χότζα, ότι αλλαξοπίστησε όντας μουσουλμάνος και οδηγήθηκε αρχικά στο Μεχκεμέ και στη συνέχεια στο διοικητή της πόλης, όπου ανακρίθηκε από τον υποδιοικητή Κεχαγιάμπεη. Ο τελευταίος τον παρέπεμψε στον καδή (τουρκ. kadi). Ο Γεώργιος δεν δέχτηκε να γίνει εξωμότης και οδηγήθηκε στη φυλακή. Εκεί, οι αξιωματούχοι μουσουλμάνοι και ο δεσμοφύλακας προσπάθησαν να τον δελεάσουν με χρήματα και αξιώματα, με σκοπό να αλλαξοπιστήσει.
Μετά την επίμονη άρνησή του με λίγα και σταράτα λόγια, καθώς ήταν από τη φύση του ολιγόλογος, υπέμεινε σκληρά βασανιστήρια.Οι συνεχείς όμως δοκιμασίες δεν κλόνισαν την πίστη του. Παρέμεινε ακλόνητος και αμετακίνη-τος σε αυτήν. Οι προτάσεις δε φίλων του να πειστεί να δραπετεύσει από τη φυλακή για να τον φυγαδεύσουν σε ασφαλές μέρος, δωροδοκώντας τις τουρκικές αρχές, απέβησαν άκαρπες.
Ύστερα από παραμονή του για πέντε ημέρες στις φυλακές και μετά από διαρκείς ανακρίσεις του ιεροδικαστή, πάρθηκε η οριστική απόφαση της καταδίκης του.
Τη Δευτέρα 17 Ιανουαρίου 1838 και περί ώρα δεκάτη πρωινή, οδηγήθηκε με προθυμία στην πύλη του κάστρου, που έφερε την ονομασία Κουρμανιό όπου δημοσίως απαγχονίστηκε.Το λείψανό του παρέμεινε κρεμασμένο στην αγχόνη τρεις ημέρες προς παραδειγματισμό των χριστιανών.
Ουράνιο φως εκάλυπτε το κεφάλι του μάρτυρα. Αργά το απόγευμα της Τετάρτης 19 Ιανουαρίου το χαριτόβρυτο λείψανό του αποκρεμάστηκε και μεταφέρθηκε με πλωτό μέσο στην παραλίμνια συνοικία της Σιαράβας, όπου μετά την εξόδιο ακολουθία στο ναό του αγίου Αθανασίου με προεξάρχοντα τον μητροπολίτη Ιωαννίνων Ιωακείμ, ενταφιάστηκε με κατάνυξη στην αριστερή πλευρά εξωτερικά του ιερού βήματος του μητροπολιτικού ναού.
Ο τάφος του απετέλεσε χώρο προσκυνήματος, προσελκύοντας πολλούς πιστούς, από τους οποίους αρκετοί δέχτηκαν και θαύματά του.
Από την πρώτη στιγμή του μαρτυρίου του, ο λαός αποδέχτηκε την αγιότητά του και τον τιμούσε, ενώ παράλληλα επεδίωκε την επίσημη ανακήρυξή του από το Πατριαρχείο. Υμνογράφοι και βιογράφοι συνέθεσαν την Ακολουθία της εορτής του και συνέταξαν το Συναξάριο του, αγιογραφώντας την εικόνα του.
Το μαρτύριο του στήριξε την πίστη των Ορθοδόξων χριστιανών όταν αυτή κινδύνευε να κλονιστεί από τον κίνδυνο των εξισλαμισμών και η θυσία αυτού και των άλλων νεομαρτύρων, επότισε το δένδρο της πίστεως και της ελευθερίας της πατρίδας.
Σήμερα ο Άγιος Γεώργιος ο νεομάρτυς των Ιωαννίνων , θεωρείται ο πολιούχος της πρωτεύουσας της Ηπείρου και ο προστάτης των ευζώνων της προεδρικής φρουράς. .
Η μνήμη του εορτάζεται από τους Ορθοδόξους σε όλο τον κόσμο και τα θαύματα του τον κατέστησαν γνωστό και πολύ αγαπητό στους Χριστιανούς.
Πηγές –Βοηθήματα:
- Ο Άγιος Νεομάρτυς Γεώργιος ο Εξ Ιωαννίνων Μουτσίκας Ευάγγελος εκδόσεις Επτάλοφος Αθήνα 1995.
- Ο νεομάρτυρας άγιος Γεώργιος Ιωαννίνων. Δ.Σαλαμάγκα Αθήνα 1954.
- Συναξαριστής του Αγίου Νεομάρτυρος Ιωαννίνων Γεώργιου.
Β. Στα ξεχωριστά μηνύματα και τις διδαχές μέσα από τους συνδέσμους: 1. για τα Χριστούγεννα και 2. για τον Μέγα Βασίλειο τον ονομαζόμενο ως λιοντάρι του Χριστού.
Γ. Υλικό για τους Τρεις Ιεράρχες
ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΙΕΡΑΡΧΕΣ
Όπως στον ουρανό ξεχωρίζουν τα φωτεινά αστέρια, έτσι και στον ουρανό της Εκκλησίας ξεχωρίζουν τα φωτεινά αστέρια της που είναι οι άγιοι. Τρία τέτοια φωτεινά αστέρια, τρεις μεγάλοι άγιοι της Εκκλησίας είναι και οι Τρεις Ιεράρχες: ο Μέγας Βασίλειος, ο Γρηγόριος ο Θεολόγος και ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος. Και οι τρεις είναι οι προστάτες των γραμμάτων, οι άγιοι των μαθητών και των δασκάλων.
α) Ο Μέγας Βασίλειος γεννήθηκε το 330. Καταγόταν από τα μέρη του Πόντου. *Η οικογένεια του ήταν αρχοντική και πολύ πιστή στο Θεό. Οι γονείς του φρόντισαν να αποκτήσει σπουδαία μόρφωση. Σπούδασε όλες τις επιστήμες της εποχής του: νομική, αριθμητική, φιλοσοφία, ιατρική, γεωμετρία, ρητορική και μουσική.
Όταν μεγάλωσε έγινε ιερέας κι έπειτα επίσκοπος στην Καισαρεία. Μοίρασε την πλούσια περιουσία του στους φτωχούς και για να ανακουφίσει τους πονεμένους, έχτισε μια πολιτεία με ορφανοτροφείο, νοσοκομείο, γηροκομείο, λεπροκομείο, ναό, η οποία ονομάστηκε Βασιλειάδα.
Ήταν γενναίος. Δεν φοβήθηκε ούτε τον αυτοκράτορα που τον απειλούσε ότι θα τον βασανίσει ή θα τον σκοτώσει αν δεν αρνηθεί την ορθόδοξη πίστη του. Έφυγε απ’ αυτή τη γη σε ηλικία μόλις 49 ετών.
β) Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος γεννήθηκε το 329 στην Αριανζό κοντά στη Ναζιανζό της Καππαδοκίας. Ο πατέρας του ήταν ιερέας.
Από νωρίς, από τα χρόνια του γυμνασίου ακόμα, συνδέθηκε με στενή φιλία με τον Μέγα Βασίλειο. Ο Γρηγόριος έγινε Πατριάρχης στην Κωνσταντινούπολη και υπερασπίστηκε την ορθοδοξία με τους λόγους του σε χρόνια δύσκολα.
Ήταν ψυχή ευαίσθητη, με ποιητικό ταλέντο. Έγραψε 407 ποιήματα που διακρίνονται για τη χάρη τους. Πέθανε σε ηλικία 90 χρονών, απλός και ταπεινός στην Αριανζό.
γ) Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος καταγόταν από την Αντιόχεια της Συρίας. Γεννήθηκε το 345 από αρχοντική οικογένεια.
Ο πατέρας του πέθανε νωρίς κι έτσι η μητέρα του, η Ανθούσα, μεγάλωσε το γιο της με πολλή φροντίδα.
Όπου κι αν σπούδαζε ο Ιωάννης ξεχώριζε για τη σοφία του. Μιλούσε τόσο συναρπαστικά, ώστε τον ονόμασαν «Χρυσόστομο».
Μεγαλώνοντας μοίρασε κι αυτός την περιουσία του στους φτωχούς. Έγινε ιερέας στην Αντιόχεια και στη συνέχεια πατριάρχης στην Κωνσταντινούπολη όπου καθημερινά φρόντιζε να τρέφονται 7.000 ορφανά και χήρες. Ήλεγξε τις αδικίες των πλουσίων και του αυτοκράτορα. Γι’ αυτό εξορίστηκε και πέθανε σαν μάρτυρας στην εξορία.
*Και οι τρεις άγιοι ξεχώρισαν για τη μόρφωση και φλογερή πίστη τους. *Πρώτοι εκείνοι συνδύασαν υπέροχα τον ελληνισμό και τον χριστιανισμό.
*Αγάπησαν πολύ το Θεό, γι’ αυτό αγάπησαν πολύ και τους συνανθρώπους τους. Τα πλούτη τους, αλλά και τον εαυτό τους, τα διέθεσαν για να απαλύνουν τον ανθρώπινο πόνο.
*Μελέτησαν με προσοχή την Αγία Γραφή κι έγραψαν σπουδαία συγγράμματα μέσα στα οποία φαίνεται η σοφία τους.
Αυτή την ώρα παιδιά, θα μπούμε μέσα στον όμορφο κήπο τους, μέσα στα συγγράμματα τους και θα κόψουμε λίγα από τα ευωδιαστά λουλούδια τους. Θα διαβάσουμε λίγα από τα λόγια τους.
Ο Μέγας Βασίλειος λέει:
- «Όταν ένας άνθρωπος συνηθίσει να ακούει άσχημα λόγια, θα φτάσει και σε άσχημα έργα».
- «Απ’ όλους τους θησαυρούς , τα πλούτη και τα αγαθά που αποκτά ο άνθρωπος στη ζήση του, μονάχα η αρετή δε σβήνει με τα χρόνια, δε φθείρεται, μένει αιώνια».
- «Άνθρωπος που δεν συμβουλεύεται άλλον, μοιάζει με το καράβι, που δίχως κυβερνήτη το φέρνουν όπου θέλουν οι άνεμοι».
- «Ο δάσκαλος πρέπει να είναι πρότυπο διαγωγής, έμψυχος νόμος, κανόνας αρετής»
- «Μην απελπίζεσαι στον αγώνα σου. Σκόνταψες; Μη σταματάς, συνέχισε. Έπεσες; Στρέψε το βλέμμα στον ουρανό και ξαναρίξου στη μάχη».
- «Όπως οι μέλισσες διαλέγουν από τα άνθη, έτσι κι εσείς να διαλέγετε απ’ αυτά που διαβάζετε».
Απ’ ότι σας λένε ή διαβάζετε, θα κρατάτε δικό σας ό,τι είναι χρήσιμο και ωφέλιμο.
- Σαν τις μέλισσες δηλαδή, θα ρουφάτε το μέλι, όπου υπάρχει και θα αποφεύγετε τις βλαβερές ουσίες.
- Κι όπως από την τριανταφυλλιά κόβουμε το τριαντάφυλλο, παραμερίζοντας τα αγκάθια, έτσι κι εδώ θα κρατάμε το χρήσιμο και θα πετάμε το βλαβερό.
Ο Γρηγόριος ο Θεολόγος μάς λέει:
- «Πιο πολύ πρέπει να θυμάσαι το Θεό, παρά να αναπνέεις. Χωρίς την αναπνοή δεν μπορούμε να ζήσουμε. Πολύ περισσότερο δεν μπορούμε να ζήσουμε χωρίς προσευχή».
- «Το πιο γλυκό πράγμα και όνομα είναι η ειρήνη, που ενώ όλοι την επαινούν μόνο λίγοι τη στηρίζουν».
- «Ωραία αρετή η φιλανθρωπία, η διατροφή των φτωχών, η ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου…».
- «Κάνε αρχή και τέλος κάθε πράγματος το Θεό».
- «Να μη μοιάζουμε τη ραγδαία βροχή, αλλά την ήρεμη. Η πρώτη παρασύρει το έδαφος, η δεύτερη μπαίνει βαθειά στη γη και τη γονιμοποιεί».
- «Πώς να θυμηθώ τη ζωή εκείνη στην Αθήνα με τον Βασίλειο, χωρίς να δακρύσω; Κυριαρχούσαν στην ψυχή μας οι ίδιες ελπίδες… Ο καθένας θεωρούσε την πρόοδο του άλλου, σαν δική του πρόοδο. Και τόσο ήμασταν ψυχικά ενωμένοι, ώστε να φαινόμασταν σαν ήμασταν μια ψυχή σε δύο σώματα».
Και ο άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος μάς λέει:
- «Θα πω για κάποιον ότι με αγαπάει όχι μόνο όταν με επαινεί, αλλά κι όταν με ελέγχει, για να με διορθώσει».
- «Η φιλόστοργη μητέρα που αγαπάει το παιδί της, το συμβουλεύει διαρκώς και το παρακινεί στο καλό».
- «Ο δάσκαλος πρέπει να διδάσκει όχι μόνο με λόγια αλλά και με έργα».
- «Δε χωράει αναβολή το θέμα της αγωγής».
- «Όπως ένα χρυσοΰφαντο ένδυμα είναι ωραίο να το βλέπει κανείς, πολύ δε καλύτερο του φαίνεται, όταν το φορεί· έτσι και οι εντολές του Θεού. Είναι καλές και ωφέλιμες και από όλους επαινούνται. Αλλά φαίνονται πολύ καλύτερες, όταν κανείς τις εφαρμόζει».
- «Ένα παιδί με πίστη στην καρδιά, μπορεί ν’ αλλάξει όλο το σπίτι του, όλη την τάξη του, όλη τη συντροφιά του».
* Μπορεί να τ’ αλλάξει όλα!
Τα λόγια τους και τα έργα τους έμειναν στην ιστορία.
*Γι’ αυτό κι εμείς κάθε χρόνο στις 30 Ιανουαρίου τους τιμάμε σαν τους Τρεις μεγίστους φωστήρες της Τρισηλίου Θεότητος και προστάτες των γραμμάτων.
Τα παραπάνω μπορούν να αποτελέσουν πληροφοριακό υλικό για εργασίες και ατομική ενημέρωση των μαθητών/-τριών μας.